ΝΑ ΓΙΑΤΙ Η ΑΝΟΣΙΑ ΤΗΣ ΑΓΕΛΗΣ ΔΕΝ ΘΑ ΜΑΣ ΣΩΣΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ COVID-19

Είναι δύσκολο να προβλέψεις πράγματα σε μια πανδημία. Η κατάσταση αλλάζει τόσο πολύ σε καθημερινή βάση, ώστε όλα όσα πιστεύαμε ότι γνωρίζαμε την περασμένη εβδομάδα αποδεικνύονται λάθος μέχρι το τέλος της ημέρας. Τα πράγματα αλλάζουν τόσο γρήγορα που ακόμη και οι σταθερές βεβαιότητες για τις οποίες θεωρούσαμε ότι ήμασταν σίγουροι – ο ρυθμός μετάδοσης, τα συμπτώματα της λοίμωξης, το κλειδί για την καλή καραντίνα – είναι ύποπτες και πρέπει να επανεκτιμηθούν.

Αλλά από όλη αυτή την αβεβαιότητα, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι υπάρχει ένα πράγμα που δεν θα το είχα δει ποτέ να έρχεται: η συζήτηση για την ανοσία της αγέλης. Ήταν τόσο αναπάντεχο όταν για πρώτη φορά ένας δημοσιογράφος ρώτησε τη γνώμη μου σχετικά με το αν ήταν αποτελεσματική για τον κοροναϊό, που κυριολεκτικά γέλασα δυνατά γιατί υπέθεσα ότι αστειευόταν.

Και όμως, εδώ είμαστε. Αμέτρητα άρθρα και σκέψεις για τον ιό COVID-19 παρουσιάζουν το επιχείρημα ότι, αν και δυνητικά επικίνδυνο, η επίτευξη της ανοσίας της αγέλης θα μπορούσε να είναι μια απάντηση στην κρίση μας. Πολλοί από αυτούς χαρακτηρίζουν την ανοσία της αγέλης ως προληπτική στρατηγική που μπορεί να σταματήσει το παλιρροϊκό κύμα της ασθένειας που πολλοί προβλέπουν.

Όλα αυτά είναι απλά ανοησίες. Η ανοσία της αγέλης χωρίς εμβόλιο, δεν είναι εξ ορισμού ένα προληπτικό μέτρο.

Και εξηγούμαι:

Η ανοσία της αγέλης είναι μια επιδημιολογική έννοια που περιγράφει την κατάσταση όπου ένας πληθυσμός – συνήθως των ανθρώπων – είναι αρκετά ανοσοποιημένος σε μια ασθένεια ώστε η μόλυνση να μην εξαπλώνεται εντός αυτής της ομάδας. Με άλλα λόγια, αρκετά άτομα –  είτε χάρη στον εμβολιασμό, είτε χάρη στη φυσική ανοσία – δεν μπορούν να μολυνθούν, με αποτέλεσμα να προστατεύονται τα  άτομα που είναι ευάλωτα.

Για παράδειγμα, ας σκεφτούμε την παρωτίτιδα. Η παρωτίτιδα είναι μια πολύ μολυσματική ασθένεια που, παρόλο που είναι σχετικά καλοήθης, μερικές φορές προκαλεί άσχημες επιπλοκές δια βίου. Μπορεί να αποτραπεί χάρη σε ένα πολύ αποτελεσματικό εμβόλιο που έχει κάνει την ασθένεια απίστευτα σπάνια στη σύγχρονη εποχή.

Η παρωτίτιδα έχει βασικό αριθμό μετάδοσης (R0) 10-12, που σημαίνει ότι κανείς δεν είναι άνοσος στον ιό – κάθε άτομο που έχει μολυνθεί θα μεταδώσει την ασθένεια σε 10-12 άτομα.

Αυτό σημαίνει ότι χωρίς εμβολιασμό περίπου το 95% του πληθυσμού μολύνεται με την πάροδο του χρόνου. Αλλά ακόμη και με κάτι που είναι τόσο μολυσματικό, εξακολουθούν να υπάρχουν μερικοί άνθρωποι – 5% του πληθυσμού – που δεν αρρωσταίνουν, επειδή όταν όλοι οι άνθρωποι είναι ανοσοποιημένοι, δεν υπάρχει κανένας από τον οποίο μπορεί να μολυνθούν.

Μπορούμε να αυξήσουμε αυτόν τον αριθμό (5%) μέσω εμβολιασμού, επειδή ο εμβολιασμός καθιστά τους ανθρώπους ανοσοποιημένους στη μόλυνση, αλλά επίσης σταματά τους μολυσμένους ανθρώπους να μεταδίδουν την ασθένεια, που διαφορετικά θα το έκαναν. Εάν μπορούμε να κάνουμε αρκετά άτομα άνοσα στην ασθένεια, τότε θα σταματήσει να εξαπλώνεται στον πληθυσμό. Και αυτό είναι με λίγα λόγια η ανοσία αγέλης.

Για την παρωτίτιδα, χρειαζόμαστε το 92 % του πληθυσμού να είναι άνοσο για να σταματήσει η εξάπλωση της νόσου. Αυτό είναι γνωστό ως το κατώφλι της ανοσίας της αγέλης. Το COVID-19 είναι, ευτυχώς, πολύ λιγότερο μολυσματικό από την παρωτίτιδα, με εκτιμώμενο R0 περίπου 3.

Με αυτόν τον αριθμό (R0 περίπου 3), το ποσοστό των ατόμων που πρέπει να μολυνθούν είναι χαμηλότερο, αλλά εξακολουθεί να είναι υψηλό, και αφορά περίπου το 70% του συνολικού πληθυσμού.

Αυτό εξηγεί για ποιο λόγο γιατί η ανοσία της αγέλης δεν θα μπορούσε ποτέ να θεωρηθεί προληπτικό μέτρο.

Εάν το 70 % του πληθυσμού μολυνθεί από μια ασθένεια, είναι εξ ορισμού, όχι πρόληψη. Πώς μπορεί να είναι; Οι περισσότεροι άνθρωποι στη χώρα θα είναι άρρωστοι! Και η ελπιδοφόρα ανοησία οτι μπορούμε να φτάσουμε σε αυτό το 70% μολύνοντας μόνο νέους ανθρώπους, είναι απλά παράλογο. Εάν μόνο οι νέοι είναι ανοσοποιημένοι, θα έχετε συστάδες ηλικιωμένων χωρίς καθόλου ανοσία, καθιστώντας απίστευτα επικίνδυνο για οποιονδήποτε άνω μιας συγκεκριμένης ηλικίας να εγκαταλείψει το σπίτι του, για να μη μολυνθεί, για πάντα.

Αξίζει επίσης να σκεφτούμε τις επιπτώσεις αυτού του καταστροφικού σεναρίου – οι καλύτερες εκτιμήσεις έβαλαν το ποσοστό θνησιμότητας από μολύνσεις COVID-19 σε περίπου 0,5-1%. Εάν το 70% ενός ολόκληρου πληθυσμού αρρωστήσει, αυτό σημαίνει ότι μεταξύ 0,35-0,7 % του πληθυσμού σε μια χώρα θα μπορούσε να πεθάνει, κάτι που είναι καταστροφικό.

Λαμβάνοντας υπόψη οτι περίπου το 10 %  όλων των λοιμώξεων που πρέπει να νοσηλευτούν, θα υπάρξει ένας τεράστιος αριθμός πολύ άρρωστων ανθρώπων, πράγμα που θα έχει τεράστιες επιπτώσεις και στη χώρα.

Το λυπηρό γεγονός είναι ότι η ανοσία της αγέλης δεν αποτελεί λύση στα πανδημικά μας δεινά. Ναι, μπορεί τελικά να συμβεί ούτως ή άλλως, αλλά ελπίζοντας ότι θα μας σώσει όλους, δεν είναι ρεαλιστικό. Ο χρόνος για να συζητήσουμε την ανοσία της αγέλης είναι όταν έχουμε αναπτύξει ένα εμβόλιο, και όχι ένα δευτερόλεπτο νωρίτερα, γιατί σε αυτό το σημείο θα μπορέσουμε πραγματικά να σταματήσουμε την επιδημία στα ίχνη της.

Μέχρι να έχουμε ένα εμβόλιο, όποιος μιλάει για την ανοσία της αγέλης ως προληπτική στρατηγική για το COVID-19, είναι απλά λάθος. Ευτυχώς, υπάρχουν και άλλοι τρόποι πρόληψης της εξάπλωσης λοιμώξεων με βασικό: αποφεύγετε τους ασθενείς.

Μείνετε λοιπόν στο σπίτι, μείνετε ασφαλείς και εξασκηθείτε όσο το δυνατόν περισσότερο στη φυσική απόσταση.

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Gideon Meyerowitz-Katz (επιδημιολόγος που εργάζεται στις χρόνιες ασθένειες στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας)

 

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ Paidis.com