Ιστορίες πόρτας στον Τύρναβο 3

Πάντα μου άρεσε να φωτογραφίζω πόρτες. Πόρτες παλιές, κλειστές, μισάνοιχτες, πόρτες γεμάτες ιστορία και αναμνήσεις! Μου άρεσε να περπατάω στις γειτονιές και να φωτογραφίζω. από τα «αγραφιωτατκα»,τα «χαλουλια», τα «τζιαναλεικα»,τον «μαχαλά», την «Δέσπω» την «καμάρα», την Αγία Ανάληψη, τον «μπαλιακα»,το «παρθεναγωγείο», τα «Εξοχικά» ,την «Τούμπα», τα κατσαναλουλεικα, τα «γυφτικα»,το κονάκι του Κοκκονού, το «ζευγαλατιό» του Κοντογιάννη, η το «ζευγαλατιό» του Λουλε.

Έτσι πάρθηκε η απόφαση να παρουσιάσω αυτά τα έργα τέχνης που φωτογράφησα. Τα οποία φυσικά τα έκαναν «μαστορια» του Τυρνάβου από καροποιούς, ξυλουργούς και σιδεράδες της πόλης μας που έχουν γράψει ιστορία από τα τέλη του 19 αιώνα ως τις μέρες μας.

Μία λοιπόν, από τις πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, σε μία τυχαία βόλτα με τα πόδια, μέσα στην πόλη, είναι οι είσοδοι των τυρναβιτικων σπιτιών.
Αυτό όμως μας υποχρεώνει να σκεφτούμε ποιοι ήταν αυτοί οι δημιουργοί της αισθητικής στην πόλη μας.

Οι ξυλουργοί σίγουρα ήταν οι πρώτοι που άρχισαν να δημιουργούν πόρτες υψηλής αισθητικής μιας και το ξύλο πλάθεται πιο εύκολα και τους χρησιμοποιούσαν οι αστοί της πόλης καθώς και οι μεγαλοκτηματίες. Οι παλιές ξύλινες πόρτες, δεν επέτρεπαν να βλέπεις το εσωτερικό της αυλής του σπιτιού και αποτελούσε δικλείδα ασφαλείας για την κατοικία μιας και περιτριγυριζότανε και από μαντρότοιχο ύψους 2 μέτρων.
Ετσι λοιπον θα ασχοληθούμε με ένα θέμα πλήρους καταγραφής που το έχουμε σπίτι και δεν αναγνωρίζουμε την αξία του. Έχει σχέση με τις πόρτες εισόδου στα σπίτια μας τις οποίες όσο πάμε προς τα πίσω βλέπουμε τι έργα τέχνης είναι.

Είναι τα πορτόνια ,η κεντρική δηλ. και επίσημη είσοδος στο σπίτι μας.

Ιστορικά οι πόρτες στα σπίτια μας ξεκίνησαν σαν απλές σανίδες, μετά εξελίχθηκαν σε πόρτες ξύλινες δουλεμένες στο χέρι από τους μαραγκούς της εποχής, μετά μπήκαν και οι σιδεράδες στο παιχνίδι και συνδύαζαν ξύλο και καλλιτεχνική διακόσμηση με σίδερο, μετά περάσαμε σε πραγματικά έργα τέχνης δουλεμένα στο χέρι οπότε έφτιαχναν περίτεχνα πράγματά για τα πορτόνια αλλά και για τα κάγκελα περίφραξης του σπιτιού οι σιδεράδες , μετά απλοποιήθηκαν οι κατασκευές και έγιναν πιο βιομηχανικές χρησιμοποιώντας απλώς σωλήνες κάθετες και τώρα φτάσαμε στις καθαρά βιομηχανοποιημένες που δεν μας ενδιαφέρουν.

Προσωπική τέχνη του κάθε σιδερά και το μεράκι του έπαψαν να υπάρχουν και τώρα φτάσαμε στις ντιζαινατες πόρτες των εργοστασίων με τις πολλαπλές ασφάλειες.
Λίγα όμως στοιχεία για τα πορτονια πρέπει να αναφερθούν.

Η πόρτα εκτός από τον πρακτικό σκοπό που εξυπηρετεί, στα διάφορα είδη τέχνης έχει και συμβολικό χαρακτήρα. Συμβολίζει την είσοδο, το μυστήριο, το αβέβαιο και τη βεβαιότητα, τον αποχωρισμό και τη μελαγχολία, τη φυγή και την ελευθερία, την αρχή και το τέλος..

Όπως και να ‘ χει η τέχνη των περασμένων χρόνων που αποτυπώνονταν στις πόρτες και στα πορτόνια όπως τα λέμε στον Τύρναβο την αυλόπορτα ή εξώπορτα, είναι απαράμιλλη. Περνώντας τα χρόνια οι περίτεχνες πόρτες χάθηκαν όπως και πολλά κτίρια..

Σημαντική ομορφιά όμως είχαν και οι εξώπορτες των σπιτιών. Ένα δείγμα κι αυτών θα σας πείσει.

Βέβαια οι πόρτες δεν έγιναν από μόνες τους.

Εμείς θα αναφέρουμε σαν απλή καταγραφή του παρελθόντος τους ξυλουργούς και τους σιδεράδες παρουσιάζοντας την δουλειά τους όπου ήταν εφικτό αυτό να παρουσιαστεί ιστορικά γιατί υπήρχαν πρώτα οι καροποιοί, μετά ήρθαν οι ξυλουργοί και μετά οι σιδεράδες. μια αναφορά ονομαστική θα πρέπει να γίνει για να υπάρχει μια καταγραφή αυτών που δημιούργησαν αυτά τα αριστουργήματα.

Ξυλουργοί που πέρασαν από τον Τύρναβο είναι οι κάτωθ騴 Μπουλουμπασης Θανάσης, Ψύρρας Κώστας, Μποραντας Αντρέας και ο πατέρας του Γιώργος ,Κοκκορας Θόδωρος, Κεραμας Γιώργος Κεραμας Αποστόλης Καρασουλας Κώστας, Σιαμετης Τάκης, Χρήστος Ντίμος μετέπειτα σιδεράς, Χαροβας Γιάννης, και οι πιο νεότεροι Γιώργος Πράπας, Μαρκουλης, Τάχας, Ξεφτεράς Νίκος και ο πατέρας του Γιώργος Τσακνάκης , Καρασουλας Τάκης, Τσοβάκας, Έξαρχος, Σκουταρας, Κυριάκος, Στέλιος και Γιώργος Πέρκας, Στέλιος Πατσιαούρας, Στάμος Καλούπας,.Οικογένεια Σιαφαρικα, Κολτσίδας Τριαντάφυλλος .Κάποιοι από αυτούς έγιναν στην πορεία επιπλαδες η έμποροι ξυλείας .Αυτό βέβαια δεν μειώνει την παρουσία τους στην πορεία των επαγγελμάτων που άνθησαν στην πόλη. .
Σιδεράδες παλιοί στον Τύρναβο ήταν οι Μάτος Αναστάσιος, Μάτος Αθανάσιος, Υφούλης, Πετμεζας Κωστας ,Ταμπακης, Γιώργος και Θανάσης Μουστάκας και παππούς Νίκος, Δομενικιωτης ,Κεραμίδας, Κώστας και Γιάννης Φαραζουλης, νεότεροι Θύμιος Γκουλέτσας, Τανάγιας Γιώργος Χρήστος Κεχαγιάς, Γούλας Βασίλης, Γκανής Δημήτρης, Γιάννης Γανός.
Σίγουρα υπάρχουν κι άλλοι. Στο χέρι σας είναι να βοηθήσετε να συμπληρώσουμε και να καταγράψουμε τους πάντες. Πάντως θα υπάρχει εκτενέστερη αναφορά στην πορεία για τους επαγγελματίες αυτού των κλάδων που ήδη αναφέραμε.
Η πόρτα εκτός από τον πρακτικό σκοπό που εξυπηρετεί, στα διάφορα είδη τέχνης έχει και συμβολικό χαρακτήρα. Συμβολίζει την είσοδο, το μυστήριο, το αβέβαιο και τη βεβαιότητα, τον αποχωρισμό και τη μελαγχολία, τη φυγή και την ελευθερία, την αρχή και το τέλος..
Όπως και να ‘ χει η τέχνη των περασμένων χρόνων που αποτυπώνονταν στις πόρτες και στα πορτόνια όπως τα λέμε στον Τύρναβο την αυλόπορτα ή εξώπορτα, είναι απαράμιλλη. Περνώντας τα χρόνια οι περίτεχνες πόρτες χάθηκαν όπως και πολλά κτίρια..
Μην ξεχνάτε πως μαζί γράφουμε την ιστορία της πόλης από τις αναμνήσεις μας και τις καθημερινότητές μας.

Κλείνοντας το μικρό αυτό αφιέρωμα για τις πόρτες να θυμίσουμε ότι το τηλέφωνό μου είναι 6937-147.899 για να μου δώσετε ότι στοιχεία έχετε. Το ίδιο τηλέφωνο λειτουργεί και σαν wiber ενώ το e-mail μου είναι το psiras@otenet.gr.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.