Δήμαρχοι από 50 πόλεις ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αντιμετωπίσουν την ακραία ζέστη

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, περισσότεροι από 50 δήμαρχοι από όλο τον κόσμο συμμετέχουν στη νέα πρωτοβουλία «50@50» του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και λύσεων για την προστασία των πολιτών από την ακραία ζέστη.

Η ακραία ζέστη γίνεται ο πιο θανατηφόρος κλιματικός κίνδυνος

Τον περασμένο Ιούλιο η Αττάλεια της Τουρκίας κατέγραψε θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 46 βαθμούς Κελσίου, σημειώνοντας νέο ρεκόρ. Η πόλη, που φιλοξενεί περισσότερους από 2,6 εκατομμύρια κατοίκους και εκατομμύρια τουρίστες κάθε καλοκαίρι, είναι συνηθισμένη στις υψηλές θερμοκρασίες. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάτι έχει αλλάξει.

Σύμφωνα με τη Μελίκε Κιρέτσκιμπασι, επικεφαλής του Τμήματος Κλιματικής Αλλαγής και Μηδενικών Αποβλήτων της πόλης, οι καύσωνες είναι πλέον μεγαλύτερης διάρκειας, εντονότεροι και εμφανίζονται συχνότερα, ασκώντας πίεση στους κατοίκους, στους εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους, στις υπηρεσίες υγείας και στον τουρισμό.

Η ακραία ζέστη θεωρείται πλέον ο πιο θανατηφόρος κλιματικός κίνδυνος στον κόσμο, προκαλώντας σχεδόν μισό εκατομμύριο θανάτους κάθε χρόνο! 

Οι πόλεις προετοιμάζονται για ένα θερμότερο μέλλον

Η Ευρώπη βίωσε τον Μάιο ένα ασυνήθιστα ισχυρό κύμα καύσωνα, με θερμοκρασίες στη Γαλλία έως και 15 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή και νέα ιστορικά ρεκόρ.

Παράλληλα, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός προειδοποιεί ότι η ανάπτυξη ενός ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις υψηλές θερμοκρασίες το φετινό καλοκαίρι.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πρωτοβουλία 50@50 δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τις πόλεις:

• να ανταλλάσσουν αποδεδειγμένα αποτελεσματικές πρακτικές,
• να δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα των υποδομών τους απέναντι σε μελλοντικά σενάρια ακραίας ζέστης και
• να προετοιμάζονται εγκαίρως για τις επόμενες κρίσεις.

Η Αττάλεια χαρτογραφεί τους θερμικούς κινδύνους

Η τουρκική πόλη συμμετέχει στο ευρωπαϊκά υποστηριζόμενο πρόγραμμα CLIMAAX-MUHIR, το οποίο αξιολογεί τους κινδύνους που δημιουργεί η ακραία ζέστη σήμερα αλλά και στο μέλλον.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η συχνότητα των καυσώνων αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες. Παράλληλα, οι ειδικοί εντόπισαν ότι οι περιοχές με τον μεγαλύτερο θερμικό κίνδυνο συμπίπτουν σχεδόν απόλυτα με τις περιοχές όπου ζει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.

Με βάση αυτά τα στοιχεία, η πόλη προχώρησε στη δημιουργία Σχεδίου Δράσης για τη Ζέστη, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερους χώρους σκίασης, πράσινες παρεμβάσεις, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας στις πιο ευάλωτες γειτονιές.

Η Αθήνα επενδύει σε δέντρα και νέους χώρους πρασίνου

Η Αθήνα ακολουθεί παρόμοια στρατηγική, αξιοποιώντας έναν ειδικό Άτλαντα Αστικής Θερμότητας, ο οποίος εντοπίζει τις περιοχές όπου η έκθεση στη ζέστη συνδυάζεται με κοινωνική ευαλωτότητα.

Ένα από τα σημαντικότερα έργα είναι η ανάπλαση του Ελαιώνα, όπου δημιουργείται νέο μητροπολιτικό πάρκο έκτασης 215.000 τετραγωνικών μέτρων, αποτελώντας το μεγαλύτερο πάρκο που έχει δημιουργηθεί στην πόλη εδώ και έναν αιώνα.

Παράλληλα, η ελληνική πρωτεύουσα έχει δεσμευτεί να φυτεύει 5.000 δέντρα κάθε χρόνο. Από το 2024 έχουν ήδη φυτευτεί περισσότερα από 12.400 δέντρα, ενώ η πρόοδος παρακολουθείται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας Athens Trees.

Σχολικοί κήποι, μικροδάση, πάρκα γειτονιάς και στοιχεία δροσισμού σε δημόσιους χώρους αποτελούν μέρος της συνολικής στρατηγικής για τη δημιουργία ενός πιο δροσερού και υγιούς αστικού περιβάλλοντος.

Όταν ο καύσωνας φτάνει μέχρι τον Αρκτικό Κύκλο

Η συμμετοχή του Οούλου της Φινλανδίας στην πρωτοβουλία αποτελεί ίσως το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα της εξάπλωσης του προβλήματος.

Η πόλη βρίσκεται κοντά στον Αρκτικό Κύκλο, όμως πέρυσι η Φινλανδία βίωσε τρεις συνεχόμενες εβδομάδες με θερμοκρασίες που άγγιξαν τους 30 βαθμούς Κελσίου, σε ένα κύμα ζέστης που χαρακτηρίστηκε πρωτοφανές.

Τα νοσοκομεία δέχθηκαν αυξημένη πίεση, ενώ ακόμη και οι τάρανδοι αντιμετώπισαν προβλήματα υπερθέρμανσης.

Οι πολεοδόμοι της πόλης παρατηρούν πλέον τη δημιουργία αστικών θερμικών νησίδων, ενώ πολλά κτίρια, σχολεία και δημόσιες υποδομές είχαν σχεδιαστεί αποκλειστικά για τους σκληρούς χειμώνες και όχι για τόσο θερμά καλοκαίρια.

Για τον λόγο αυτό, οι νέοι σχεδιασμοί λαμβάνουν υπόψη τη σκίαση, την ηλιακή ακτινοβολία και τη μείωση των εκπομπών μέσω της ενίσχυσης της ποδηλασίας και της πεζής μετακίνησης.

Η συνεργασία ως απάντηση στην κλιματική πρόκληση

Οι εμπειρίες της Αττάλειας, της Αθήνας και του Οούλου δείχνουν ότι οι πόλεις δεν μπορούν πλέον να σχεδιάζουν με βάση το κλίμα που γνώριζαν στο παρελθόν.

Πρέπει να προετοιμάζονται για το κλίμα που έρχεται.

Το γεγονός ότι ακόμη και πόλεις κοντά στον Αρκτικό Κύκλο σχεδιάζουν πλέον μέτρα αντιμετώπισης της ακραίας ζέστης αποτελεί σαφή ένδειξη της ταχύτητας με την οποία εξελίσσεται το πρόβλημα. Για τον λόγο αυτό, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η διεθνής συνεργασία θεωρούνται πλέον απαραίτητες.

Οι πόλεις που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία 50@50

• Αθήνα (Ελλάδα)
• Αττάλεια (Τουρκία)
• Βαρκελώνη (Ισπανία)
• Βαρσοβία (Πολωνία)
• Γκαζιαντέπ (Τουρκία)
• Δελχί (Ινδία)
• Γιανγκζού (Κίνα)
• Ιλόιλο Σίτι (Φιλιππίνες)
• Καζαμπλάνκα (Μαρόκο)
• Καμπίνας (Βραζιλία)
• Καράτσι (Πακιστάν)
• Κέιπ Τάουν (Νότια Αφρική)
• Κιλίφι (Κένυα)
• Κισούμου (Κένυα)
• Κομητεία Ταΐτα Ταβέτα (Κένυα)
• Κοντάζεμ (Βραζιλία)
• Κοπεγχάγη (Δανία)
• Κορουμπά (Βραζιλία)
• Λάγος (Νιγηρία)
• Λαχόρη (Πακιστάν)
• Μαρανγκουάπε (Βραζιλία)
• Μελβούρνη (Αυστραλία)
• Μεντόσα (Αργεντινή)
• Μπαλικεσίρ (Τουρκία)
• Μπαρκαρένα (Βραζιλία)
• Μπαρανκίγια (Κολομβία)
• Μπάουτσι (Νιγηρία)
• Μπέλο Οριζόντε (Βραζιλία)
• Μπλάκταουν (Αυστραλία)
• Μπομ Ζεζούς ντο Ιταμπαποάνα (Βραζιλία)
• Μόντρεαλ (Καναδάς)
• Μουμπάι (Ινδία)
• Μπουένος Άιρες (Αργεντινή)
• Ναγκπούρ (Ινδία)
• Νακούρου (Κένυα)
• Ντόχα (Κατάρ)
• Οούλου (Φινλανδία)
• Παρίσι (Γαλλία)
• Ποά (Βραζιλία)
• Πολιτεία Ταμίλ Ναντού (Ινδία)
• Ρίο ντε Τζανέιρο (Βραζιλία)
• Σάντο Αντρέ (Βραζιλία)
• Σαντιάγο (Χιλή)
• Σαντιάγο ντε Κάλι (Κολομβία)
• Σάο Ζοάο ντε Μεριτί (Βραζιλία)
• Σάο Λουρένσο ντο Σουλ (Βραζιλία)
• Σοροκάμπα (Βραζιλία)
• Τερεζίνα (Βραζιλία)
• Τζακάρτα (Ινδονησία)
• Τζαλγκαόν (Ινδία)
• Τζιαξίνγκ (Κίνα)
• Τίρανα (Αλβανία)
• Τόκιο (Ιαπωνία)
• Τουρμπάτ (Πακιστάν)
• Φλοριανόπολις (Βραζιλία)
• Φορταλέζα (Βραζιλία)

Στην επίσημη λίστα του UNEP περιλαμβάνονται επίσης η Qatar Foundation (Ντόχα, Κατάρ), η πολιτεία Tamil Nadu (Ινδία) και η κομητεία Taita Taveta (Κένυα), οι οποίες δεν είναι πόλεις αλλά διοικητικές οντότητες και συμμετέχουν κανονικά στην πρωτοβουλία.

Euronews.com

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.