Η ΕΕ προσκάλεσε τον Καναδά να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της – Ο Μαρκ Κάρνεϊ υποδέχθηκε θετικά την πρόταση, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά ακόμη και για «εχθρική πράξη» και απειλεί την Ευρώπη με βαρείς δασμούς

Πριν από λίγους μήνες ο Ντόναλντ Τραμπ μιλούσε επανειλημμένα για τον Καναδά ως πιθανή 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική: η ένταση στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Οτάβας και ο εμπορικός πόλεμος έχουν ωθήσει τον Καναδά να αναζητήσει πολύ στενότερους οικονομικούς, πολιτικούς και αμυντικούς δεσμούς με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Και οι Βρυξέλλες μόλις έκαναν το επόμενο βήμα. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσκάλεσε τον Καναδά να γίνει το πρώτο «associate member» – συνδεδεμένο μέλος – της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας μια νέα και πρωτόγνωρη μορφή σχέσης ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Τί σημαίνει «συνδεδεμένο μέλος»

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: ο Καναδάς δεν πρόκειται να γίνει κανονικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και επιπλέον, αυτή τη στιγμή δεν προβλέπεται τέτοιο καθεστώς, «associate membership», στις Συνθήκες της ΕΕ. Θα πρέπει να δημιουργηθεί και να καθοριστεί τί ακριβώς θα σημαίνει, ποια δικαιώματα θα έχει ο Καναδάς και ποιες υποχρεώσεις θα αναλάβει.

Επίσης, η πρόταση της φον ντερ Λάιεν θα πρέπει επίσης να λάβει την έγκριση των κρατών-μελών της ΕΕ για να προχωρήσει. Ο δε Καναδάς από την πλευρά του έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιδιώκει πλήρη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό που επιδιώκουν οι δύο πλευρές είναι μια πολύ στενότερη συνεργασία που θα υπερβαίνει την υπάρχουσα εμπορική συμφωνία CETA.

Ο Κάρνεϊ: «Ευρώπη και Καναδάς είναι ισχυρότεροι μαζί»

Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, μιλώντας την Πέμπτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, υποδέχθηκε θετικά την πρόταση. «Η Ευρώπη και ο Καναδάς είναι ισχυροί. Η Ευρώπη και ο Καναδάς είναι ακόμη ισχυρότεροι μαζί», είπε στους ευρωβουλευτές.

Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι δεν επιδιώκει τη δημιουργία ενός τρίτου γεωπολιτικού μπλοκ που θα ανταγωνιστεί τις μεγάλες δυνάμεις. Ο στόχος, όπως τον περιέγραψε, είναι η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και αυτονομία, ώστε καμία χώρα να μην μπορεί να ελέγξει τις αγορές του Καναδά, να περιορίσει την κυριαρχία του ή να απειλήσει την εδαφική του ακεραιότητα.

Από τη CETA σε μια «Συμμαχία για το Μέλλον»

Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν είναι πολύ ευρύτερη από μια απλή εμπορική συμφωνία. Η ΕΕ θέλει να περάσει από τη σημερινή CETA σε μια νέα «Alliance for the Future» – «Συμμαχία για το Μέλλον», δημιουργώντας έναν κοινό χώρο οικονομικής ευημερίας και ασφάλειας.

Στο τραπέζι βρίσκονται στενότερη συνεργασία σε κρίσιμες πρώτες ύλες, αμυντική βιομηχανία, τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστική ισχύ, ενεργειακή ασφάλεια, διάστημα και ψηφιακό εμπόριο. Ο Καναδάς έχει ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς έγινε η πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικών προμηθειών SAFE.

Ο Τραμπ

Οι επανειλημμένες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ στον Καναδά ως πιθανή 51η πολιτεία των ΗΠΑ, οι δασμοί και οι πιέσεις της Ουάσιγκτον έχουν επιβαρύνει σημαντικά τις σχέσεις των δύο γειτονικών χωρών.

Σύμφωνα με το Associated Press, οι δασμοί, οι απαιτήσεις για οικονομικές παραχωρήσεις και οι επανειλημμένες αναφορές του Τραμπ στην 51η πολιτεία έχουν ωθήσει την Οτάβα να προσπαθήσει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ και να αναζητήσει πολύ βαθύτερες οικονομικές, αμυντικές και πολιτικές σχέσεις με την Ευρώπη.

Η αλλαγή αυτή δεν είναι εύκολη. Περίπου το 70% των καναδικών εξαγωγών κατευθύνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που δείχνει πόσο στενά παραμένουν συνδεδεμένες οι δύο οικονομίες.

Ο Τραμπ απειλεί τώρα την Ευρώπη

Η αντίδραση του Αμερικανού προέδρου στην ευρωπαϊκή πρόταση ήταν έντονη. Ο Τραμπ χαρακτήρισε «γελοία» την προοπτική της συνδεδεμένης συμμετοχής του Καναδά στην ΕΕ και δήλωσε ότι, εάν θεωρήσει την κίνηση εχθρική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί να απαντήσει με πολύ βαρείς δασμούς στην Ευρώπη. Προχώρησε μάλιστα ακόμη περισσότερο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού του εμπορίου με την Ευρώπη σε ορισμένους τομείς.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε ότι η πρόταση δεν στρέφεται εναντίον κανενός. «Η προτεινόμενη ενίσχυση της συνεργασίας μας με τον Καναδά δεν είναι εναντίον κάποιου άλλου, αλλά υπέρ της κοινής μας ισχύος», ανέφερε εκπρόσωπος της Κομισιόν.

Ο Καναδάς δεν γυρίζει την πλάτη στις ΗΠΑ

Ο Κάρνεϊ προσέχει πάντως να μη παρουσιάζει τη νέα σχέση ως μια αντι-αμερικανική συμμαχία. Η στρατηγική της Οτάβας είναι περισσότερο μια προσπάθεια διαφοροποίησης: λιγότερη εξάρτηση από έναν μόνο οικονομικό εταίρο και περισσότερες επιλογές στην Ευρώπη και σε άλλες αγορές. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για μια χώρα της οποίας η οικονομία είναι εδώ και δεκαετίες άρρηκτα συνδεδεμένη με εκείνη των ΗΠΑ.

Το επόμενο σημαντικό βήμα

Το επόμενο σημαντικό βήμα αναμένεται στη σύνοδο Καναδά–Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Μόντρεαλ στις 29 και 30 Οκτωβρίου, όπου οι δύο πλευρές αναμένεται να συζητήσουν λεπτομερέστερα τη νέα σχέση.

Το πολιτικό μήνυμα, ωστόσο, έχει ήδη σταλεί. Ο Τραμπ μιλούσε για έναν Καναδά που θα μπορούσε να γίνει η 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Λίγους μήνες αργότερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσκαλεί τον ίδιο Καναδά να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» στην ιστορία της. Και μια σχέση που για δεκαετίες θεωρούνταν σχεδόν δεδομένη στη Βόρεια Αμερική φαίνεται πλέον να αναδιαμορφώνεται.

Προσθήκη του Paidis.com ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.