Ουάσιγκτον και Πεκίνο ανταγωνίζονται για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία στην AI, αλλά εξετάζουν έναν κοινό μηχανισμό προειδοποίησης για περιστατικά που θα μπορούσαν να απειλήσουν την εθνική ασφάλεια – Στο τραπέζι επίσης δασμοί, εμπόριο, κρίσιμα ορυκτά και Ταϊβάν

Μπορούν οι δύο μεγαλύτεροι ανταγωνιστές στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης να συμφωνήσουν τουλάχιστον στο πώς θα αντιδράσουν εάν η τεχνολογία ξεφύγει από τον έλεγχο ή χρησιμοποιηθεί με τρόπο που απειλεί την ασφάλεια όλων μας;

Αυτό είναι ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα ζητήματα στη σημερινή συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον. Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και της Κίνας συναντώνται σήμερα, 24 Σεπτεμβρίου, στον Λευκό Οίκο, σε μια σύνοδο με ιδιαίτερα βαριά ατζέντα: εμπόριο, δασμοί, κρίσιμα ορυκτά, τεχνολογία, Ταϊβάν και, πλέον, οι κίνδυνοι από την ταχύτατη ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η μεγάλη διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι οι δύο υπερδυνάμεις δεν συζητούν μόνο για το ποια θα επικρατήσει στην κούρσα της AI. Συζητούν και για το εάν χρειάζονται έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας σε περίπτωση που συμβεί ένα σοβαρό περιστατικό σχετικό με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Ένα είδος «κόκκινου τηλεφώνου» για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Η αμερικανική πλευρά έχει προτείνει τη δημιουργία ενός μηχανισμού ειδοποίησης για σοβαρά περιστατικά AI που φτάνουν σε επίπεδο απειλής για την εθνική ασφάλεια.

Η πρόταση τέθηκε στις συνομιλίες που είχαν στη Νέα Υόρκη ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης Χε Λιφένγκ, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της σημερινής συνόδου. Ο Μπέσεντ εξήγησε ότι ο στόχος είναι μεγαλύτερη διαφάνεια ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα, τις οποίες χαρακτήρισε ως τις δύο κορυφαίες δυνάμεις στον χώρο της AI.

Δεν πρόκειται ακόμη για συμφωνία. Η Ουάσιγκτον έχει καταθέσει την πρόταση, ενώ η δημόσια αντίδραση του Πεκίνου παραμένει περιορισμένη. Το κινεζικό πρακτορείο Xinhua επιβεβαίωσε ότι η AI συζητήθηκε στις προπαρασκευαστικές επαφές, χωρίς όμως να αναφέρει εάν η κινεζική πλευρά έχει αποδεχθεί τον συγκεκριμένο αμερικανικό μηχανισμό.

Τί ακριβώς φοβούνται ΗΠΑ και Κίνα

Η συζήτηση δεν αφορά τα συνηθισμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας χρήστης ενός chatbot. Οι κίνδυνοι που εξετάζονται είναι πολύ μεγαλύτερης κλίμακας.

Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο Associated Press, μεταξύ των πιθανών σεναρίων βρίσκονται κυβερνοεπιθέσεις με τη βοήθεια AI, κακόβουλη χρήση της τεχνολογίας στον βιολογικό τομέα, σοβαρές αστοχίες προηγμένων μοντέλων, απώλεια ανθρώπινου ελέγχου και επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα ενεργειακά, χρηματοπιστωτικά και μεταφορικά δίκτυα.

Σε ένα τέτοιο περιστατικό, η ύπαρξη άμεσης επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου θα μπορούσε να αποκτήσει κρίσιμη σημασία: όχι απαραίτητα για να αποτρέψει το ίδιο το συμβάν, αλλά για να περιορίσει τον κίνδυνο μιας λανθασμένης εκτίμησης ή μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Με άλλα λόγια, η λογική θυμίζει σε έναν βαθμό τους μηχανισμούς επικοινωνίας που δημιουργήθηκαν μεταξύ μεγάλων δυνάμεων για άλλους κινδύνους ασφαλείας: να υπάρχει κάποιος που μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο όταν συμβεί κάτι πραγματικά σοβαρό.

Αντίπαλοι στην AI, αλλά με κοινούς κινδύνους

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη αντίφαση. Η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο βρίσκονται σε σκληρό ανταγωνισμό για την πρωτοκαθεδρία στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν το τεχνολογικό τους προβάδισμα και έχουν επιβάλει περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα chips και εξοπλισμό παραγωγής ημιαγωγών. Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, επιταχύνει την ανάπτυξη εγχώριων επεξεργαστών και μοντέλων AI. Κινεζικές εταιρείες όπως η DeepSeek και η Moonshot AI έχουν παρουσιάσει συστήματα που ανταγωνίζονται σε ορισμένες μετρήσεις προηγμένα αμερικανικά μοντέλα, παρά τους τεχνολογικούς περιορισμούς που αντιμετωπίζει η χώρα.

Ακριβώς γι’ αυτό η πιθανότητα συνεργασίας παραμένει περιορισμένη. Κάθε πλευρά αντιμετωπίζει την άλλη ταυτόχρονα ως πιθανό εταίρο στην αντιμετώπιση κοινών κινδύνων και ως τον σημαντικότερο στρατηγικό ανταγωνιστή της.

Τα προηγμένα chips μένουν εκτός της συγκεκριμένης συζήτησης

Ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ διευκρίνισε ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί στις εξαγωγές προηγμένων chips Τεχνητής Νοημοσύνης και εξοπλισμού κατασκευής ημιαγωγών δεν αποτέλεσαν μέρος των συνομιλιών για τον προτεινόμενο μηχανισμό ασφάλειας της AI.

Αυτό δείχνει και τα όρια της πιθανής συμφωνίας: οι δύο χώρες μπορεί να αναζητούν έναν ελάχιστο κοινό τόπο για την αντιμετώπιση ακραίων κινδύνων, χωρίς να εγκαταλείπουν τον μεταξύ τους τεχνολογικό ανταγωνισμό.

Από τις κυβερνοεπιθέσεις έως τα βιολογικά και πυρηνικά όπλα

Η συζήτηση στις ΗΠΑ έχει ήδη προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρο Κάνα, υψηλόβαθμο μέλος της ειδικής επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων για τον στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας, έχει ζητήσει από Τραμπ και Σι να προχωρήσουν σε διεθνή συμφωνία για την AI.

Μεταξύ των προτάσεών του είναι περιορισμοί σε συστήματα που μπορούν να βελτιώνουν αυτόνομα τις δυνατότητές τους και δικλίδες ασφαλείας ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη βιολογικών ή πυρηνικών όπλων. Πρόκειται, ωστόσο, για προτάσεις του Κάνα και όχι για ήδη συμφωνημένη ατζέντα ΗΠΑ–Κίνας.

Στο τραπέζι και δασμοί, εμπόριο και κρίσιμα ορυκτά

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μόνο ένα μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης διαπραγμάτευσης. Λίγες ώρες πριν από τη σύνοδο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να παρατείνουν κατά δύο μήνες την εμπορική τους εκεχειρία, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη συμφωνία.

Παράλληλα συζητείται η ενεργοποίηση ενός νέου «Board of Trade», μέσω του οποίου θα μπορούσαν να μειωθούν αμοιβαία οι δασμοί σε συγκεκριμένες κατηγορίες μη ευαίσθητων προϊόντων. Από αμερικανικής πλευράς έχουν αναφερθεί ως πιθανοί τομείς τα αγροτικά προϊόντα, η ενέργεια και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, ενώ για τις κινεζικές εξαγωγές εξετάζονται μεταξύ άλλων καταναλωτικά και χαμηλότερης τεχνολογίας προϊόντα.

Παραμένουν όμως σημαντικές εκκρεμότητες. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει μεγαλύτερες κινεζικές αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, ενώ δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί οι προσδοκίες για μεγάλες παραγγελίες αεροσκαφών Boeing. Τα κρίσιμα ορυκτά και οι κινεζικοί περιορισμοί που επηρεάζουν την αμερικανική βιομηχανία αποτελούν επίσης κεντρικό σημείο τριβής.

Η Ταϊβάν

Στην ατζέντα βρίσκεται αναπόφευκτα και η Ταϊβάν, ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα στις σχέσεις των δύο χωρών. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της κινεζικής επικράτειας και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για την επίτευξη της «επανένωσης», ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν στενές, αν και ανεπίσημες, σχέσεις με την Ταϊπέι και αποτελούν τον σημαντικότερο προμηθευτή αμυντικού εξοπλισμού της. Το ζήτημα περιλαμβάνεται μεταξύ των βασικών θεμάτων της συνόδου, μαζί με το εμπόριο, την τεχνολογία και τις ευρύτερες γεωπολιτικές διαφορές.

Γιατί η συζήτηση για την AI έχει ιδιαίτερη σημασία

Μια ενδεχόμενη συμφωνία Τραμπ–Σι δεν θα έβαζε τέλος στην κούρσα ΗΠΑ–Κίνας για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ούτε θα σήμαινε ότι οι δύο χώρες συμφωνούν για το πώς πρέπει να αναπτυχθεί ή να ελεγχθεί η τεχνολογία.

Θα μπορούσε όμως να δημιουργήσει κάτι που σήμερα ουσιαστικά λείπει: έναν θεσμοθετημένο τρόπο επικοινωνίας μεταξύ των δύο μεγαλύτερων δυνάμεων της AI όταν προκύπτει ένα περιστατικό αρκετά σοβαρό ώστε να απειλεί την εθνική ή ακόμη και τη διεθνή ασφάλεια.

Προσθήκη του Paidis.com ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.