Οι ΗΠΑ στοχεύουν στο 2030, ενώ Ρωσία και Κίνα προχωρούν σε κοινό σχέδιο με ορίζοντα το 2036 – Η ενέργεια εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη δημιουργία μόνιμων βάσεων στη Σελήνη

Μια νέα διαστημική κούρσα βρίσκεται σε εξέλιξη και αυτή τη φορά το ζητούμενο δεν είναι απλώς ποιος θα φτάσει στη Σελήνη, αλλά ποιος θα μπορέσει να παραμείνει εκεί.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία προωθούν σχέδια για την εγκατάσταση πυρηνικών αντιδραστήρων στη Σελήνη, καθώς η αξιόπιστη και συνεχής παροχή ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται απαραίτητη για τη λειτουργία μελλοντικών μόνιμων βάσεων, την εξερεύνηση πόρων και, σε βάθος χρόνου, την υποστήριξη αποστολών ακόμη μακρύτερα στο Διάστημα.

Η NASA επιδιώκει να έχει έτοιμο για εκτόξευση έναν πυρηνικό αντιδραστήρα έως τον Δεκέμβριο του 2030. Σύμφωνα με τα σχέδια που παρουσιάζονται, ο αντιδραστήρας θα πρέπει να μπορεί να αντέξει το ταξίδι στο Διάστημα και να λειτουργεί χωρίς συντήρηση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης.

Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία σχεδιάζει τον αντιδραστήρα «Selena», με στόχο την ανάπτυξή του έως το 2036 στο πλαίσιο της συνεργασίας της με την Κίνα. Η εγκατάσταση προορίζεται να παρέχει ενέργεια σε σεληνιακές υποδομές που αναπτύσσονται στο πλαίσιο των κοινών σχεδίων των δύο χωρών.

Γιατί χρειάζεται πυρηνική ενέργεια στη Σελήνη

Η σεληνιακή νύχτα διαρκεί περισσότερο από δύο γήινες εβδομάδες, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την αποκλειστική εξάρτηση μιας μόνιμης βάσης από τον Ήλιο. Ένας πυρηνικός αντιδραστήρας, αντίθετα, μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα από την ηλιοφάνεια και για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

Στα πρώτα στάδια των αποστολών προβλέπεται η χρήση ηλιακής ενέργειας και άλλων συστημάτων για τη θέρμανση εξοπλισμού και τη φόρτιση σεληνιακών οχημάτων. Όσο όμως μεγαλώνουν οι εγκαταστάσεις και οι ενεργειακές ανάγκες τους, απαιτείται πολύ μεγαλύτερη και σταθερότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, ο αμερικανικός «Lunar Reactor 1» σχεδιάζεται ώστε να παράγει 20 κιλοβάτ ηλεκτρικής ενέργειας και να μπορεί να λειτουργήσει επί πέντε χρόνια χωρίς παρέμβαση. Ο ρωσικός «Selena» προβλέπεται να παράγει έως 10 κιλοβάτ και να λειτουργεί αυτόνομα για μία δεκαετία.

Οι κίνδυνοι ενός πυρηνικού αντιδραστήρα στη Σελήνη

Υπάρχουν, ωστόσο, σοβαρά ζητήματα ασφαλείας. Μία αποτυχία κατά την εκτόξευση πυραύλου που μεταφέρει πυρηνικό αντιδραστήρα θα μπορούσε να προκαλέσει ατύχημα με κίνδυνο διασποράς ραδιενεργού υλικού. Παράλληλα, η εγκατάσταση και η συντήρηση ενός τέτοιου συστήματος στη Σελήνη αποτελούν ιδιαίτερα δύσκολες τεχνικές προκλήσεις.

Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στη Γη, ένας σεληνιακός αντιδραστήρας δεν θα μπορεί εύκολα να προστατευθεί με τις εκτεταμένες κατασκευές ασφαλείας που χρησιμοποιούνται στους επίγειους πυρηνικούς σταθμούς.

Για τον λόγο αυτό ενδέχεται να χρειαστεί να δημιουργηθούν ζώνες περιορισμένης πρόσβασης γύρω από τους αντιδραστήρες, ώστε να προστατεύονται αστροναύτες και εξοπλισμός από την ακτινοβολία.

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία σχεδιάζουν να μεταφέρουν τους αντιδραστήρες στη Σελήνη σε ανενεργή κατάσταση, περιορίζοντας μέρος του κινδύνου κατά τη μεταφορά τους. Αυτό όμως δεν αποκλείει πλήρως την πιθανότητα ατυχήματος.

Η γεωπολιτική διάσταση

Η Συνθήκη του Διαστήματος του 1967 προβλέπει ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να διεκδικήσει τη Σελήνη ως εθνικό του έδαφος. Η εγκατάσταση όμως μόνιμων βάσεων και πυρηνικών αντιδραστήρων δημιουργεί νέα ερωτήματα.

Τι συμβαίνει, για παράδειγμα, εάν μια χώρα δημιουργήσει για λόγους ασφαλείας μια ζώνη γύρω από έναν αντιδραστήρα στην οποία δεν μπορούν να πλησιάσουν αστροναύτες ή οχήματα άλλων κρατών; Και ποιος έχει δικαιώματα πάνω στους φυσικούς πόρους που ενδεχομένως θα εξορύσσονται στο μέλλον;

Έτσι, πίσω από την τεχνολογική κούρσα αναδύεται ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα: πώς θα εφαρμοστούν οι κανόνες που δημιουργήθηκαν πριν από δεκαετίες σε μια εποχή κατά την οποία η Σελήνη μπορεί να αποκτήσει μόνιμες εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και δραστηριότητες αξιοποίησης πόρων.

Προσθήκη του Paidis.com ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.