Data centers: Η επενδυτική φρενίτιδα των τρισεκατομμυρίων συναντά αντιδράσεις – Μεγάλα έργα ακυρώνονται ή παγώνουν

Από τη Microsoft μέχρι την Amazon, μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ενεργειακά αδιέξοδα και αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών. Το Reuters καταγράφει τα πρώτα σοβαρά εμπόδια σε μια αγορά που υπόσχεται τεράστια κέρδη, αλλά απαιτεί πρωτοφανείς ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, νερού και κεφαλαίων.

Η παγκόσμια κούρσα για την κατασκευή τεράστιων κέντρων δεδομένων _(δείτε ΕΔΩ τί σχεδιάζει η κυβέρνηση για τη Λάρισα)  που θα υποστηρίξουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, αρχίζει να συναντά σοβαρές δυσκολίες. Επενδυτικά σχέδια δισεκατομμυρίων δολαρίων καθυστερούν, ορισμένα εγκαταλείπονται και οι αντιδράσεις των κατοίκων υποχρεώνουν επιχειρήσεις και κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τις αποφάσεις τους.

Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters Breakingviews, που δημοσιεύθηκε στις 24 Οκτωβρίου, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσα data centers χρειάζεται η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και πόσα από αυτά μπορούν πραγματικά να κατασκευαστούν.

Επενδύσεις άνω των 10 τρισ. δολαρίων

Το μέγεθος των σχεδιαζόμενων επενδύσεων είναι εντυπωσιακό. Σύμφωνα με εκτίμηση του καθηγητή Stijn Van Nieuwerburgh του Columbia Business School, η συνολική ισχύς των data centers στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να φτάσει τα 183 γιγαβάτ έως το 2032, σχεδόν πενταπλάσια από τα επίπεδα πριν από το 2025.

Για να υλοποιηθεί αυτή η επέκταση, εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν περισσότερα από 10 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Η Microsoft εγκατέλειψε συμφωνία λόγω έλλειψης ηλεκτρικής ενέργειας

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα προέρχεται από τη Βρετανία.

Η Microsoft αποχώρησε από συμφωνία με την εταιρεία Nscale για τη μίσθωση υπολογιστικής ισχύος σε σχεδιαζόμενο data center στο Loughton του Έσεξ, καθώς παρουσιάστηκαν σοβαρές καθυστερήσεις στη σύνδεση της εγκατάστασης με το ηλεκτρικό δίκτυο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph, το οποίο επικαλείται το Reuters, οι αρμόδιοι για το δίκτυο είχαν προειδοποιήσει ότι η απαιτούμενη ηλεκτροδότηση ενδεχομένως να μην ήταν διαθέσιμη πριν από τη δεκαετία του 2030.

Το συγκεκριμένο έργο είχε σχεδιαστεί για ισχύ 50 μεγαβάτ.

Η Nscale διευκρίνισε ότι η συνεργασία της με τη Microsoft συνεχίζεται και ότι εξετάζει εναλλακτικές λύσεις ηλεκτροδότησης.

Η υπόθεση αποκαλύπτει ένα βασικό πρόβλημα: ακόμη και όταν υπάρχουν επενδυτές, τεχνολογία και πελάτες, ένα data center δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς επαρκή και αξιόπιστη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυστραλία: Οι αντιδράσεις κατοίκων ανέτρεψαν τα σχέδια μεγάλης εταιρείας

Στη Μελβούρνη, η εταιρεία NextDC αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα στην επέκταση της ηλεκτροδότησης του κέντρου δεδομένων M3.

Το σχέδιο προέβλεπε την εγκατάσταση τσιμεντένιων στύλων ύψους έως 22 μέτρων για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω γραμμών 66.000 βολτ, κοντά σε κατοικημένη περιοχή.

Οι κάτοικοι αντέδρασαν έντονα και οι εργασίες ανεστάλησαν. Οι καθυστερήσεις οδήγησαν την εταιρεία να μειώσει σημαντικά τις προβλέψεις κερδοφορίας της, να παγώσει έργα χωρίς εξασφαλισμένα συμβόλαια και να εξετάσει την πώληση ακινήτων που είχε αποκτήσει για μελλοντικές εγκαταστάσεις. Στις 21 Οκτωβρίου, η μετοχή της NextDC υποχώρησε κατά 42%.

Η Amazon εγκατέλειψε σχέδιο για τέσσερα data centers

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Amazon στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στις 20 Οκτωβρίου, η εταιρεία εγκατέλειψε σχέδιο κατασκευής τεσσάρων data centers σε έκταση που είχε αγοράσει από το Πανεπιστήμιο George Washington, στη Βιρτζίνια, έπειτα από αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, συμφώνησε να διαθέσει 5 εκατομμύρια δολάρια σε τοπικό ταμείο στέγασης.

Το παράδειγμα δείχνει ότι ακόμη και εταιρείες με τεράστια οικονομική ισχύ δεν μπορούν να θεωρούν δεδομένη την αποδοχή των επενδύσεών τους από τις κοινωνίες στις οποίες επιθυμούν να εγκατασταθούν.

Πολιτείες των ΗΠΑ βάζουν φρένο στις νέες εγκαταστάσεις

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες περιοχές. Στο Τέξας, τον Σεπτέμβριο, ο κυβερνήτης Greg Abbott ανέστειλε την έκδοση νέων πολιτειακών αδειών για data centers, μέχρι να ολοκληρωθεί έλεγχος των επιπτώσεών τους στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Οι αρχές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, καθώς και τα φορολογικά κίνητρα που παρέχονται στις επιχειρήσεις.

Στην πολιτεία της Νέας Υόρκης έχει επιβληθεί επίσης προσωρινή αναστολή αδειοδοτήσεων για μεγάλα data centers, ενώ στην αμερικανική πόλη Monterey Park οι κάτοικοι ψήφισαν υπέρ της μόνιμης απαγόρευσής τους.

Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνουν μια αλλαγή στάσης απέναντι στις επενδύσεις που μέχρι πρόσφατα παρουσιάζονταν κυρίως ως ευκαιρίες οικονομικής ανάπτυξης.

Ρεύμα, νερό και κόστος για τους κατοίκους

Πίσω από τις αντιδράσεις βρίσκονται συγκεκριμένες ανησυχίες.

Τα μεγάλα data centers χρειάζονται συνεχή ηλεκτροδότηση, ενώ πολλά συστήματα ψύξης απαιτούν σημαντικές ποσότητες νερού. Παράλληλα, ενδέχεται να χρειαστούν νέες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και άλλες υποδομές.

Οι κάτοικοι εκφράζουν φόβους για επιβάρυνση των υδάτινων πόρων, θόρυβο, αλλοίωση του τοπίου και πιθανή αύξηση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.

Ένα κρίσιμο ζήτημα είναι επίσης ποιος θα χρηματοδοτήσει τις αναγκαίες επεκτάσεις των δικτύων: οι ίδιες οι εταιρείες που θα χρησιμοποιούν τις εγκαταστάσεις ή, έμμεσα, οι υπόλοιποι καταναλωτές;

Οι επενδυτές αρχίζουν να ανησυχούν

Τα εμπόδια αυτά προκαλούν πλέον αναταράξεις και στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Εταιρείες που αναπτύσσουν data centers με δανειακά κεφάλαια εξαρτώνται από την έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων και την τήρηση των συμβολαίων τους με τους μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους.

Σε ορισμένες συμφωνίες, οι πελάτες μπορούν να αποχωρήσουν εάν καθυστερήσει σημαντικά η κατασκευή ή η εξασφάλιση των αναγκαίων υποδομών.

Αυτό σημαίνει ότι μια εταιρεία μπορεί να βρεθεί με τεράστια χρέη, ημιτελείς εγκαταστάσεις και χωρίς τα έσοδα που υπολόγιζε.

Το Reuters αναφέρει επίσης την ακύρωση της σχεδιαζόμενης εισαγωγής της Firmus Technologies στο χρηματιστήριο και τις πιέσεις που δέχεται η CoreWeave λόγω του υψηλού κόστους δανεισμού.

Μια αγορά που εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά με μεγαλύτερο ρίσκο

Το σημαντικότερο συμπέρασμα από τις εξελίξεις που καταγράφει το Reuters είναι ότι οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη δεν πραγματοποιούνται σε οικονομικό και κοινωνικό κενό.

Η τεχνολογική ανάπτυξη χρειάζεται ηλεκτρική ενέργεια, νερό, γη και δημόσιες υποδομές. Και οι τοπικές κοινωνίες αρχίζουν να διεκδικούν μεγαλύτερο λόγο για το πώς θα χρησιμοποιηθούν αυτοί οι πόροι, ποιος θα ωφεληθεί και ποιος θα πληρώσει το κόστος.