Οι Κυκλάδες παρασύρονται από τον πυρετό του τσιμέντου

Μηχανήματα εξακολουθούν να βρίσκονται στον χώρο, όπου σχεδιάζεται επέκταση 59 δωματίων σε πολυτελές θέρετρο, ορισμένες σουίτες του οποίου θα διαθέτουν ιδιωτικές πισίνες.

Ο δήμαρχος Μήλου, Μανώλης Μικέλης, χαρακτηρίζει το έργο «περιβαλλοντικό έγκλημα».

«Η γεωλογική μοναδικότητα της Μήλου είναι γνωστή σε όλο τον κόσμο. Δεν θέλουμε να αλλάξει η ταυτότητά της», δήλωσε στο AFP από το γραφείο του, διακοσμημένο με αντίγραφο του διασημότερου «εξαγώγιμου προϊόντος» του νησιού: του ελληνιστικού αγάλματος της θεάς του έρωτα, της Αφροδίτης της Μήλου.

Τροφοδοτούμενος από την τουριστική άνθηση, ένας πυρετός κτηματομεσιτικής δραστηριότητας έχει ξεσπάσει σε ολόκληρο το σύμπλεγμα των Κυκλάδων, απειλώντας να αλλοιώσει τα εμβληματικά τοπία με τα ασβεστωμένα σπίτια και τους γαλάζιους τρούλους των εκκλησιών.

Τον Δεκέμβριο, αρκετοί δήμαρχοι των Κυκλάδων, καθώς και των Δωδεκανήσων —στα οποία ανήκουν η Ρόδος και η Κως— κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

«Απειλείται η ίδια η ύπαρξη των νησιών μας», προειδοποίησαν σε ψήφισμα που ξεκίνησε από τον δήμαρχο Σαντορίνης, Νίκο Ζώρζο.

Ο τουρισμός έχει μετατραπεί «σε πεδίο φύτευσης πολυτελών κατοικιών προς πώληση ή ενοικίαση», ανέφερε ο Ζώρζος. Η Σαντορίνη —κορυφαίος παγκόσμιος προορισμός— δέχεται περίπου 3,5 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, ενώ ο μόνιμος πληθυσμός της ανέρχεται σε μόλις 15.500 κατοίκους.

Απόρριψη της «λεηλασίας»

«Οι Κυκλάδες δεν είναι πεδίο για φαραωνικά έργα», τόνισαν οι δήμαρχοι.

Η εταιρεία V Tourism, που διαχειρίζεται το ξενοδοχείο, υποστηρίζει ότι η επέκταση εγκρίθηκε το 2024 με «θετικές γνωμοδοτήσεις από όλες τις αρμόδιες αρχές».

Ωστόσο, ο δήμαρχος Μικέλης επισημαίνει ότι υπάρχουν «νομοθετικά κενά» όσον αφορά τις κατασκευές.

Όπως και η Σαντορίνη, η Μήλος είναι ηφαιστειακό νησί και φιλοξενεί μία από τις πιο μοναδικές παραλίες της Ελλάδας, το Σαρακήνικο.

Με τους εντυπωσιακούς λευκούς βραχώδεις σχηματισμούς του, σμιλεμένους από τη διάβρωση, η λεγόμενη «σεληνιακή παραλία» ασφυκτιά από λουόμενους το καλοκαίρι.

Κι όμως, το Σαρακήνικο δεν προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία! 

Ένα ακόμη ξενοδοχειακό έργο στην περιοχή μπλοκαρίστηκε πέρυσι, ενώ το υπουργείο Περιβάλλοντος έδωσε στους ιδιοκτήτες προθεσμία ενός μήνα για να αποκαταστήσουν το σκάμμα που είχε ανοιχτεί.

«Αδηφάγος» ανάπτυξη

Ο Ιωάννης Σπιλάνης, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, χαρακτηρίζει όσα συμβαίνουν στις Κυκλάδες «αδηφάγο, αρπακτικό real estate».

Εκτάσεις που παλαιότερα θεωρούνταν οριακές και προορίζονταν για βοσκή «έχουν μετατραπεί σε προσοδοφόρα περιουσιακά στοιχεία». Στους ντόπιους προσφέρονται πολύ ελκυστικές τιμές, που παραμένουν ωστόσο χαμηλές για τους επενδυτές.

«Έπειτα χτίζεις ή μεταπωλείς για δέκα φορές πάνω», σημειώνει.

Στην Ίο, ένα μικρό νησί με έντονη νυχτερινή ζωή, ένας μόνο επενδυτής φέρεται να κατέχει πλέον το 30% του νησιού, σύμφωνα με το ψήφισμα των δημάρχων.

Στη Μήλο, με πληθυσμό άνω των 5.000 κατοίκων, βρίσκονται σε εξέλιξη 48 νέα ξενοδοχειακά έργα, σύμφωνα με τον δήμαρχο, ενώ

από τον Ιανουάριο έως τα τέλη Οκτωβρίου 2025 εκδόθηκαν 157 νέες οικοδομικές άδειες.

Στην Πάρο εκδόθηκαν 459 άδειες το ίδιο διάστημα και στη Σαντορίνη 461.

Τα μεγαλύτερα έργα χαρακτηρίζονται «στρατηγικές επενδύσεις», στο πλαίσιο ταχείας διαδικασίας που θεσπίστηκε το 2019 για να διευκολύνει επενδύσεις προτεραιότητας.

Ωστόσο, «συχνά δεν υπάρχει επαρκής έλεγχος», επισημαίνει ο Σπιλάνης.

Η «χρυσή χήνα»

Πολλά από τα νέα κτίρια απέχουν αισθητά από την παραδοσιακή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική.

«Αυτό το νησί είναι διαμάντι, αλλά δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μόνο χρήμα, χρήμα, χρήμα», αγανακτεί μία κάτοικος που περνά τον μισό χρόνο στη Γερμανία.

«Αν το πω δημόσια, όμως, όλοι θα πέσουν να με φάνε», προσθέτει.

Σε έκθεσή του το 2024, ο Συνήγορος του Πολίτη επισήμανε την επιδείνωση της ποιότητας ζωής στα νησιά, όπου οι κάτοικοι δυσκολεύονται πλέον να βρουν κατοικία, καθώς πολλοί ιδιοκτήτες προτιμούν τις επικερδείς βραχυχρόνιες μισθώσεις. Παράλληλα, σοβαρή πίεση δέχονται η διαχείριση απορριμμάτων και οι υδάτινοι πόροι.

Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις επιβράδυνσης του τουρισμού στις Κυκλάδες.

Η Σαντορίνη κατέγραψε πέρυσι μείωση 12,8% στις αεροπορικές αφίξεις από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, ενώ η Μύκονος περιορίστηκε σε οριακή αύξηση 2,4%.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.