Δημήτρης Μυστακίδης: «Δεν ακούμε μουσική. Την καταναλώνουμε»

Συνέντευξη στον Ευριπίδη Κουτσίνα

Ο Δημήτρης Μυστακίδης μιλά στον Ευριπίδη Κουτσίνα για τη διαχρονική δύναμη του ρεμπέτικου, την κοινωνία που έχει χάσει την ικανότητα να ακούει και τη μουσική που γίνεται θύμα της ταχύτητας και της απομόνωσης. Αφορμή, η συναυλία του στο Circus της Λάρισας, το Σάββατο 21 Νοεμβρίου.

Υπάρχουν τραγούδια που δεν γράφτηκαν απλώς για να ακουστούν. Γεννήθηκαν από την ανάγκη των ανθρώπων να εκφραστούν, να αντέξουν, να βρουν μια φωνή μέσα στις δυσκολίες της ζωής. Τραγούδια που κουβαλούν ιστορίες, μνήμες και αλήθειες που δεν ξεθωριάζουν με το πέρασμα του χρόνου.

Για τον Δημήτρη Μυστακίδη, το ρεμπέτικο είναι ακριβώς αυτό. Όχι μια μουσική που ανήκει στο παρελθόν, αλλά μια ζωντανή μορφή έκφρασης, που εξακολουθεί να συγκινεί και να αποκτά ακόμη μεγαλύτερη δύναμη μέσα στις αντιφάσεις της σημερινής κοινωνίας.

Με περισσότερα από 30 χρόνια μουσικής διαδρομής, ο καταξιωμένος μουσικός και δημιουργός συνεχίζει να αναζητά την ουσία πίσω από τα τραγούδια. Και την ίδια στιγμή, δεν διστάζει να ασκήσει κριτική στον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε πλέον τη μουσική, αλλά και την ίδια τη ζωή. Στην ταχύτητα, στην απομόνωση, στην κυριαρχία της οθόνης και σε μια καθημερινότητα που μοιάζει να μας στερεί την ικανότητα να ακούμε πραγματικά.

Λίγο πριν από τη συναυλία του στο Circus της Λάρισας, το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, ο Δημήτρης Μυστακίδης μιλά στον Ευριπίδη Κουτσίνα για τη δύναμη του ρεμπέτικου, τον άνθρωπο πίσω από τα τραγούδια, τον ρόλο της μουσικής στην κοινωνία και τη δική του διαδρομή.

Μια συζήτηση που ξεκινά από τις νότες, αλλά φτάνει πολύ πιο βαθιά. Στον τρόπο που ζούμε, που επικοινωνούμε και, κυρίως, που ακούμε.

Μετά από 30 χρόνια στη σκηνή, λέτε πως σας έλειψαν τα ρεμπέτικα και νιώσατε την ανάγκη να επιστρέψετε σε αυτά. Τι είναι εκείνο που εξακολουθεί να σας συγκινεί τόσο βαθιά σε αυτή τη μουσική; Και τι ανακαλύπτει σήμερα ο Δημήτρης Μυστακίδης στα ρεμπέτικα που ίσως δεν μπορούσε να δει πριν από 30 χρόνια;

Η σχέση μου με τα ρεμπέτικα είναι λίγο παρεξηγημένη θα έλεγα. Ποτέ δεν έπαιζα μόνο ρεμπέτικα και όταν αυτά βρίσκονταν να πρωταγωνιστούν στις δουλειές μου πάντα έκανα και κάτι άλλο. Ούτε τα ρεμπέτικα σταμάτησαν ποτέ να υπάρχουν στη ζωή μου αλλά ούτε και οι άλλες μουσικές. Άρα δεν επιστρέφω γιατί δεν είχα φύγει ποτέ. Ακόμη και στα δικά μου τραγούδια που ένιωσα την ανάγκη να κάνω τα τελευταία 5 χρόνια αν βγάλεις τα ενορχηστρωτικά υλικά αυτό που μένει στον πυρήνα των τραγουδιών είναι η ευθεία αναφορά στο ρεμπέτικο και γενικότερα στην παράδοση. Οι μουσικές που έπαιζα πάντα είχαν αλήθεια. Και τα ρεμπέτικα σε αυτό το κομμάτι είναι πρωταθλητές. Ίσως να μοιράζονται την πρώτη θέση μαζί τα δημοτικά τραγούδια. Αυτή η αλήθεια δεν αλλάζει και αυτό είναι που με συγκινεί τώρα, πιο πολύ από ποτέ.

Το ρεμπέτικο γεννήθηκε μέσα από τη φτώχεια, τον ξεριζωμό, την περιθωριοποίηση, αλλά και την ανάγκη των ανθρώπων να σταθούν όρθιοι. Στη σημερινή εποχή, με τις δικές της κοινωνικές αντιφάσεις και αδιέξοδα, πιστεύετε ότι διατηρεί κάτι από την αρχική του δύναμη ή κινδυνεύει να γίνει απλώς μια όμορφη ανάμνηση του παρελθόντος;

Παλιότερα αυτό που με γοήτευε ήταν οι τεχνικές, οι ερμηνείες και γενικότερα τα «τεχνικά» χαρακτηριστικά του ρεμπέτικου. Τώρα όμως βλέπω κυρίως τον άνθρωπο πίσω απ΄ τα τραγούδια. Ο άνθρωπος που δεν είχε φωνή αλλά βρήκε τρόπο να ακουστεί. Και αυτό στις σημερινές κοινωνικές συνθήκες είναι και παρηγορητικό αλλά και εμψυχωτικό. Άρα όχι απλώς διατηρεί την αρχική του δύναμη αλλά δυναμώνει συνεχώς περισσσότερο. Θα κλείσω την απάντηση με ένα στίχο από δικό μου τραγούδι που τονίζει τη δύναμη του ρεμπέτικου. «Είναι αχθοφόρος δυνατός μπορεί να βοηθήσει, με ότι βάρος κουβαλάς στο βάθος της ψυχής»

Έχετε μιλήσει πολλές φορές μέσα από τη μουσική σας για όσα συμβαίνουν γύρω μας. Σε μια εποχή που η κοινωνία μοιάζει να συνηθίζει ακόμη και τα πιο σκληρά γεγονότα, μπορεί ένα τραγούδι να μας ταρακουνήσει πραγματικά ή έχουμε αρχίσει να ακούμε χωρίς να ακούμε;

Έχω πει πολλές φορές ότι κανένα τραγούδι δεν μπορεί να λύσει κανένα πρόβλημα. Μπορεί όμως να το υπερφωτίσει, να αφυπνίσει και να κινητοποιήσει. Φτάνει όντως να ακούμε. Και εδώ δυστυχώς νομίζω ότι έχουμε χάσει λίγο τη μπάλα. Δεν ακούμε.

Σε μια μουσική πραγματικότητα όπου κυριαρχούν η ταχύτητα, οι αριθμοί και η ανάγκη για διαρκή προβολή, εσείς επιλέγετε να επιστρέψετε σε τραγούδια που έχουν αντέξει σχεδόν έναν αιώνα. Τι πιστεύετε ότι έχουμε χάσει από τον τρόπο που ακούμε και βιώνουμε τη μουσική σήμερα;

Όπως είπα και πιο πριν θεωρώ ότι έχουμε χάσει την ικανότητα να ακούμε. Δεν ακούμε μουσική. Την καταναλώνουμε όπως και πάρα πολλά άλλα πράγματα. Τον χειμώνα που μας πέρασε είχα στήσει μια ολόκληρη παράσταση με αφορμή ένα βιβλίο που διάβασα. Ο τίτλος είναι «Για την εξαφάνιση των τελετουργιών. Μια τοπολογία του παρόντος» του Μπιουνκ – Τσουλ Χαν. Θα προσπαθήσω να το πω συνοπτικά. Με πολύ ωραίο τρόπο εξηγεί ότι έχουμε χάσει την ικανότητα να οριοθετούμε τον χρόνο σε πολλά πράγματα στη ζωή μας λόγω της ταχύτητας με την οποία οι πληροφορίες περνούν από μπροστά μας. Η τελετουργία του οικογενειακού τραπεζιού, της συνάντησης της παρέας, της συναυλίας έχει σταματήσει να υπάρχει γιατί αυτός ο διάολος που κουβαλάμε συνέχεια στο χέρι μας – το τηλέφωνο – μας έχει στερήσει την ικανότητα της συγκέντρωσης. Δε δίνουμε τη σημασία που πρέπει στην συν – ακρόαση, τη συν – βίωση και πολλά ακόμη «συν». Ε και η μουσική είναι ένα από τα θύματα της ταχύτητας και της απομόνωσης.

Στο σημείωμά σας λέτε πως θέλετε να «ξαναπερπατήσετε τον δρόμο που ανοίχτηκε με πολύ κόπο». Κοιτάζοντας πίσω σε αυτά τα 30 χρόνια, ποιο ήταν τελικά το μεγαλύτερο τίμημα αυτής της διαδρομής; Και υπήρξαν στιγμές που νιώσατε ότι έπρεπε να πάτε κόντρα σε όσα απαιτούσε η εποχή, για να παραμείνετε πιστός σε αυτό που είστε;

Η προσωπική μου διαδρομή δεν είχε κανένα τίμημα. Κάθε βήμα της ήταν μόνο απόλαυση. Μπορεί να είχε κούραση αλλά είχε και έχει τεράστια ικανοποίηση. Δεν «έπρεπε» ποτέ να κάνω τίποτα που δεν ήθελα.

Να ξαναμάθουμε να ακούμε

Μέσα από τις απαντήσεις του Δημήτρη Μυστακίδη αναδεικνύεται κάτι που ξεπερνά τα όρια μιας μουσικής συνέντευξης. Η ανάγκη να ξαναβρούμε την ουσιαστική επαφή με όσα συμβαίνουν γύρω μας. Να δώσουμε χρόνο στα τραγούδια, στους ανθρώπους, στις στιγμές που αξίζουν την προσοχή μας.

Γιατί η μουσική δεν είναι μόνο διασκέδαση. Είναι μνήμη, έκφραση, συλλογικότητα. Είναι η φωνή εκείνων που κάποτε δεν μπορούσαν να ακουστούν και η υπενθύμιση ότι ακόμη και σήμερα ένα τραγούδι μπορεί να αφυπνίσει, να συγκινήσει και να κινητοποιήσει.

Και ίσως σε μια εποχή όπου όλα κινούνται με εξαντλητική ταχύτητα, το να σταθούμε μπροστά σε μια σκηνή και να ακούσουμε πραγματικά να είναι από μόνο του μια μικρή πράξη αντίστασης.

Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, στο Circus της Λάρισας, ο Δημήτρης Μυστακίδης μάς προσκαλεί σε μια τέτοια μουσική συνάντηση. Μια ευκαιρία όχι απλώς να ακούσουμε τραγούδια, αλλά να ξαναθυμηθούμε την αξία του να ακούμε ο ένας τον άλλον.

 

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

▌ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΗΜΕΡΑ

▌ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ