Σοβαρές ανησυχίες για την επάρκεια της ευρωπαϊκής αεράμυνας προκαλούν πληροφορίες ότι τα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης Patriot των αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη έχουν υποχωρήσει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Associated Press, Αμερικανός αξιωματούχος Άμυνας που υπηρετεί στην Ευρώπη χαρακτηρίζει την κατάσταση «πέρα από κρίσιμη», ενώ αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε στο πρακτορείο τα χαμηλά αποθέματα Patriot των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Και οι δύο αξιωματούχοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των συγκεκριμένων στρατιωτικών πληροφοριών.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά τους αναχαιτιστικούς πυραύλους των συστημάτων Patriot, οι οποίοι αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα μέσα άμυνας απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους υψηλής ταχύτητας.

Γιατί μειώθηκαν τόσο τα αποθέματα

Οι ΗΠΑ έχουν παραδώσει εκατοντάδες πυραύλους Patriot στην Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς που επικαλείται το Associated Press, η μεγαλύτερη και απρόβλεπτη πίεση προήλθε από τον πόλεμο με το Ιράν.

Μεγάλος αριθμός αμερικανικών πυραύλων που βρίσκονταν στην Ευρώπη μεταφέρθηκε στη Μέση Ανατολή, όπου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους χρησιμοποίησαν σημαντικές ποσότητες αναχαιτιστικών πυραύλων για την αντιμετώπιση ιρανικών πυραύλων και drones.

Ο Ed Arnold, ανώτερος ερευνητής στο βρετανικό Royal United Services Institute (RUSI), εξήγησε στο AP ότι οι παραδόσεις προς την Ουκρανία ήταν σε μεγάλο βαθμό προγραμματισμένες. Αντίθετα, η ταχύτητα με την οποία καταναλώθηκαν πυρομαχικά στη Μέση Ανατολή δεν είχε προβλεφθεί και αποκάλυψε τους περιορισμούς της παραγωγικής αλυσίδας.

Το 65% των αμερικανικών Patriot χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο με το Ιράν

Τα στοιχεία που επικαλείται το Associated Press δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Center for Strategic and International Studies (CSIS), στον πόλεμο με το Ιράν έχει χρησιμοποιηθεί περίπου το 65% των αμερικανικών αναχαιτιστικών Patriot, δηλαδή περίπου 1.500 από ένα αρχικό απόθεμα 2.330 πυραύλων.

Για το 2026 αναμένεται να κατασκευαστούν περίπου 600 νέοι Patriot, μέρος των οποίων προορίζεται για την Ευρώπη. Ο στόχος είναι η παραγωγή να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας τους 2.000 πυραύλους ετησίως έως το 2030.

Ακριβό σύστημα χωρίς αρκετά πυρομαχικά

Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσα συστήματα Patriot διαθέτει η Ευρώπη, αλλά κυρίως πόσοι αναχαιτιστικοί πύραυλοι υπάρχουν διαθέσιμοι για να χρησιμοποιηθούν από αυτά.

Η κατάσταση δημιουργεί ένα παράδοξο: Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια στην αγορά συστημάτων Patriot, χωρίς όμως να διαθέτουν σήμερα τα αποθέματα πυραύλων που θα απαιτούνταν σε περίπτωση μεγάλης και παρατεταμένης επίθεσης.

Γιατί οι Patriot είναι τόσο σημαντικοί

Η σημασία τους έχει γίνει ιδιαίτερα εμφανής στον πόλεμο της Ουκρανίας. Τα φθηνότερα συστήματα αεράμυνας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατάρριψη σχετικά αργών drones. Η αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων, όμως, είναι πολύ δυσκολότερη. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι κατευθύνονται προς τον στόχο τους με ταχύτητες που μπορούν να ξεπεράσουν κατά πολύ την ταχύτητα του ήχου, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο αντίδρασης.

Οι Patriot εντοπίζουν τον εισερχόμενο πύραυλο, υπολογίζουν την τροχιά του και εκτοξεύουν τον αναχαιτιστικό πύραυλο μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, ακόμη και μία συστοιχία Patriot μπορεί να προστατεύσει μια σχετικά περιορισμένη περιοχή και όχι μια ολόκληρη μεγάλη πόλη ή χώρα.

Τι θα συνέβαινε σε μια ρωσική πυραυλική επίθεση

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη ανησυχία: ο Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Associated Press υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη δεν διαθέτουν αρκετούς Patriot για την αντιμετώπιση μιας παρατεταμένης επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους. Κατά την εκτίμησή του, ακόμη και απέναντι σε ένα μεμονωμένο πλήγμα ή σε έναν ρωσικό πύραυλο που θα ξέφευγε από την πορεία του, οι δυνατότητες αντίδρασης θα ήταν περιορισμένες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι επίκειται ρωσική επίθεση εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ. Το AP επισημαίνει ότι ένα τέτοιο σενάριο δεν θεωρείται άμεσα αναμενόμενο. Ευρωπαίοι και νατοϊκοί αξιωματούχοι, ωστόσο, έχουν προειδοποιήσει ότι η Ρωσία θα μπορούσε να αποκτήσει έως το 2030 τη δυνατότητα να απειλήσει στρατιωτικά χώρες της Συμμαχίας.

Το ΝΑΤΟ και το Πεντάγωνο διαψεύδουν ότι η κατάσταση είναι «πέρα από κρίσιμη»

Ο συνταγματάρχης του αμερικανικού στρατού Martin O’Donnell, ανώτερος στρατιωτικός εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι δεν ισχύει πως τα αποθέματα Patriot στην Ευρώπη βρίσκονται σε επίπεδο «πέρα από κρίσιμο». Ανάλογη ήταν η θέση του Πενταγώνου. Ο εκπρόσωπός του Sean Parnell χαρακτήρισε «ψευδείς» τους ισχυρισμούς περί ελλείψεων αμερικανικών πυρομαχικών, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ διατηρούν επαρκές και επιχειρησιακά έτοιμο οπλοστάσιο.

Λίγες οι εναλλακτικές λύσεις

Το πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει σήμερα πολλές δοκιμασμένες εναλλακτικές απέναντι στους πλέον προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους. Μία από αυτές είναι το γαλλοϊταλικό SAMP/T, καθώς και η νεότερη έκδοση SAMP/T NG. Η Γαλλία έχει δεσμευθεί να επιταχύνει τις παραδόσεις της αναβαθμισμένης έκδοσης στην Ουκρανία. Ωστόσο, σύμφωνα με το AP, η νέα έκδοση δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες μάχης, ενώ το υπάρχον SAMP/T διαθέτει μικρότερη εμβέλεια από τους Patriot.

Νέο εργοστάσιο Patriot στη Γερμανία

Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η πρώτη ευρωπαϊκή μονάδα παραγωγής πυραύλων Patriot αναμένεται να ανοίξει στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο, με τις πρώτες παραδόσεις να μπορούν να αρχίσουν από τις αρχές του επόμενου έτους. Μεταξύ των χωρών που έχουν ήδη υποβάλει παραγγελίες βρίσκονται η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ρουμανία και η Ισπανία. Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγής χρειάζεται χρόνο.

Το ζήτημα των Patriot αποτελεί έτσι μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος που αντιμετωπίζει πλέον η Ευρώπη: οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή έδειξαν ότι ακόμη και τα μεγαλύτερα δυτικά οπλοστάσια μπορούν να εξαντλούν πυρομαχικά πολύ ταχύτερα από όσο η αμυντική βιομηχανία μπορεί να τα αντικαταστήσει. Και αυτό συμβαίνει τη στιγμή που η Ουάσιγκτον ζητά από τους Ευρωπαίους συμμάχους της να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την άμυνα της ίδιας της Ευρώπης.

Το μήνυμα αυτό επανέλαβε μόλις την Πέμπτη στις Βρυξέλλες ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για θέματα πολιτικής, Elbridge Colby, δηλώνοντας στους συμμάχους του ΝΑΤΟ ότι η Συμμαχία πρέπει να προσαρμοστεί προς μια περισσότερο ευρωπαϊκά καθοδηγούμενη άμυνα της ηπείρου.

Προσθήκη του Paidis.com ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.