Γ. Καριπίδης: Ζητούμε ανάκτηση του δημοσίου ελέγχου στη ΔΕΗ και φορολόγηση των υπερκερδών

Ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιάννης Καριπίδης, τοποθετήθηκε στη κοινή συνεδρίαση των επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Παραγωγής και Εμπορίου και Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής κατά την ενημέρωση από τον Ευρωπαίο Επίτροπο,

αρμόδιο για το Κλίμα, τις Μηδενικές Καθαρές Εκπομπές και την Καθαρή Ανάπτυξη, κ. Wopke Hoekstra, επισημαίνοντας:

«Κύριε Επίτροπε, κύριε Υπουργέ, αγαπητοί συνάδελφοι,

για εμάς στο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στο κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και των συνεπειών της προϋποθέτει τρία πράγματα: μεγάλες δημόσιες επενδύσεις, εγγυημένη κοινωνική δικαιοσύνη και ισχυρό δημοκρατικό έλεγχο.

Η επιτυχία της προσπάθειας αυτής θα κριθεί επομένως στο κατά πόσο θα διασφαλίσει την προστασία των πολιτών και την πρόσβασή τους σε φθηνή και επαρκή ενέργεια, ενώ ταυτόχρονα θα προστατεύσει τις θέσεις εργασίας.

Κύριε Επίτροπε, εξετάζουμε τις πρωτοβουλίες σας. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Δεν αποδεχόμαστε μια μετάβαση νεοφιλελεύθερης έμπνευσης που κοινωνικοποιεί το κόστος ώστε να το καλύψουν τα νοικοκυριά και οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ενώ την ίδια στιγμή ιδιωτικοποιεί τα οφέλη προς το συμφέρον των ολίγων ισχυρών. Επομένως, η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί να γίνεται άλλοθι υποχώρησης από τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.

Στις 27 Οκτωβρίου παρουσιάσατε το νέο Πλαίσιο Κλιματικής Ανθεκτικότητας. Η Επιτροπή υπολογίζει τις επενδυτικές ανάγκες για αυτό το νέο πλαίσιο περίπου στα 70 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ωστόσο, η πρόταση του σχετικού κανονισμού τοποθετεί την προθεσμία για τα νέα εθνικά στρατηγικά σχέδια στο τέλος του 2030, δηλαδή σε τρία χρόνια. Όμως, ποιοι πρόσθετοι δημόσιοι πόροι και ποια ενδιάμεσα δεσμευτικά ορόσημα θα εξασφαλίσουν προστασία μέχρι τότε και πώς η σχεδιαζόμενη συμμαχία κλιματικής ασφάλισης θα προστατεύσει όσους αδυνατούν να πληρώσουν ασφάλιστρα;

Γιατί η ασφάλεια απέναντι στις φυσικές καταστροφές είναι κοινωνικό δικαίωμα. Δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί να εξαρτάται από την αγοραστική δύναμη του καθενός. Ο δεσμευτικός στόχος μείωσης των καθαρών εκπομπών κατά 90% έως το 2040 σε σχέση με το ‘90 συνοδεύεται πλέον από τη δυνατότητα κάλυψης έως πέντε ποσοστιαίων μονάδων με διεθνείς πιστώσεις άνθρακα. Η Αριστερά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε τον στόχο, επικρίνοντας όμως αυτήν την υποχώρηση. Ποιες εγγυήσεις όμως θα αποτρέψουν αυτές τις αναξιόπιστες αντισταθμίσεις και την αναβολή των αναγκαίων επενδύσεων απανθρακοποίησης στην Ευρώπη;

Στις 19 Οκτωβρίου ανακοινώσατε 3,4 δισεκατομμύρια ευρώ για 77 έργα, όπως είπε και ο υπουργός, καθαρών τεχνολογιών μέσω του Ταμείου Καινοτομίας. Η προστασία της παραγωγής και της απασχόλησης είναι ασφαλώς αναγκαία. Ποιες δεσμευτικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις όμως συνοδεύουν τις ενισχύσεις; Χρειάζονται σαφείς εγγυήσεις για τους εργαζόμενους, τις συλλογικές συμβάσεις και την πραγματική απανθρακοποίηση, ώστε οι ευρωπαϊκοί πόροι να υπηρετούν το συμφέρον των λαών της Ευρώπης. Ειδικότερα για τα νοικοκυριά, το σύστημα εμπορίας εκπομπών σε κτίρια και οδικές μεταφορές, το ETS2, θα λειτουργήσει πλήρως το ‘28, αφού πήρε έναν χρόνο παράταση. Οι πρόσφατες παρεμβάσεις στο αποθεματικό τους στοχεύουν στον περιορισμό των ανατιμήσεων, χωρίς όμως να θεσπίζουν ανώτατη τιμή. Πώς θα αποτρέψουμε επομένως την μετακύλιση ενδεχόμενου δυσβάσταχτου κόστους στη θέρμανση και στις μετακινήσεις, αν δεν υπάρχει αυτή η ανώτατη τιμή;

Κύριε Επίτροπε, περιμένουμε τις απαντήσεις σας και περνάω τώρα στην Ελλάδα, όπου οι πολιτικές της κυβέρνησης έχουν δημιουργήσει μια ακόμα χειρότερη κατάσταση. Ποια είναι η κατάσταση που βιώνει σήμερα η κοινωνία;

Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2025 το 18,1% του πληθυσμού στην Ελλάδα αδυνατούσε να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, έναντι 8,8 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια σημαντική απόκλιση.

Αυτή είναι η κοινωνική πραγματικότητα πίσω από τους προκλητικά ανεδαφικούς πανηγυρισμούς για την ενεργειακή μετάβαση. Διότι οι προσωρινές επιδοτήσεις των λογαριασμών του ρεύματος δεν υποκαθιστούν τις αναγκαίες δομικές παρεμβάσεις στη διαμόρφωση των τιμών και στον περιορισμό των υπερκερδών του καρτέλ της ενέργειας.

Επίσης, έχουμε επανειλημμένα επισημάνει τις κυβερνητικές καθυστερήσεις στα δίκτυα και στην αποθήκευση, καθώς και τα εμπόδια πρόσβασης των μικρών παραγωγών στο δίκτυο.

Τα οφέλη από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πρέπει να φτάνουν στους λογαριασμούς του πολίτη, του αγρότη και της μικρομεσαίας επιχείρησης. Αλλιώς δεν εξυπηρετούν τον κοινωνικό τους στόχο. Το ελληνικό κοινωνικό κλιματικό σχέδιο ύψους 4,77 δισεκατομμυρίων ευρώ εγκρίθηκε τον περασμένο Αύγουστο.

Η έγκριση όμως δεν ισοδυναμεί με κοινωνική προστασία στην πράξη. Γι’ αυτό ζητούμε δημόσιο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και μετρήσιμα αποτελέσματα πριν από το 2028.

Κύριε Υπουργέ, πόσες ευάλωτες οικογένειες θα αποκτήσουν ενεργειακά αναβαθμισμένη κατοικία και προσιτή μετακίνηση; Πώς θα εξασφαλιστεί η πρόσβαση των φτωχότερων ακόμη και όταν αδυνατούν να προκαταβάλουν χρήματα;

Και κλείνω με τις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για την ενεργειακή μετάβαση.

Ζητούμε ανάκτηση του δημοσίου ελέγχου στη ΔΕΗ, φορολόγηση των υπερκερδών, ουσιαστική εποπτεία της αγοράς και αποσύνδεση της τιμής ηλεκτρισμού από το φυσικό αέριο.

Διεκδικούμε προτεραιότητα στον ηλεκτρικό χώρο για την αυτοπαραγωγή και τις ενεργειακές κοινότητες πολιτών, αγροτών και δήμων με δίκτυα και αποθήκευση. Να μην περάσει το κόστος των ενεργειών μας για απανθρακοποίηση στην εργασία και την κοινωνική προστασία.

Και ένα αίτημα προς την κυβέρνηση: Εγώ είμαι Θεσσαλός από τη Λάρισα και κοντά μας είναι η ενεργειακή καρδιά, η Πτολεμαΐδα. Ζητάμε σαν χώρος, στις έκτακτες συνθήκες που υπάρχουν σήμερα, λόγω του πολέμου και των ακραίων τιμών του πετρελαίου και του αερίου, να μπορεί να λειτουργήσει για τακτό χρονικό διάστημα, η μονάδα Πτολεμαΐδα 5, που είναι υπερσύγχρονη, κόστους 1 δισ. και η οποία δεν λειτούργησε καθόλου, ούτως ώστε να αποτελέσει τη βάση για την αντιμετώπιση των υψηλών διακυμάνσεων των τιμών, για τακτό χρονικό διάστημα έστω, και να μην είμαστε μονομερείς στην ακραία απανθρακοποίηση, η οποία φέρει κοινωνικό κόστος και υψηλό και κοινωνικό και οικονομικό κόστος.

Η πράσινη μετάβαση θα αποκτήσει την αναγκαία κοινωνική στήριξη όταν οι πολίτες δουν στην πράξη ότι αυτή προστατεύει τη ζωή, το εισόδημα, την εργασία και το μέλλον.