Μεγάλη ανάλυση ιατρικών δεδομένων έδειξε 25% μεγαλύτερη πιθανότητα μετάβασης από ήπια γνωστική διαταραχή σε άνοια στους χρήστες γλυκοζαμίνης

Ένα από τα πιο γνωστά συμπληρώματα για τις αρθρώσεις βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής έρευνας, η οποία εντόπισε σύνδεση ανάμεσα στη χρήση γλυκοζαμίνης και στην ταχύτερη εξέλιξη γνωστικών προβλημάτων προς την άνοια.

Ερευνητές του University of Florida διαπίστωσαν ότι σε άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή (MCI), η χρήση γλυκοζαμίνης συσχετιζόταν με 25% μεγαλύτερη πιθανότητα εξέλιξης σε άνοια.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Metabolism, συνδύασε ανάλυση μεγάλου αριθμού ηλεκτρονικών ιατρικών φακέλων με πειράματα σε ζωικά μοντέλα της νόσου Αλτσχάιμερ και μελέτη ανθρώπινου εγκεφαλικού ιστού.

Τι έδειξαν τα ιατρικά δεδομένα

Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, οι επιστήμονες ανέλυσαν ανωνυμοποιημένα αρχεία ασθενών του UF Health από το 2012 έως το 2024.

Επικεντρώθηκαν σε ανθρώπους που είχαν διαγνωστεί είτε με ήπια γνωστική διαταραχή είτε με νόσο Αλτσχάιμερ και συναφείς μορφές άνοιας. Στις δύο ομάδες, περίπου το 8% ανέφερε χρήση γλυκοζαμίνης: 2.750 άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή και 1.896 άτομα με Αλτσχάιμερ ή συναφή άνοια.

Αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και δημογραφικά χαρακτηριστικά, διαπίστωσαν ότι στους ασθενείς με ήπια γνωστική διαταραχή η λήψη γλυκοζαμίνης συνδεόταν με 25% μεγαλύτερη πιθανότητα εξέλιξης σε άνοια.

Στα άτομα που είχαν ήδη Αλτσχάιμερ ή συναφή άνοια, η χρήση γλυκοζαμίνης συσχετίστηκε επίσης με 25% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά την περίοδο παρακολούθησης. Η ίδια συσχέτιση με τη θνησιμότητα δεν παρατηρήθηκε στην ομάδα με ήπια γνωστική διαταραχή.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι η γλυκοζαμίνη είναι η αιτία

Οι ίδιοι οι επιστήμονες επισημαίνουν μια κρίσιμη παράμετρο: τα στοιχεία από τους ιατρικούς φακέλους δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση.

Αυτό σημαίνει ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως η γλυκοζαμίνη προκαλεί την επιδείνωση της άνοιας. Είναι πιθανό να υπάρχουν και άλλες διαφορές μεταξύ των ανθρώπων που λαμβάνουν το συμπλήρωμα και εκείνων που δεν το χρησιμοποιούν, οι οποίες να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Ωστόσο, τα εργαστηριακά ευρήματα έδωσαν στους ερευνητές έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό που θα μπορούσε να εξηγεί τη συσχέτιση.

Τι μπορεί να συμβαίνει στον εγκέφαλο

Η γλυκοζαμίνη είναι ένα φυσικό μόριο που σχετίζεται με τα σάκχαρα και μπορεί να περάσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, δηλαδή το προστατευτικό σύστημα που ελέγχει ποιες ουσίες μπορούν να μετακινηθούν από το αίμα στον εγκέφαλο.

Μέσα στον εγκέφαλο μπορεί να συμμετέχει σε βιοχημικές διαδικασίες κατά τις οποίες δομές σακχάρων προσκολλώνται σε πρωτεΐνες. Πρόκειται για φυσιολογική διαδικασία απαραίτητη για τη λειτουργία των κυττάρων, όμως οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στη νόσο Αλτσχάιμερ φαίνεται να βρίσκεται σε υπερβολική δραστηριότητα.

Η έρευνα υποδεικνύει ότι ο εγκέφαλος που έχει προσβληθεί από Αλτσχάιμερ μπορεί να αντιδρά διαφορετικά στη γλυκοζαμίνη σε σχέση με έναν υγιή εγκέφαλο.

Τι έδειξαν τα πειράματα σε ποντίκια

Για να διερευνήσουν τον πιθανό μηχανισμό, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν πειράματα σε γενετικά τροποποιημένα ποντίκια.

Η χορήγηση γλυκοζαμίνης αύξησε σημαντικά την προσθήκη σακχαρικών καταλοίπων στις πρωτεΐνες των κυττάρων. Παράλληλα, τα ζώα που έλαβαν γλυκοζαμίνη εμφάνισαν μεγαλύτερα προβλήματα στη λεγόμενη «κοινωνική μνήμη», δηλαδή στην ικανότητα αναγνώρισης.

Όταν οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν χημική παρέμβαση για να περιορίσουν αυτή τη διαδικασία, η επίδοση των ζώων στη μνήμη βελτιώθηκε.

Αντίστοιχη εικόνα και σε ανθρώπινο εγκεφαλικό ιστό

Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια δείγματα εγκεφάλου ανθρώπων με νόσο Αλτσχάιμερ από την τράπεζα εγκεφάλου και ιστών του UF Neuromedicine.

Στα δείγματα των ασθενών με Αλτσχάιμερ εντοπίστηκε σημαντικά μεγαλύτερη προσθήκη σακχαρικών δομών στις πρωτεΐνες σε σύγκριση με φυσιολογικά δείγματα.

Τα ευρήματα αυτά, σε συνδυασμό με τα πειράματα στα ζώα και την ανάλυση των ιατρικών φακέλων, οδηγούν τους ερευνητές στην υπόθεση ότι οι μεταβολικές διαταραχές ενδέχεται να συμμετέχουν ενεργά στην εξέλιξη της νόσου και να μην αποτελούν απλώς συνέπειά της.

Η προσέγγιση αυτή διευρύνει το ενδιαφέρον πέρα από τις δύο περισσότερο γνωστές παθολογικές αλλοιώσεις της νόσου Αλτσχάιμερ: τις πλάκες β-αμυλοειδούς που συσσωρεύονται ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα και τις παθολογικές μορφές της πρωτεΐνης tau που δημιουργούν συσσωματώματα μέσα στους νευρώνες.

Χρειάζονται κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους

Παρά τα ευρήματα, οι ερευνητές δεν καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι όσοι λαμβάνουν γλυκοζαμίνη πρέπει να τη διακόψουν.

Για να διαπιστωθεί εάν το συμπλήρωμα επιταχύνει πράγματι την εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ απαιτείται ελεγχόμενη κλινική δοκιμή σε ανθρώπους. Μια τέτοια μελέτη θα μπορούσε επίσης να δείξει εάν υπάρχουν συγκεκριμένες ομάδες ασθενών που είναι περισσότερο ευάλωτες.

Τα νέα στοιχεία, πάντως, θέτουν ένα σημαντικό ερώτημα για τη χρήση ενός ευρέως διαθέσιμου συμπληρώματος, ιδιαίτερα από ανθρώπους που αντιμετωπίζουν ήδη ήπια γνωστική διαταραχή ή άνοια.

Προσθήκη του Paidis.com ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.