Η κλιματική αλλαγή φέρνει τα πάνω κάτω στη χημεία του αίματός μας

Τι ακριβώς βρήκαν

Οι ερευνητές Phil Bierwirth, από το Australian National University, και Alexander Larcombe, από το Curtin University, χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη μεγάλη αμερικανική έρευνα υγείας NHANES.

Εξέτασαν δεδομένα από περίπου 7.000 ανθρώπους, τα οποία είχαν συγκεντρωθεί από το 1999 έως το 2020.

Σε αυτά τα 21 χρόνια συνέβησαν παράλληλα δύο πράγματα:

Το CO₂ στην ατμόσφαιρα αυξήθηκε από περίπου 369 σε 420 ppm και τα διττανθρακικά στο αίμα αυξήθηκαν κατά περίπου 7%.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία της μελέτης.

Τι είναι τα διττανθρακικά και γιατί μας ενδιαφέρουν;

Το αίμα μας πρέπει να διατηρεί μια πολύ συγκεκριμένη ισορροπία ώστε να λειτουργεί σωστά ο οργανισμός.

Όταν αυξάνεται το CO₂ στο σώμα, το αίμα τείνει να γίνεται πιο όξινο. Για να το εμποδίσει αυτό, ο οργανισμός χρησιμοποιεί, μεταξύ άλλων μηχανισμών, τα διττανθρακικά.

Μπορούμε να τα φανταστούμε σαν ένα είδος φυσικού «ρυθμιστή»: βοηθούν το σώμα να κρατά σταθερή τη χημική ισορροπία του αίματος.

Έτσι, η αύξηση των διττανθρακικών που παρατήρησαν οι επιστήμονες έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σημαίνει ότι ο οργανισμός προσπαθεί να αντισταθμίσει τη μεγαλύτερη έκθεση σε διοξείδιο του άνθρακα.

Με απλά λόγια: αλλάζει ο αέρας που αναπνέουμε και οι ερευνητές εξετάζουν εάν το σώμα μας έχει ήδη αρχίσει να προσαρμόζει τη χημεία του για να διατηρήσει την ισορροπία του.

Και το ασβέστιο και ο φώσφορος;

Οι επιστήμονες παρατήρησαν και κάτι ακόμη.

Την ίδια περίοδο που αυξάνονται τα διττανθρακικά, τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα μειώνονται.

Ο οργανισμός μπορεί να αποθηκεύει μέρος του διοξειδίου του άνθρακα στα οστά με τη μορφή ανθρακικών ενώσεων. Στη διαδικασία αυτή συμμετέχουν το ασβέστιο και ο φώσφορος.

Γι’ αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, η πτώση αυτών των δύο στοιχείων στο αίμα ταιριάζει με το ότι το σώμα αναγκάζεται να κάνει περισσότερη «δουλειά» για να διαχειριστεί το CO₂.

Πρέπει να ανησυχούμε σήμερα;

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.

Η μελέτη δεν λέει ότι το CO₂ που υπάρχει σήμερα στην ατμόσφαιρα μας προκαλεί ασθένειες.

Ο οργανισμός μας διαθέτει αποτελεσματικούς μηχανισμούς για να διατηρεί την ισορροπία του και, όπως τονίζουν οι επιστήμονες, οι σημερινές συγκεντρώσεις του CO₂ βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα στα οποία θα αναμένονταν σοβαρά συμπτώματα.

Γνωρίζουμε, πάντως, από μελέτες σε χώρους με αρκετά αυξημένο CO₂ –όπως μπορεί να συμβεί σε δωμάτια που δεν αερίζονται καλά– ότι μπορεί να εμφανιστούν πονοκέφαλος, κούραση και δυσκολία στη συγκέντρωση ή στη λήψη αποφάσεων.

Σε πολύ μεγαλύτερες συγκεντρώσεις μπορεί να υπάρξουν σοβαρότερες επιπτώσεις. Αυτή όμως δεν είναι η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην εξωτερική ατμόσφαιρα.

Γιατί λοιπόν ανησυχούν οι επιστήμονες;

Επειδή το CO₂ συνεχίζει να αυξάνεται.

Πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση, η συγκέντρωσή του στην ατμόσφαιρα ήταν περίπου 280 ppm. Σήμερα βρίσκεται περίπου στα 425 ppm.

Και σύμφωνα με τις προβολές που επικαλείται το TIME, μπορεί να ξεπεράσει τα 500 ppm μέχρι τα μέσα του αιώνα, εάν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου δεν περιοριστούν σημαντικά.

Το μεγάλο ερώτημα, επομένως, είναι μέχρι ποιο σημείο μπορεί το ανθρώπινο σώμα να συνεχίσει να προσαρμόζεται σε έναν αέρα με ολοένα περισσότερο CO₂.

Πηγή: TIME, «How Climate Change Is Messing With Your Blood». Η μελέτη των Phil Bierwirth και Alexander Larcombe δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Air Quality, Atmosphere and Health.