Νέα επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν μια βαθιά μεταβολή στα νερά της Μεσογείου, που μπορεί να επηρεάσει θαλάσσια ζωή, αλιεία και παράκτιες περιοχές.

Οι αλλαγές στη Μεσόγειο δεν περιορίζονται πλέον στην επιφάνεια. Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η θάλασσα γίνεται ταυτόχρονα θερμότερη και πιο αλμυρή, με σημαντικές μεταβολές να καταγράφονται ακόμη και σε βάθη 3.000 έως 4.000 μέτρων.

Η έρευνα, με επικεφαλής τη φυσική ωκεανογράφο Έλενα Τέρζιτς του Ινστιτούτου Ruđer Bošković, δείχνει ότι ο ρυθμός των αλλαγών επιταχύνεται σε σχεδόν ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Ιδιαίτερα έντονες μεταβολές καταγράφονται στην κεντρική και ανατολική Μεσόγειο, καθώς και στην Αδριατική.

Κατά 2 βαθμούς θερμότερα τα πρώτα 100 μέτρα

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters, βασίστηκε σε μετρήσεις θερμοκρασίας και αλατότητας από ερευνητικές αποστολές και αυτόνομα ρομποτικά όργανα, καλύπτοντας την περίοδο από το 1950 έως το 2025.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα πρώτα 100 μέτρα της Μεσογείου είναι σήμερα περίπου 2 βαθμούς Κελσίου θερμότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1950-1999.

Ακόμη πιο εντυπωσιακός είναι ο ρυθμός με τον οποίο συνεχίζεται η θέρμανση.

Από το 2000, τα επιφανειακά νερά θερμαίνονται κατά περίπου 0,5 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία, ρυθμός περίπου δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερος από τον μέσο ρυθμό θέρμανσης της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως.

Γιατί η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το οικοσύστημα

Η κυκλοφορία των βαθιών νερών της Μεσογείου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πυκνότητα του θαλασσινού νερού.

Η υψηλότερη θερμοκρασία κάνει το νερό ελαφρύτερο, ενώ η μεγαλύτερη αλατότητα το κάνει βαρύτερο. Σε μεγάλο μέρος της Μεσογείου, όμως, η επίδραση της θέρμανσης αρχίζει να υπερισχύει, γεγονός που μπορεί να δυσκολεύει τη βύθιση των επιφανειακών νερών και την ανάμειξή τους με τα βαθύτερα στρώματα.

Ιδιαίτερο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία παίζει η Αδριατική. Οι ψυχροί χειμερινοί άνεμοι μπορούν να κάνουν τα επιφανειακά νερά εκεί αρκετά πυκνά ώστε να βυθιστούν. Στη συνέχεια, τα νερά αυτά κινούνται προς την κεντρική και ανατολική Μεσόγειο, μεταφέροντας πολύτιμο οξυγόνο στα οικοσυστήματα των μεγάλων βαθών.

Μια σημαντική εξασθένηση ή αλλαγή αυτής της διαδικασίας θα μπορούσε να έχει συνέπειες για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την αλιεία και τις παράκτιες οικονομίες.

Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας: όσο θερμαίνεται το θαλασσινό νερό, τόσο λιγότερο οξυγόνο μπορεί να συγκρατήσει. Μειώσεις του οξυγόνου έχουν ήδη καταγραφεί σε ορισμένα τμήματα της Μεσογείου.

Η Μεσόγειος ως «εργαστήριο» για όσα μπορεί να ακολουθήσουν

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η Μεσόγειος μπορεί να προσφέρει μια πρώιμη εικόνα των αλλαγών που ενδέχεται να εμφανιστούν αργότερα σε μεγαλύτερες θάλασσες και ωκεανούς.

Ο λόγος είναι ότι τα νερά της κυκλοφορούν μεταξύ επιφάνειας και μεγάλων βαθών πολύ ταχύτερα σε σχέση με τους ανοιχτούς ωκεανούς.

Έτσι, οι μεταβολές μπορούν να γίνουν αντιληπτές σε μικρότερο χρονικό διάστημα.

«Η Μεσόγειος είναι αρκετά μικρή ώστε να μπορούμε να παρακολουθούμε πώς αντιδρά μια θάλασσα σε χρονικές κλίμακες που μπορούμε να βιώσουμε οι ίδιοι. Και αυτό που βλέπουμε είναι μια πρωτοφανής αλλαγή», σημείωσε η Τέρζιτς.

Τι ψάχνουν τώρα οι επιστήμονες

Οι ερευνητές προσπαθούν πλέον να προσδιορίσουν τί ακριβώς προκαλεί αυτή την επιτάχυνση.

Μεταξύ των παραγόντων που εξετάζονται είναι οι μεταβολές στην ατμόσφαιρα, η εξάτμιση, οι βροχοπτώσεις, οι ποσότητες νερού που φτάνουν στη θάλασσα από τα ποτάμια και η είσοδος νερού από τον Ατλαντικό μέσω του Στενού του Γιβραλτάρ.

Παράλληλα, θέλουν να διαπιστώσουν εάν τα σημερινά κλιματικά μοντέλα αποτυπώνουν σωστά την ταχύτητα με την οποία αλλάζει η Μεσόγειος.

Οι απαντήσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αλλαγές στη θερμοκρασία, την αλατότητα, την κυκλοφορία και το οξυγόνο της θάλασσας μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο τα θαλάσσια οικοσυστήματα αλλά και την αλιεία, την παραγωγή τροφίμων και τις οικονομίες εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν γύρω από τη Μεσόγειο.

Προσθήκη του Paidis.com ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.