ΚΚΕ και ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ τίμησαν τη μνήμη των φονευθέντων Αμπελωνιτών από ναζί και ΕΑΣΑδίτες το 1944

Ανδρέα Μπιτούνη, (απαγχονίστηκε στο Ορμάν Μαγούλα 31 Μάη), Γιάννη Γαννόπουλο, (μετά από απάνθρωπα βασανιστήρια των ΕΑΣΑΔιτών πετάχτηκε μισοπεθαμένος στον Πηνειό) από τον Βρυότοπο, τον Γιάννη Ούρδα, Γιάννη Θεοχαρούλη (απαγχονίστηκαν στο Ορμάν Μαγούλα 31 Μάη) και Γιώργο Κολοκοτρώνη ( ελευθερώθηκε μετά από λίγες ημέρες) από τον Αμπελώνα, οι οποίοι μετέφεραν σιτάρι στο Ζάρκο για τους αντάρτες του ΕΛΑΣ.
Στις 12 Μάη 1944 200 γυναίκες από τον Αμπελώνα συγκεντρώθηκαν στον Τίρναβο και διαδήλωσαν ενάντια στην εγκατάσταση ΕΑΣΑΔιτών στον Αμπελώνα. Το βράδυ της ίδιας ημέρας Γερμανοί και ΕΑΣΑΔίτες συλλαμβάνουν τον Κώστα Κουλιαλή φαρμακοποιό, Γραμματέα του ΕΑΜ Αμπελώνα και τη γυναίκα του με τρία ανήλικα παιδιά (την οποία μετά από λίγες μέρες ελευθέρωσαν), τη μάνα και τις δύο αδελφές του Νικόλαο Παπαγιάννη Γραμματέα του ΕΑΜ Βρυοτόπου, Βασιλική και Παρασκευούλα, όλους τους εκτέλεσαν.
Στις 17 Μάη 1944 περικύκλωσαν τον Αμπελώνα Γερμανοί SS και ΕΑΣΑΔίτες.

Συνέλαβαν πολλούς και σκότωσαν δεκατρείς, από τους συλληφθέντες.

Οι νεκροί: 1) Γεώργιος Κων/νου Πούλιος, 2) Βάϊος Παναγ. Γκουλέτσας, 3) Γεώργιος Κων/νου Καρανίκας, 4) Γεώργιος Νικ. Λαρίγκας, 5) Γεώργιος Ιωαν Ροκάς, 6) Δημήτριος Γεωργ. Βιρβίλης, 7) Δημοσθένης Μιχ. Παπαϊωάννου, 8) Βασίλειος Αθαν. Μούζας, 9) Φίλιππος Δημ. Βλαχόπουλος, 10)Κων/νος Φιλ. Βλαχόπουλος, 11) Γεώργιος Κων/νου Ψύλλας, 12) Νικόλαος Παπακωνσταντίνος από Δεμερλί, και 13) ενας άγνωστης ταυτότητας.
Πριν εγκαταλείψουν την κωμόπολη λεηλάτησαν αρκετά σπίτια και στρατολόγησαν περίπου 40 νέους για τον ΕΑΣΑΔ.
Στις 27 Μάη με νέα επιδρομή στον Αμπελώνα σκότωσαν στην πλατεία άλλους 4: τους Κων/νο Αθαν. Πούλιο, Βασίλειο Κων/νου Ζαμπούκα, Αθανάσιο Δημ. Ζεστό και Λάζαρο Ευαγ. Μπότσικα. Επίσης τέλη Μάη σε νέα επιδρομή σκότωσαν τον Κώστα Σβώλα μέλος της ΕΠΟΝ καθώς και όποιον αντιστασιακό συναντούσαν.

Για τους φόνους, τις κακοποιήσεις τις συλλήψεις και τις λεηλασίες των περιουσιών τους, μερικοί παθόντες ή συγγενείς τους, μετά την απελευθέρωση, υπέβαλλαν μηνύσεις κατά ΕΑΣΑΔιτών, αλλά το αστικό κράτος μέσω των δικαστικών αποφάσεων δεν δικαίωσε τους παθόντες και συγγενείς.

Αμέσως μετά ο δημοτικός σύμβουλος και στέλεχος του ΚΚΕ Θ. Κοψαχείλης αναφέρθηκε στον εκτελεσμένο στην Καισαριανή το Μάη του 44  Κώστα Παπανδρέου που ήταν στους 200 κομμουνιστές που εκτέλεσαν οι ναζί κατακτητές.

Ομιλία στην εκδήλωση εκ μέρος της ΠΕΑΕ – ΔΣΕ έκανε το μέλος του δ.σ. του παραρτήματος Λάρισας Γ. Γκόγκας ο οποίος τόνισε ότι η σημερινή εκδήλωση είναι μία εκδήλωση τιμής και μνήμης της τρίχρονης εποποιίας του ΔΣΕ, του ηρωικού ταξικού αγώνα του λαού την περίοδο 1946–1949, την κορυφαία έκφραση της ταξικής πάλης στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα.

«Ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας μπορεί να ηττήθηκε στρατιωτικά από τη συντριπτική υπεροπλία του αντιπάλου και την ανοιχτή στήριξη των Άγγλων και αργότερα των Αμερικανών ιμπεριαλιστών, όμως είναι πολιτικά και ηθικά νικητής. Ο αγώνας του δεν ήταν «λάθος», ούτε «παρέκκλιση της ιστορίας». Ήταν αναγκαιότητα.

Η ίδρυση του Γενικού Αρχηγείου Ανταρτών στις 28 Οκτώβρη 1946 και η προηγούμενη συγκρότηση των Ομάδων Δημοκρατικών Ενόπλων Καταδιωκόμενων Αγωνιστών (ΟΔΕΚ) ήταν απάντηση στη λευκή τρομοκρατία, στις δολοφονίες, στις διώξεις, στις φυλακίσεις, στη συνέχιση των μηχανισμών της κατοχής με νέο προσωπείο. Ήταν η υπεράσπιση της ζωής, της αξιοπρέπειας και της τιμής ενός λαού που είχε σηκώσει κεφάλι μέσα από την Αντίσταση του ΕΑΜ–ΕΛΑΣ.

Το χτύπημα στο σταθμό Χωροφυλακής στο Λιτόχωρο, στις 31 Μάρτη 1946, δεν ήταν ένα «τυχαίο γεγονός», όπως θέλουν να παρουσιάζουν οι αστοί ιστορικοί. Ήταν το ορόσημο μιας νέας φάσης της ταξικής σύγκρουσης στη χώρα μας», τόνισε ο κ. Γκόγκας, υποστηρίζοντας ότι σήμερα, 80 χρόνια μετά, γνωρίζουμε καλά γιατί δυναμώνει ξανά η επίθεση απέναντι στην ιστορία του ΔΣΕ και του ΚΚΕ. Οι δυνάμεις του αντικομμουνισμού, του ιστορικού αναθεωρητισμού και της σοσιαλδημοκρατίας επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία. Άλλοι αναμασούν τη μετεμφυλιακή προπαγάνδα περί «συμμοριτών». Άλλοι, πιο «εκσυγχρονισμένα», μιλούν για έναν «μάταιο αγώνα» ή για «λάθη και ακρότητες και από τις δύο πλευρές.

Σύμφωνα με τον κ. Γκόγκα σήμερα οι λαοί πληρώνουν ξανά το τίμημα των ανταγωνισμών των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών. Ο πόλεμος εξαπλώνεται από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή και τον Ινδοειρηνικό. Οι ανταγωνισμοί για αγορές, ενεργειακούς δρόμους, πρώτες ύλες και γεωπολιτική κυριαρχία οξύνονται διαρκώς.

«Οι ίδιες δυνάμεις που μιλούν για «ειρήνη» και «σταθερότητα» στηρίζουν το κράτος – δολοφόνο του Ισραήλ, εξοπλίζουν πολέμους, σπρώχνουν τους λαούς στη σφαγή. Και η χώρα μας εμπλέκεται όλο και βαθύτερα.

Οι αμερικανοΝΑΤΟϊκές βάσεις μετατρέπουν την Ελλάδα σε πολεμικό ορμητήριο αλλά και σε πιθανό στόχο αντιποίνων. Οι αποστολές φρεγατών, αεροσκαφών και στρατιωτικών δυνάμεων εκτός συνόρων δεν έχουν καμία σχέση με την υπεράσπιση του ελληνικού λαού. Υπηρετούν μόνο τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων και τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Συνεχίζοντας ξεκαθάρισε ότι σήμερα η απάντηση βρίσκεται στην οργάνωση του αγώνα στους χώρους δουλειάς, στα σωματεία, στις γειτονιές, στη νεολαία. Στην κοινή πάλη εργατών, αγροτών, αυτοαπασχολούμενων και νέων ανθρώπων απέναντι στην πολιτική που θυσιάζει τις ανάγκες των πολλών για τα κέρδη των λίγων.

Κλείνοντας έκανε αναφορά στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στον Κώστα Παπανδρέου από τον Αμπελώνα, που όπως και τόσοι άλλοι αγωνιστές του τόπου, βάδισαν μέχρι το τέλος για να μπορέσει ο λαός να ζήσει χωρίς αφεντικά, χωρίς πολέμους, χωρίς εκμετάλλευση.

«Η μνήμη τους δεν υπακούει στη λήθη. Μας καλεί να σταθούμε αντάξιοι των αναγκών της εποχής μας. Να συνεχίσουμε τον αγώνα.

Τιμή και δόξα στους αγωνιστές της ΕΑΜικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Τιμή και δόξα στους αλύγιστους της ταξικής πάλης», κατέληξε ο κ. Γκόγκας.

Ο Ν. Βακράτσας

Την κεντρική ομιλία εκ μέρους της Κομματικής Επιτροπής Τυρνάβου του ΚΚΕ έκανε ο Νίκος Βακράτσας επισημαίνοντας ότι τα γεγονότα του Μάη του 1944 στον Αμπελώνα συμπυκνώνουν την πλούσια ταξική ιστορική διαδρομή αυτού του τόπου.
«Τιμώντας εδώ τους εκτελεσμένους αγωνιστές του Μάη 1944 στον Αμπελώνα, αξιοποιούμε τα ιστορικά γεγονότα για να αντλήσουμε κρίσιμα συμπεράσματα για το σήμερα και το αύριο της ταξικής πάλης.
Εκδηλώσεις σαν τη σημερινή αποκτούν ξεχωριστή σημασία γιατί αναδεικνύουν τις ηρωικές σελίδες της ιστορίας που έχει γράψει ο λαός μας», σημείωσε με νόημα

Κάνοντας μία ιστορική αναδρομή στην παρουσία του ΚΚΕ στην περιοχή του Αμπελώνα επεσήμανε ότι «από τις αρχές του καλοκαιριού του 1941 συστήνονται στον Αμπελώνα οι πρώτες κομματικές τριάδες από δραπέτες κομμουνιστές από τη Φολέγανδρο και σύντομα συγκροτείται επαρχιακό όργανο στην επαρχία Τυρνάβου. Τον Δεκέμβρη συγκροτείται το Γραφείο Περιοχής Θεσσαλίας. Εν των μεταξύ στις 27 Σεπτέμβρη 1941 ιδρύεται το ΕΑΜ, οργανώνοντας την Αντίσταση του ελληνικού λαού, τον αγώνα για την απελευθέρωση της πατρίδας από την τριπλή φασιστική κατοχή, κόντρα όχι μόνο στους κατακτητές αλλά και στη ντόπια αστική τάξη και το πολιτικό της προσωπικό».

Σύμφωνα με τον κ. Βακράτσα η πρωτοπόρα δράση στον Αμπελώνα, στην επαρχία Τυρνάβου γενικότερα, οι ηρωικές και μεγάλες θυσίες της περιοχής, πυροδοτούνται από τη δεκαετία του 1920 ακόμα. Λίγο πριν είναι που η Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση συγκλονίζει τον κόσμο, ανοίγοντας μια ολοκαίνουργια σελίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το 1918 ιδρύεται το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας (ΣΕΚΕ), που το Νοέμβρη του 1924 μετονομάζεται σε Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ).
Στον Αμπελώνα οι πρώτοι πυρήνες δημιουργούνται στις αρχές αυτής της δεκαετίας από παλιούς στρατευμένους της Μικράς Ασίας και φτωχούς αγρότες και εργάτες γης. Δημοσίευμα του Ριζοσπάστη ( από τις 11.03.1921) καταγράφει τον θάνατο από φυματίωση του συντρόφου Γιώργη Γκουγκουλή, τον οποίο όλοι οι εργάτες του Καζακλάρ συνόδευσαν στην τελευταία του κατοικία. Τον επικήδειο εκ μέρους της οργάνωσης εκφώνησε ο σύντροφος Γούλας, με λόγια γεμάτα αγανάκτηση κατά του δολοφονικού συστήματος που σκοτώνει τους εργάτες από την πείνα και τη δυστυχία. Έλεγε ο σ. Γούλας: «Η μνήμη του θα μείνει αλησμόνητη μεταξύ εκείνων που μαζί του αγωνίστηκαν για το σπάρσιμο του πρώτου σοσιαλιστικού σπόρου στο Καζακλάρ».

Φτάνουμε στον Γενάρη και τον Φλεβάρη του 1932, όπου και στον Αμπελώνα υπήρχε έντονος αναβρασμός. Ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης του ’29, η φτώχεια και η πείνα αγκάλιασαν μεγάλο μέρος των κατοίκων. Οι αγρότες καλλιεργούσαν τη γη και δεν απολάμβαναν τους καρπούς της. Η κατάσταση είχε φτάσει στα όριά της. Στις 10 Φλεβάρη 1932, άνεργοι εργάτες γης απαίτησαν δουλειά στα δημόσια έργα. Το αίτημά τους απορρίφθηκε. Όσοι δούλευαν απήργησαν σε συμπαράσταση. Την ίδια ώρα επενέβη η χωροφυλακήκαι έγιναν συλλήψεις. Διακόσια άτομα συγκεντρώθηκαν στο αστυνομικό τμήμα για διαμαρτυρία. Εκεί υπήρξαν ταραχές πάνω στις οποίες σκοτώθηκε από χωροφύλακεςο εργάτης Πέτρος Μπλότσης.
Όλη την επόμενη περίοδο με αφορμή διώξεις, δίκες, τις πρώτες καταδίκες αγωνιστών, εκτοπίσεις και φυλακίσεις, την όξυνση της κρατικής καταστολής, τότε ιδρύονται το τμήμα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και η Εργατική Βοήθεια, που αναπτύσσεται ταχύτατα με πέντε ομίλους.
Η επίδραση και το κύρος του ΚΚΕ στον Αμπελώνα έχουν ως αποκορύφωμα την εκλογή «Κόκκινου» Κοινοτικού Συμβουλίου στις κοινοτικές εκλογές του 1934, με 252 ψήφους (πρόεδρος Λεβαντής…). Με την κήρυξη της μεταξικής δικτατορίας, το κοινοτικό συμβούλιο καθαιρείται και τα μέλη του συλλαμβάνονται και στέλνονται στην εξορία σε διάφορα νησιά του Αιγαίου.
Η τριπλή κατοχή βρίσκει το ΚΚΕ βαριά χτυπημένο από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Γρήγορα όμως, καθώς προχωρά η ανασυγκρότηση, οι οργανώσεις του ΚΚΕ και του ΕΑΜ δυναμώνουν, ισχυροποιούνται και μαζικοποιούνται. Είναι ενδεικτικό ότι στην περιοχή είχε την έδρα του το Τάγμα Μηχανικού του ΕΛΑΣ με διοικητή τον Αντώνη Βρατσάνο».

Σύμφωνα με τον κ. Βακράτσα «τη φετινή εκδήλωση στον Αμπελώνα τη φορτίζει το συγκλονιστικό γεγονός της αποκάλυψης των φωτογραφιών των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής. Φωτογραφίες που δεν έφεραν στο φως ένα άγνωστο γεγονός – γνωρίζαμε τι συνέβη, ποιοι ήταν, γιατί εκτελέστηκαν. Κι όμως, τις χρειαζόμασταν. Γιατί έδωσαν μορφή στους κομμουνιστές ήρωες. Στις φωτογραφίες δεν βλέπουμε μελλοθάνατους. Βλέπουμε ανθρώπους που γνωρίζουν πού βαδίζουν.
Οι 200 της Καισαριανής ήξεραν ότι θα εκτελεστούν. Τους είδαμε να βαδίζουν στον θάνατο αλύγιστοι και να βγαίνουν νικητές. Για αυτό, 82 χρόνια μετά, είναι εδώ, παραδειγματίζουν, μας συγκινούν, μας δίνουν έμπνευση. Ανάμεσά τους ο Σωτήρης Ντάσιος από τον Τύρναβο και ο Κώστας Παπανδρέου από τον Αμπελώνα, μορφές που ανέδειξαν πως η διαδρομή και η θυσία τους καθορίζουν το όριο που ξεχωρίζει δύο διαφορετικούς κόσμους: τον κόσμο της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης που γεννά τον φασισμό και τον πόλεμο και δεν διστάζει μπροστά σε κανένα έγκλημα, και τον κόσμο που παλεύει για να ξημερώσουν καλύτερες μέρες, δίχως πόλεμο και εκμεταλλευτές».

Περνώντας στο σήμερα ο κ. Βακράτσας υποστήριξε ότι οι ομοιότητες με εκείνα τα χρόνια, ειδικά την προπολεμική περίοδο, είναι πολλές, γιατί ο ένοχος είναι ο ίδιος: το άδικο, βάρβαρο, εκμεταλλευτικό σύστημα, ο καπιταλισμός, που με την ίδια τη λειτουργία του διαμορφώνει το έδαφος για όσα ζούμε. Σήμερα αποκαλύπτεται μπροστά στα μάτια των περισσότερων ότι αυτό το σύστημα γεννά μεγάλα αδιέξοδα και τεράστιους κινδύνους για τους λαούς. Ότι αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για να γευτούν τους καρπούς των κόπων τους.

«Η λαϊκή οργή συνεχώς μεγαλώνει. Γιατί η αδικία ξεκινά από τους χώρους δουλειάς και απλώνεται παντού. Μπροστά σε αυτό, μιλάνε ξανά για «σταθερότητα». Αλλά η «σταθερότητα» που θέλουν είναι η ανεμπόδιστη εφαρμογή της ίδιας πολιτικής, που γεννά μόνιμη αστάθεια στη ζωή του λαού.
Γι’ αυτό σήμερα ο λαός έχει ανάγκη να απαλλαγεί όχι μόνο από την κυβέρνηση του Μητσοτάκη, αλλά συνολικά από την κυρίαρχη αντιλαϊκή πολιτική και από όλους τους επίδοξους διαχειριστές της που ξαναβγαίνουν στη γύρα για να παγιδεύσουν τις λαϊκές συνειδήσεις. Από τη μια το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ, που καταθέτει διαπιστευτήρια αξιοπιστίας στο σύστημα, μιλώντας για «πατριωτικές εισφορές» αντί για σύγκρουση με το κεφάλαιο, και κοντά σε αυτούς όλες οι νέες μορφές και εκφράσεις αυταπατών και παγίδων με το λαό, με τα κάθε λογής παλιά και νέα κόμματα που παρουσιάζονται και όσα είναι στη σκαριά.
Το δίλημμα όμως είναι υπαρκτό και αμείλικτο: υποταγή στη βαρβαρότητα ή πάλη για την ανατροπή της».
Κλείνοντας την ομιλία του υποστήριξε ότι τώρα δεν είναι η στιγμή να εγκλωβιστεί ο λαός σε νέο κύκλο αυταπατών. Είναι η ώρα της οργάνωσης στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές, εκεί που ζει και σπουδάζει η νεολαία. Είναι η ώρα να δυναμώσει ακόμα περισσότερο η εργατική- λαϊκή αντιπολίτευση.
Και αυτό μπορεί να εκφραστεί σήμερα μόνο με ένα πολύ πιο δυνατό εργατικό-λαϊκό κίνημα, με ένα πολύ πιο δυνατό ΚΚΕ.

Η σημερινή εκδήλωση ολοκληρώθηκε με προσκλητήριο νεκρών, κατάθεση στεφάνων και τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη των φονευθέντων.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.