Κοινό ζιζανιοκτόνο συνδέεται με την ανάπτυξη «σούπερ μικροβίων» στα νοσοκομεία

Τι είναι το glyphosate

Το glyphosate είναι η βασική ουσία που χρησιμοποιείται σε πολλά ζιζανιοκτόνα προϊόντα παγκοσμίως. Χρησιμοποιείται κυρίως στη γεωργία για την καταπολέμηση των ζιζανίων.

Μέχρι σήμερα θεωρούνταν ότι επηρεάζει μόνο τα φυτά και όχι τα βακτήρια. Ωστόσο, η νέα έρευνα δείχνει ότι η συνεχής παρουσία του στο περιβάλλον μπορεί να βοηθά ορισμένα βακτήρια να αποκτούν αυξημένη αντοχή.

Η έρευνα που ανησύχησε τους επιστήμονες

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες στην Αργεντινή. Οι επιστήμονες συνέλεξαν 68 στελέχη βακτηρίων από προστατευόμενο υγροβιότοπο στο Δέλτα του ποταμού Paraná, περιοχή όπου δεν είχαν γίνει ποτέ ψεκασμοί με ζιζανιοκτόνα.

Παρόλα αυτά, τα περισσότερα βακτήρια εμφάνιζαν αντοχή στο glyphosate.

Η περιοχή περιβάλλεται από μεγάλες αγροτικές εκτάσεις όπου χρησιμοποιούνται τεράστιες ποσότητες του συγκεκριμένου ζιζανιοκτόνου. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το χημικό μεταφέρεται μέσω της βροχής και των υδάτων προς τους υγροβιότοπους.

Σύνδεση με τα νοσοκομειακά μικρόβια

Οι ερευνητές συνέκριναν τα βακτήρια του υγροβιότοπου με βακτήρια που είχαν απομονωθεί από νοσοκομειακές λοιμώξεις.

Ανάμεσα στα νοσοκομειακά μικρόβια υπήρχαν ιδιαίτερα επικίνδυνα στελέχη, όπως:

• βακτήρια που προκαλούν ανθεκτική πνευμονία
• το γνωστό MRSA, ένα ανθεκτικό στέλεχος σταφυλόκοκκου
• μικρόβια ανθεκτικά σε πολλές κατηγορίες αντιβιοτικών

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όλα τα νοσοκομειακά στελέχη άντεχαν επίσης υψηλές συγκεντρώσεις glyphosate.

Ακόμη πιο ανησυχητικό ήταν ότι τα περιβαλλοντικά και τα νοσοκομειακά βακτήρια παρουσίαζαν παρόμοια γενετικά χαρακτηριστικά.

Πώς δημιουργείται η αντοχή

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα βακτήρια φαίνεται να χρησιμοποιούν ειδικούς «μηχανισμούς άντλησης» που απομακρύνουν τοξικές ουσίες από το εσωτερικό τους.

Οι ίδιοι μηχανισμοί μπορούν να αποβάλλουν:

• το glyphosate
• αλλά και πολλά αντιβιοτικά

Αυτό σημαίνει ότι η έκθεση στο ζιζανιοκτόνο μπορεί να ενισχύει έμμεσα και την αντοχή στα φάρμακα.

Επιπλέον, άλλες έρευνες δείχνουν ότι το glyphosate ίσως επιταχύνει την ανταλλαγή γονιδίων αντοχής μεταξύ βακτηρίων, κάνοντας το πρόβλημα ακόμη μεγαλύτερο.

Ο ρόλος του νερού και του περιβάλλοντος

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το νερό παίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά αυτών των ανθεκτικών βακτηρίων.

Το glyphosate μπορεί να μεταφερθεί:

• από τα χωράφια στα ποτάμια και στους υγροβιότοπους
• μέσω απορροών και βροχοπτώσεων

Παράλληλα, τα λύματα των νοσοκομείων συχνά καταλήγουν στα ίδια υδάτινα συστήματα, μεταφέροντας ανθεκτικά μικρόβια στο περιβάλλον.

Έτσι δημιουργείται ένας συνεχής κύκλος ανταλλαγής βακτηρίων ανάμεσα:

• στη γεωργία
• στο περιβάλλον
• και στα νοσοκομεία

Γιατί το θέμα αφορά όλους

Η αντοχή στα αντιβιοτικά θεωρείται σήμερα μία από τις σοβαρότερες παγκόσμιες απειλές για την υγεία. Υπολογίζεται ότι πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από λοιμώξεις που δεν ανταποκρίνονται εύκολα στα διαθέσιμα φάρμακα.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι το πρόβλημα δεν ξεκινά μόνο μέσα στα νοσοκομεία, αλλά και στο περιβάλλον μέσω της εκτεταμένης χρήσης χημικών ουσιών.

Τι ζητούν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές προτείνουν:

• αυστηρότερους ελέγχους στα φυτοφάρμακα και τα ζιζανιοκτόνα
• αξιολόγηση του κατά πόσο συμβάλλουν στην αντοχή των βακτηρίων
• καλύτερη επεξεργασία νοσοκομειακών λυμάτων
• μεγαλύτερη παρακολούθηση της ρύπανσης των υδάτων

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Microbiology και ανοίγει μία νέα συζήτηση για το πώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν τη δημόσια υγεία πολύ πέρα από τα όρια των νοσοκομείων.

*Το Roundup (και όχι μόνο) είναι το πιο γνωστό εμπορικό ζιζανιοκτόνο που περιέχει ως βασικό δραστικό συστατικό το glyphosate.
Το προϊόν έγινε ευρέως γνωστό από την Monsanto και σήμερα ανήκει στην Bayer.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.