Κύμα αντιδράσεων φέρνει το παράθυρο πολεοδόμησης στις περιοχές Natura

Η διάταξη, που περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου και τροποποιεί το άρθρο 19 του ν. 1650/1986, εισάγει για πρώτη φορά με τέτοια σαφήνεια τη δυνατότητα οργανωμένης πολεοδόμησης σε συγκεκριμένες ζώνες προστατευόμενων περιοχών.

Πρόκειται για τις λεγόμενες ζώνες «βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων», όπου υπό όρους θα μπορούν να καθορίζονται νέες οικιστικές περιοχές μέσω Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την προτεινόμενη ρύθμιση, σε τμήματα της ζώνης βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων που είναι όμορα με περιοχές εντός σχεδίου πόλεως ή εντός ορίων οικισμού, θα επιτρέπεται πλέον ο καθορισμός με Τοπικό ή Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο οικιστικής περιοχής προς πολεοδόμηση έως και στο 20% του συνόλου της συγκεκριμένης ζώνης της προστατευόμενης περιοχής.

Η επέκταση οικισμού θα μπορεί να γίνει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εφόσον σωρευτικά:

• δεν παραβλάπτεται η ακεραιότητα της περιοχής.
• είναι συμβατός με την οικεία εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (Ε.Π.Μ.),
• τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα επέκτασης του σχεδίου πόλεως ή του οικισμού από μελέτη Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Τ.Π.Σ.) ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Ε.Π.Σ.) και
• η έκταση δεν υπερβαίνει ποσοστό 20% της συνολικής έκτασης της ζώνης της οικείας προστατευόμενης περιοχής και σε περίπτωση που στην Ε.Π.Μ. ορίζεται μικρότερο ποσοστό, το ποσοστό αυτό.

Σε άτυπη ενημέρωση που ακολούθησε τις πρώτες αντιδράσεις, το υπουργείο επιχείρησε να παρουσιάσει τη ρύθμιση ως μια αναγκαία τομή που φιλοδοξεί να βάλει τέλος στο άναρχο καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης. Σημείωνε ότι η διάταξη αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο οργανωμένου πλαισίου ανάπτυξης, σε μια χώρα όπου περίπου το 28% της χερσαίας έκτασης, αλλά και περίπου 1.000 οικισμοί εντάσσονται στο δίκτυο Natura. Όπως επισημαίνεται, η υφιστάμενη κατάσταση εγκλωβίζει χιλιάδες πολίτες σε πολεοδομική αβεβαιότητα, διαιωνίζοντας στρεβλώσεις και αυθαιρεσίες. Η ηγεσία του υπουργείου μιλά για προβλήματα που δεν μπορούν διαρκώς να κρύβονται κάτω από το χαλί «με αποτέλεσμα χιλιάδες πολίτες σε χωριά και πόλεις της Ελλάδας, πόλεις όπως τα Γιάννενα, το Ναύπλιο η Καστοριά κλπ. να παραμένουν όμηροι και να διαιωνίζεται η αυθαιρεσία στον πολεοδομικό σχεδιασμό των περιοχών».

Το υπουργείο τονίζει ότι η δυνατότητα πολεοδόμησης δεν θα είναι γενικευμένη, αλλά θα αφορά περιορισμένες περιπτώσεις και συγκεκριμένα περιοχές σε επαφή με υφιστάμενους οικισμούς, εντός ζωνών χαμηλότερης προστασίας και μόνο εφόσον πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις, όπως η συμβατότητα με τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και η μη υπέρβαση του 20% της έκτασής τους. Στόχος, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι μια «ισορροπημένη ανάπτυξη» που θα καλύπτει πραγματικές στεγαστικές ανάγκες χωρίς να διακυβεύεται η οικολογική ακεραιότητα.

Απόσυρση του άρθρου ζητά ο Σύλλογος Πολεοδόμων

Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση έχει συναντήσει ισχυρή αντίσταση από την επιστημονική κοινότητα. Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή του, υποστηρίζοντας ότι η ρύθμιση μετατοπίζει την προστασία της φύσης προς μια λογική διαχείρισης και αξιοποίησης. Όπως επισημαίνουν, αντί να περιοριστεί η εκτός σχεδίου δόμηση, ανοίγει ένα νέο «παράθυρο» για πιο οργανωμένες,αλλά εξίσου επιβαρυντικές, μορφές ανάπτυξης μέσα σε προστατευόμενες εκτάσεις.

Σφοδρή είναι η κριτική που ασκείται και για το όριο του 20%, το οποίο χαρακτηρίζεται «αυθαίρετο και δυνητικά επικίνδυνο». Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, δεδομένου του μεγέθους πολλών περιοχών Natura, ακόμη και ένα τέτοιο ποσοστό μπορεί να μεταφραστεί σε εκτεταμένες παρεμβάσεις, με σωρευτικές επιπτώσεις τόσο στα οικοσυστήματα όσο και στη φυσιογνωμία των γύρω οικισμών.

Ο Σύλλογος Πολεοδόμων αναφέρεται και σε θεσμική ασυνέχεια υπογραμμίζοντας ότι οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, που αποτελούν βασικό εργαλείο για την προστασία των περιοχών Natura, δεν έχουν ολοκληρωθεί στο σύνολό τους, ενώ τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια προχωρούν χωρίς να έχουν ενσωματώσει τέτοιου είδους προβλέψεις. Αυτό, σύμφωνα με τον ΣΕΠΟΧ, δημιουργεί ένα πλαίσιο με αντιφάσεις και κενά, το οποίο ενδέχεται να οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις αλλά και σε συγκρούσεις ως προς την εφαρμογή του.

Διαβάστε ΕΔΩ τη συνέχεια του άρθρου

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.