Νέα έρευνα ανατρέπει όσα ξέραμε για τις πόλεις: Δεν φταίει η πυκνότητα, αλλά το πού χτίζουμε σπίτια

Σύμφωνα με την έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Research Letters, οι αποστάσεις μεταξύ κατοικιών, κέντρων πόλεων και χώρων εργασίας επηρεάζουν σημαντικά τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η στοχευμένη αύξηση της δόμησης σε συγκεκριμένες περιοχές μπορεί να συμβάλει στη μείωση των καθημερινών διαδρομών και των σχετικών εκπομπών άνθρακα.

Ανάλυση 10 εκατομμυρίων μετακινήσεων

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Ινστιτούτου Έρευνας για τις Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής του Πότσνταμ (PIK), σε συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Για τις ανάγκες της έρευνας αναλύθηκαν περίπου δέκα εκατομμύρια δεδομένα μετακινήσεων από έξι μεγάλες μητροπολιτικές περιοχές:

• Βερολίνο
• Βοστώνη
• Λος Άντζελες
• Περιοχή του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο
• Ρίο ντε Τζανέιρο
• Μπογκοτά

Χρησιμοποιώντας δεδομένα GPS, στοιχεία μετακινήσεων και τεχνητή νοημοσύνη, οι επιστήμονες ανέπτυξαν μια νέα μεθοδολογία που τους επέτρεψε να εξετάσουν πώς διάφορα χαρακτηριστικά των πόλεων επηρεάζουν τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο.

Η «ζώνη» γύρω από το κέντρο της πόλης

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι στις πόλεις που αναπτύσσονται γύρω από ένα κύριο κέντρο, όπως το Βερολίνο και η Βοστώνη, οι πιο κατάλληλες περιοχές για νέα οικιστική ανάπτυξη βρίσκονται σε μια ζώνη γύρω από το κέντρο της πόλης.

Οι περιοχές αυτές έχουν σχετικά χαμηλότερη πυκνότητα δόμησης, αλλά εξακολουθούν να προσφέρουν εύκολη πρόσβαση στο κέντρο, γεγονός που μπορεί να μειώσει τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο.

Στη Βοστώνη, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η ιδανική ζώνη για περαιτέρω ανάπτυξη κατοικιών βρίσκεται σε απόσταση 10 έως 21 χιλιομέτρων από το κέντρο της πόλης. Στο Ρίο ντε Τζανέιρο, η αντίστοιχη ζώνη μπορεί να φτάνει έως και τα 40 χιλιόμετρα από το κέντρο.

Τι συμβαίνει στις πολυκεντρικές πόλεις

Αντίθετα, σε πόλεις με περισσότερα από ένα κέντρα δραστηριοτήτων, όπως το Λος Άντζελες και η περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, η μείωση των εκπομπών φαίνεται να επιτυγχάνεται κυρίως μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης περιοχών όπου συγκεντρώνονται πολλές θέσεις εργασίας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η χωροθέτηση νέων κατοικιών κοντά σε περιοχές με αυξημένη απασχόληση μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των καθημερινών διαδρομών.

Η πυκνότητα δεν είναι ο μόνος παράγοντας

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι παράγοντες όπως η πληθυσμιακή πυκνότητα και η συνδεσιμότητα του οδικού δικτύου είναι στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους.

Παράλληλα, το εισόδημα φαίνεται να επηρεάζει τη χρήση του αυτοκινήτου κυρίως μέσω της επιλογής της περιοχής κατοικίας και όχι άμεσα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να εξετάζεται κάθε παράγοντας ξεχωριστά, καθώς πολλοί από αυτούς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Κάθε γειτονιά είναι διαφορετική

Ένα ακόμη σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι οι ίδιες παρεμβάσεις δεν έχουν παντού τα ίδια αποτελέσματα.

Μια αλλαγή στον πολεοδομικό σχεδιασμό μπορεί να μειώσει σημαντικά τις μετακινήσεις σε μια γειτονιά, αλλά να έχει πολύ μικρότερη επίδραση σε μια άλλη που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα μακριά.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες και όχι ενιαίες για ολόκληρες τις πόλεις.

Όταν η πολεοδομία δεν αρκεί

Για τις περιοχές που βρίσκονται μακριά από τα κέντρα εργασίας, η έρευνα επισημαίνει ότι η πολεοδομία από μόνη της δεν αρκεί.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούν να συμβάλουν επιπλέον μέτρα όπως:

• ανάπτυξη γύρω από μέσα μαζικής μεταφοράς,
• περιορισμός της δόμησης σε νέες εκτάσεις,
• συνεπιβίβαση (carpooling),
• τηλεργασία.

Το βασικό συμπέρασμα

Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι η μείωση της κυκλοφορίας και των εκπομπών δεν εξαρτάται από μία μόνο πολιτική. Αντίθετα, απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη:

• τη θέση των κατοικιών,
• την απόσταση από τους χώρους εργασίας και
• τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

Με άλλα λόγια, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο χτίζουμε, αλλά κυρίως πού χτίζουμε.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.