Οι καύσωνες απειλούν να ακυρώσουν χρόνια μάχης κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης – Η απρόσμενη ανακάλυψη των επιστημόνων
Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι οι έντονοι καύσωνες μπορούν να αυξήσουν δραματικά το όζον και να υπονομεύσουν την πρόοδο δεκαετιών στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Η μάχη κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μπορεί να γίνεται ολοένα πιο δύσκολη όσο ο πλανήτης θερμαίνεται. Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι οι έντονοι καύσωνες μπορούν να ενεργοποιήσουν φυσικές διεργασίες που αυξάνουν σημαντικά τα επίπεδα όζοντος, απειλώντας να ακυρώσουν μέρος της προόδου που έχει επιτευχθεί με τη μείωση των εκπομπών από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Η έκπληξη του καλοκαιριού του 2022
Η Κίνα έχει επενδύσει για περισσότερα από δέκα χρόνια στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, περιορίζοντας τις εκπομπές από οχήματα, εργοστάσια και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Τα επίπεδα των μικροσωματιδίων είχαν μειωθεί αισθητά.
Ωστόσο, το καλοκαίρι του 2022 οι επιστήμονες παρατήρησαν κάτι απρόσμενο: αντί το όζον να συνεχίσει να μειώνεται, αυξήθηκε σημαντικά, παρά τη συνεχιζόμενη μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών.
Τι συμβαίνει όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία
Η έρευνα έδειξε ότι η υπερβολική ζέστη προκαλεί διπλή αντίδραση στη φύση.
Από τη μία πλευρά, τα δέντρα και οι θάμνοι απελευθερώνουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες οργανικών ενώσεων που ονομάζονται τερπενοειδή. Από την άλλη, το ξηρό και θερμό έδαφος εκπέμπει περισσότερα οξείδια του αζώτου.
Οι δύο αυτές φυσικές πηγές ενώνονται στην ατμόσφαιρα και δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την ταχύτερη παραγωγή όζοντος.
Ρεκόρ ζέστης και ραγδαία αύξηση του όζοντος
Το καλοκαίρι του 2022 ήταν ένα από τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί στην Κίνα. Σε ορισμένες περιοχές της λεκάνης του ποταμού Γιανγκτσέ οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν κατά περίπου 11 βαθμούς Φαρενάιτ τις φυσιολογικές τιμές, ενώ η ξηρασία μείωσε δραστικά την υγρασία του εδάφους.
Την ίδια περίοδο, οι ημερήσιες συγκεντρώσεις όζοντος αυξήθηκαν κατά περίπου 21% σε σύγκριση με τον μέσο όρο των ετών 2020-2021, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από την αργή άνοδο που είχε καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια.
Η φύση μπορεί να ενισχύει τη ρύπανση
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι φυσικές εκπομπές από τη βλάστηση και το έδαφος λειτούργησαν συνδυαστικά, επιταχύνοντας τις χημικές αντιδράσεις που οδηγούν στον σχηματισμό όζοντος.
Παράλληλα, αυξήθηκαν και τα δευτερογενή οργανικά αερολύματα, δηλαδή πολύ μικρά σωματίδια που σχηματίζονται στην ατμόσφαιρα από αυτές τις φυσικές ενώσεις, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την ποιότητα του αέρα.
Όσο θερμαίνεται ο πλανήτης, τόσο μεγαλώνει το πρόβλημα
Οι επιστήμονες προσομοίωσαν και ένα θερμότερο κλίμα, με αύξηση της θερμοκρασίας κατά περίπου 9 βαθμούς Φαρενάιτ. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η επίδραση αυτού του φυσικού μηχανισμού σχεδόν διπλασιάζεται.
Προβληματισμός για τον σχεδιασμό των δενδροφυτεύσεων
Η μελέτη επισημαίνει και μια ακόμη σημαντική παράμετρο. Οι μεγάλες δενδροφυτεύσεις συμβάλλουν στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, όμως κατά τη διάρκεια έντονων καυσώνων, ορισμένα είδη δέντρων εκπέμπουν μεγαλύτερες ποσότητες τερπενοειδών, γεγονός που μπορεί να ευνοήσει τον σχηματισμό όζοντος όταν συνδυάζεται με τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες και τις αυξημένες εκπομπές από το έδαφος.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι αυτό το φαινόμενο αφορά κυρίως συνθήκες ακραίας ζέστης και δεν αναιρεί τα πολλαπλά οφέλη των δέντρων. Τον υπόλοιπο χρόνο, τα δέντρα εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους στην προστασία του περιβάλλοντος, καθώς:
- απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα,
- μειώνουν τη θερμοκρασία στις πόλεις μέσω της σκίασης και της εξατμισοδιαπνοής,
- συγκρατούν μικροσωματίδια,
- βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα και
- συμβάλλουν στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία.
Γι’ αυτό και οι ίδιοι οι επιστήμονες δεν προτείνουν να περιοριστούν οι δενδροφυτεύσεις. Αντίθετα, τονίζουν ότι ο σχεδιασμός τους θα πρέπει να γίνεται με μεγαλύτερη προσοχή, λαμβάνοντας υπόψη:
- ποια είδη δέντρων φυτεύονται,
- σε ποιες περιοχές και
- πώς μπορεί να επηρεαστεί η ατμοσφαιρική χημεία κατά τη διάρκεια ακραίων καυσώνων.
Με αυτόν τον τρόπο, η προστασία του κλίματος και η βελτίωση της ποιότητας του αέρα μπορούν να συμβαδίζουν.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Science and Ecotechnology.
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.






















