Πατάτες με φύτρες: Τρώγονται ή είναι επικίνδυνες;

Γιατί βγάζουν φύτρες οι πατάτες;

Η πατάτα είναι κόνδυλος, δηλαδή ένα υπόγειο μέρος του φυτού της πατάτας που αποθηκεύει ενέργεια (κυρίως άμυλο). Έτσι, όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες, μπορεί να βγάλει φύτρες και να δημιουργήσει νέο φυτό.

Είναι ασφαλείς οι πατάτες με φύτρες;

Σε γενικές γραμμές:

• οι φύτρες δεν πρέπει να τρώγονται
• ορισμένες πατάτες με μικρές φύτρες μπορούν να καταναλωθούν, αλλά μόνο αφού αφαιρεθούν σωστά

Ο λόγος είναι ότι στα σημεία όπου εμφανίζονται φύτρες (και ιδιαίτερα αν υπάρχει πρασινίλα) αυξάνονται οι ποσότητες από δύο φυσικές ουσίες της πατάτας:

• σολανίνη (solanine)
• χακονίνη (chaconine)

Οι ουσίες αυτές είναι τοξικές σε αυξημένες ποσότητες και μπορεί να προκαλέσουν στομαχικές διαταραχές.

Σημαντικό: Το μαγείρεμα δεν εξουδετερώνει αυτές τις ουσίες. Άρα δεν αρκεί να βράσουμε ή να ψήσουμε
καλά την πατάτα· χρειάζεται σωστή αφαίρεση των προβληματικών σημείων.

Τι μπορεί να προκαλέσει η κατανάλωση φύτρων ή πρασινισμένων σημείων;

Σε περίπτωση που καταναλωθούν αυξημένες ποσότητες από τα συγκεκριμένα τμήματα, μπορεί να εμφανιστούν:

• ναυτία
• εμετός
• πόνος στην κοιλιά
• γαστρεντερική δυσφορία

Σε πολύ μεγάλες ποσότητες, έχουν αναφερθεί και πιο έντονες αντιδράσεις, όπως πονοκέφαλος, αίσθημα ζέστης/έξαψη,
σύγχυση ή πυρετός.

Πότε μπορεί να φαγωθεί μια πατάτα με φύτρες;

Μια πατάτα με φύτρες μπορεί να καταναλωθεί μόνο εφόσον:

• οι φύτρες είναι μικρές
• αφαιρούνται τελείως
• η πατάτα παραμένει σφιχτή και σταθερή
• δεν έχει ζάρες
• δεν έχει πράσινη απόχρωση (στη φλούδα ή στη σάρκα)

Πότε πρέπει να πετάμε την πατάτα;

Συνιστάται να απορρίπτεται η πατάτα όταν:

• είναι μαλακή
• είναι ζαρωμένη
• έχει πολλές ή μεγάλες φύτρες
• έχει πρασινίσει
• δείχνει αλλοιωμένη ή “γερασμένη”

Σε θέματα τροφικής ασφάλειας, ο πιο πρακτικός κανόνας είναι:
αν υπάρχει αμφιβολία, καλύτερα να πεταχτεί.

Πώς αφαιρούμε σωστά τις φύτρες;

Η αφαίρεση πρέπει να γίνεται προσεκτικά:

1. Αν οι φύτρες είναι μικρές, μπορούν να αφαιρεθούν με το χέρι.
2. Αν είναι μεγαλύτερες, απαιτείται μαχαίρι ή αποφλοιωτής.
3. Πρέπει να αφαιρεθεί και το τμήμα γύρω από το “μάτι” σε βάθος, ώστε να μη μείνει υπολειπόμενη περιοχή με αυξημένη σολανίνη.
4. Αν υπάρχει πρασινίλα, πρέπει να αφαιρεθεί πλήρως. Αν όμως είναι εκτεταμένη, η πατάτα καλύτερα να απορριφθεί.

Πώς να αποθηκεύουμε τις πατάτες για να μη βγάζουν φύτρες

Η σωστή αποθήκευση μειώνει σημαντικά το φύτρωμα και παρατείνει τη διάρκεια ζωής:

• δροσερό περιβάλλον (ιδανικά 7°C–10°C)
• σκοτεινό σημείο, χωρίς φως
• ξηρό μέρος, χωρίς υγρασία
• καλός αερισμός

Ιδανικά, οι πατάτες φυλάσσονται σε:

• χάρτινη σακούλα
• σακί λινάτσας
• κουτί με τρύπες

Τι να αποφεύγεται

• Το ψυγείο: η πολύ χαμηλή θερμοκρασία επηρεάζει τη γεύση και την υφή της πατάτας.
• Η αποθήκευση δίπλα σε μήλα ή κρεμμύδια: απελευθερώνουν αέρια που μπορούν να επιταχύνουν το φύτρωμα.