Τέλος οι πύραυλοι των εκατομμυρίων; Τα λέιζερ μπαίνουν στον πόλεμο – Χτυπούν με την ταχύτητα του φωτός
Από τα πλοία μέχρι τα μαχητικά αεροσκάφη, ΗΠΑ και Ισραήλ επιταχύνουν την ανάπτυξη όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας – Μια «βολή» μπορεί να κοστίζει ελάχιστα σε σύγκριση με έναν πύραυλο αναχαίτισης
Ένας από τους βασικούς κανόνες της αεράμυνας φαίνεται ότι αρχίζει να αλλάζει. Για δεκαετίες, η κατάρριψη ενός εχθρικού αεροσκάφους, πυραύλου ή άλλης εναέριας απειλής ήταν σχεδόν συνώνυμη με την εκτόξευση ενός πυραύλου αναχαίτισης. Τώρα, όμως, μια διαφορετική τεχνολογία περνά σταδιακά από τα εργαστήρια στο πραγματικό πεδίο επιχειρήσεων: τα όπλα λέιζερ.
Και πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκεται ένα πολύ πρακτικό πρόβλημα: τα drones μπορεί να είναι φθηνά, αλλά οι πύραυλοι που χρησιμοποιούνται για να τα καταρρίψουν είναι συχνά πανάκριβοι.
Το πρόβλημα των πυραύλων των εκατομμυρίων
Ο αρχηγός των ναυτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ, ναύαρχος Daryl Caudle, έθεσε το ζήτημα με ιδιαίτερα σαφή τρόπο σε άρθρο του στην Washington Post στις 2 Σεπτεμβρίου.
Οι πρόσφατες συγκρούσεις, ανέφερε, απέδειξαν πόσο γρήγορα μεγάλες ποσότητες φθηνών drones και άλλων σχετικά χαμηλού κόστους όπλων μπορούν να ασκήσουν τεράστια πίεση ακόμη και στα πλέον προηγμένα συστήματα αεράμυνας.
Το παράδοξο είναι προφανές: ο αμυνόμενος μπορεί να χρησιμοποιεί έναν πύραυλο αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ή ακόμη και εκατομμυρίων δολαρίων για να καταστρέψει ένα drone που κοστίζει ένα μικρό κλάσμα αυτού του ποσού.
Μπορεί έτσι να κερδίσει τη συγκεκριμένη αναμέτρηση, αλλά σε έναν παρατεταμένο πόλεμο κινδυνεύει να εξαντλήσει πολύ γρήγορα τα αποθέματα των προηγμένων πυραύλων του.
Η απάντηση μπορεί να έρχεται με την ταχύτητα του φωτός
Εδώ ακριβώς αποκτούν ιδιαίτερη σημασία τα όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας.
Σε αντίθεση με έναν συμβατικό πύραυλο, το λέιζερ δεν χρειάζεται ένα νέο βλήμα για κάθε στόχο. Αντλεί ηλεκτρική ενέργεια από την πλατφόρμα που το φιλοξενεί και κατευθύνει μια εξαιρετικά ισχυρή δέσμη επάνω στον στόχο.
Η δέσμη ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός και μπορεί να προκαλέσει βλάβη σε κρίσιμα σημεία ενός drone ή άλλου στόχου, μέχρι να το καταστήσει ανίκανο να συνεχίσει την αποστολή του.
Για το Ναυτικό αυτό σημαίνει κάτι ακόμη σημαντικότερο: ένα πολεμικό πλοίο δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά από τον αριθμό των πυραύλων που χωρούν στους εκτοξευτές του. Όσο μπορεί να παράγει την απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια και να ψύχει το σύστημα, αποκτά θεωρητικά πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα επαναλαμβανόμενων εμπλοκών.
Τα λέιζερ υπάρχουν ήδη στα αμερικανικά πολεμικά πλοία
Η τεχνολογία δεν βρίσκεται πλέον μόνο σε πειραματικό επίπεδο.
Το αμερικανικό Ναυτικό έχει ήδη δοκιμάσει σειρά συστημάτων κατευθυνόμενης ενέργειας. Το αντιτορπιλικό USS Preble, για παράδειγμα, διαθέτει το σύστημα HELIOS, ενώ σε άλλα αντιτορπιλικά έχει εγκατασταθεί το σύστημα ODIN, που μπορεί να παρεμβαίνει στους οπτικούς αισθητήρες drones και άλλων απειλών.
Από τη θάλασσα στον αέρα
Το Ισραήλ ανακοίνωσε το 2026 σχέδια για ανάπτυξη όπλων λέιζερ που θα μπορούν να εγκατασταθούν σε μαχητικά αεροσκάφη και στρατιωτικά ελικόπτερα.
Η τοποθέτηση ενός λέιζερ σε αεροσκάφος έχει πλεονέκτημα αφού σε μεγάλο ύψος μπορούν να περιοριστούν ορισμένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα επίγεια συστήματα εξαιτίας της σκόνης, των νεφών και των ατμοσφαιρικών αναταράξεων. Παράλληλα, ένα αεροσκάφος μπορεί να πλησιάσει περισσότερο την περιοχή από την οποία προέρχεται η απειλή.
Και το σχέδιο αυτό έχει ήδη περάσει από τα λόγια στις δοκιμές.
Τον Ιούνιο, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας και η Elbit ανακοίνωσαν επιτυχημένες δοκιμές ενός αερομεταφερόμενου λέιζερ υψηλής ισχύος, το οποίο τοποθετήθηκε σε αεροσκάφος Cessna 208 και χρησιμοποιήθηκε εναντίον μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε διαφορετικά ύψη και αποστάσεις.
Πύραυλος ή λέιζερ; Το σύστημα θα αποφασίζει
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι και το μοντέλο που δοκιμάζει το Ισραήλ με τα συστήματα Iron Dome και Iron Beam.
Η λογική δεν είναι να καταργηθούν οι πύραυλοι του Iron Dome. Αντίθετα, δημιουργείται ένα ενιαίο πολυεπίπεδο σύστημα στο οποίο, ανάλογα με τον στόχο, τη διαθεσιμότητα των όπλων και το κόστος, θα επιλέγεται εάν η αναχαίτιση θα γίνει με πύραυλο ή με λέιζερ.
Σε δοκιμές που ανακοινώθηκαν το καλοκαίρι του 2026, τα δύο συστήματα λειτούργησαν συνδυαστικά μέσω του κέντρου διαχείρισης μάχης του Iron Dome.
Η οικονομική διαφορά είναι τεράστια: σύμφωνα με το Defense News, ένας πύραυλος Tamir του Iron Dome υπολογίζεται περίπου στα 50.000 δολάρια, ενώ ένας παλμός του Iron Beam κοστίζει μόλις λίγα δολάρια.
Γιατί λοιπόν δεν σταματά η χρήση των πυραύλων;
Επειδή τα λέιζερ εξακολουθούν να έχουν σοβαρούς περιορισμούς.
Η ομίχλη, η υγρασία, η σκόνη και άλλες ατμοσφαιρικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν τη δέσμη. Τα συστήματα υψηλής ισχύος απαιτούν επίσης τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και αποτελεσματική ψύξη.
Και, κυρίως, δεν είναι κάθε στρατιωτικός στόχος κατάλληλος για αντιμετώπιση με λέιζερ.
Ο Caudle τονίζει ότι τα λέιζερ δεν αποτελούν μαγικό όπλο ούτε αντικαθιστούν τους προηγμένους πυραύλους αναχαίτισης. Αντίθετα, προορίζονται να αποτελέσουν ένα ακόμη επίπεδο της άμυνας, αναλαμβάνοντας κυρίως στόχους για τους οποίους η χρήση ενός ακριβού πυραύλου δεν είναι οικονομικά ή επιχειρησιακά λογική.
Ο επόμενος αεροπορικός πόλεμος θα είναι διαφορετικός
Η πραγματική επανάσταση επομένως δεν είναι ότι «οι πύραυλοι τελειώνουν».
Είναι ότι για πρώτη φορά δημιουργείται σοβαρά η δυνατότητα ορισμένοι στόχοι να αντιμετωπίζονται χωρίς να εκτοξεύεται κανένα βλήμα.
Ένα φθηνό drone μπορεί να αντιμετωπίζεται με λέιζερ, ένας δυσκολότερος στόχος με πύραυλο και τα δύο συστήματα να λειτουργούν συμπληρωματικά μέσα στην ίδια αεράμυνα.
Και αυτό μπορεί να αλλάξει όχι μόνο την τεχνολογία του πολέμου αλλά και την οικονομία του.
Γιατί στον πόλεμο των drones το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο ποιος διαθέτει το ισχυρότερο όπλο.
Είναι και ποιος μπορεί να συνεχίσει να το χρησιμοποιεί περισσότερο χωρίς να ξεμείνει από πυρομαχικά.
ΥΓ: Και ο χορός καλά κρατεί…
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.
























