Σύμφωνα με τα δεδομένα του GPS, η νεαρή πολική αρκούδα διέσχισε 55 μίλια (88 χιλιόμετρα) ανοιχτής θάλασσας και μάλιστα σε λίγο πάνω από 3 ημέρες, χωρίς τις συνηθισμένες παύσεις ανάπαυσης πάνω σε παγοκρηπίδες. Ένα επίτευγμα που μοιάζει ηρωικό – αλλά πίσω του κρύβεται μια ανησυχητική πραγματικότητα.

Η αρχή: μια «συνηθισμένη» κίνηση που δεν σταμάτησε ποτέ

Το ταξίδι ξεκίνησε μια ήρεμη, συννεφιασμένη νύχτα στη Θάλασσα Μποφόρ, την τεράστια θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στις βορειότερες ακτές του Καναδά και της Αλάσκας. Οι ερευνητές, που παρακολουθούσαν τις κινήσεις της, περίμεναν μια σύντομη μετακίνηση – όπως κάνουν συχνά οι πολικές αρκούδες για να φτάσουν σε νέα σημεία κυνηγιού ή σε παγωμένες επιφάνειες.

Αντί γι’ αυτό, το στίγμα στο δορυφορικό χάρτη συνέχιζε να προχωρά. Ώρα με την ώρα. Χωρίς διακοπή. Η εικόνα ήταν τόσο ασυνήθιστη που οι ειδικοί παρακολουθούσαν με δυσπιστία.

«Κολυμπούσε σαν να εξαρτιόταν η ζωή της από αυτό»

Οι πολικές αρκούδες είναι εξαιρετικοί κολυμβητές. Μπορούν να καλύψουν μεγάλες αποστάσεις για να μετακινηθούν ανάμεσα σε πάγο, να αναζητήσουν τροφή ή να φτάσουν σε κατάλληλα σημεία. Όμως η συγκεκριμένη διαδρομή θεωρήθηκε πρωτοφανής, γιατί ξεπερνούσε τα όρια του «λογικού» για ένα νεαρό ζώο.

Υπό κανονικές συνθήκες, μια πολική αρκούδα θα κολυμπούσε για λίγες ώρες και μετά θα ξεκουραζόταν σε μια παγοκρηπίδα. Εδώ, όμως, κάτι έλειπε: ο ενδιάμεσος πάγος.

Γιατί συνέβη: ο πάγος υποχωρεί και οι αποστάσεις μεγαλώνουν

Η εξήγηση, σύμφωνα με την αφήγηση των ειδικών, είναι ξεκάθαρη: η ταχεία απώλεια θαλάσσιου πάγου, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής.

Στη Θάλασσα Μποφόρ –την περιοχή όπου καταγράφηκε αυτή η διαδρομή– αναφέρεται ότι η έκταση του θαλάσσιου πάγου έχει μειωθεί κατά μέσο όρο 13% ανά δεκαετία από το 1979, βάσει δεδομένων του National Snow and Ice Data Center (NSIDC). Αυτό σημαίνει κάτι πολύ πρακτικό και σκληρό: οι πολικές αρκούδες έχουν λιγότερες “πλατφόρμες” για να:

• κυνηγήσουν,

• ξεκουραστούν,

• μετακινηθούν με ασφάλεια,

• μεγαλώσουν τα μικρά τους.

Για τη συγκεκριμένη νεαρή αρκούδα, η κοντινότερη κατάλληλη παγοκρηπίδα φαινόταν να είναι πολύ μακριά. Κι έτσι, το κολύμπι δεν ήταν επιλογή άνεσης – ήταν επιλογή επιβίωσης.

Μια τάση που ανησυχεί: περισσότερα ριψοκίνδυνα ταξίδια μέσα στη θάλασσα, περισσότερος κίνδυνος

Η ιστορία δεν παρουσιάζεται ως μεμονωμένο «θαύμα». Αντίθετα, περιγράφεται ως σύμπτωμα μιας ευρύτερης πίεσης που δέχεται το είδος.

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες έχουν καταγράψει περισσότερες αναφορές για πολικές αρκούδες που πνίγονται από εξάντληση κατά τη διάρκεια μεγάλων κολυμβητικών αποστάσεων.

Αναφέρεται επίσης μελέτη του 2010 στο περιοδικό Polar Biology, σύμφωνα με την οποία η πιθανότητα πνιγμού αυξάνεται καθώς μειώνεται η έκταση του πάγου. Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται αναφορά σε εκτίμηση ότι το 2004, περίπου 27% των πολικών αρκούδων στην περιοχή της Θάλασσας Μποφόρ μπορεί να πνίγηκαν λόγω μεγάλων αποστάσεων.

Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον των πολικών αρκούδων

Όσο ο πάγος μειώνεται, οι πολικές αρκούδες αναγκάζονται να:

• ξοδεύουν περισσότερη ενέργεια για μετακινήσεις,

• παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα,

• δυσκολεύονται να βρουν τροφή και ασφαλή σημεία ανάπαυσης.

Το αποτέλεσμα, όπως υπογραμμίζεται, μπορεί να είναι καταστροφικό μακροπρόθεσμα.

Η κατάσταση συνδέεται και με τη συνολική εικόνα διατήρησης του είδους: οι πολικές αρκούδες κατατάσσονται ως “Vulnerable” (Ευάλωτες) στην IUCN Red List, με εκτίμηση παγκόσμιου πληθυσμού γύρω στις 26.000.

Υπάρχει «χαραμάδα» ελπίδας;

Παρότι η κατάσταση είναι σοβαρή, προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζει η προσπάθεια της Polar Bear Specialist Group, της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), η οποία συγκεντρώνει ειδικούς από όλο τον κόσμο για ανταλλαγή γνώσης, συντονισμό έρευνας και υποστήριξη πολιτικών προστασίας του οικοτόπου.

Ένα συγκλονιστικό κατόρθωμα που δεν έπρεπε να είναι απαραίτητο

Το κολύμπι των 88 χιλιομέτρων σε πάνω από 3 ημέρες δεν είναι απλώς μια εντυπωσιακή ιστορία. Παρουσιάζεται ως καμπανάκι κινδύνου: όταν ένα νεαρό ζώο αναγκάζεται να κάνει κάτι τόσο ακραίο για να βρει πάγο, τότε το περιβάλλον γύρω του έχει ήδη αλλάξει δραματικά.

Η νεαρή πολική αρκούδα μπορεί να επιβίωσε από αυτό το ταξίδι — όμως το ερώτημα που μένει είναι πιο μεγάλο από την ίδια: πόσες ακόμη θα αναγκαστούν να δοκιμάσουν τα όρια τους;

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.