Τζάκια και ξυλόσομπες: Ο καπνός από την καύση ξύλων απειλεί την υγεία των παιδιών

Ο καπνός από τα τζάκια και τις ξυλόσομπες μπορεί να επιβαρύνει την υγεία των παιδιών, ακόμη κι όταν δεν είναι ορατός μέσα στο σπίτι.

Νέες επιστημονικές έρευνες αναδεικνύουν τους κινδύνους από την καύση ξύλων, καθώς οι ρύποι που παράγονται δεν περιορίζονται στον χώρο όπου λειτουργεί το τζάκι ή η σόμπα, αλλά μεταφέρονται στον αέρα που αναπνέουμε.

Το θέμα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις επαρχιακές πόλεις και τα χωριά, όπου η θέρμανση με ξύλα εξακολουθεί να αποτελεί καθημερινή πρακτική για πολλές οικογένειες.

Τι αποκαλύπτουν οι έρευνες

Ευρωπαϊκή μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Research εξέτασε την παρουσία επιβλαβών ρύπων σε σπίτια, σχολεία και χώρους άθλησης έξι ευρωπαϊκών πόλεων, μεταξύ των οποίων και η Αθήνα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στις περιοχές όπου η καύση ξύλων χρησιμοποιείται περισσότερο για θέρμανση, οι συγκεντρώσεις ορισμένων επικίνδυνων ρύπων είναι υψηλότερες, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Ανάλογα συμπεράσματα προκύπτουν από έρευνα στην Ουαλία, στην οποία συμμετείχαν 53 μαθητές δημοτικού. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν την έκθεσή τους στην ατμοσφαιρική ρύπανση με φορητούς αισθητήρες και διαπίστωσαν ότι στα σπίτια με τζάκια ή ξυλόσομπες οι συγκεντρώσεις λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων ήταν, κατά μέσο όρο, περισσότερο από τρεις φορές υψηλότερες σε σχέση με σπίτια χωρίς τέτοιες συσκευές.

Παρότι η συγκεκριμένη έρευνα πραγματοποιήθηκε σε μικρό αριθμό παιδιών, τα ευρήματά της δείχνουν πόσο σημαντική μπορεί να είναι η έκθεση στη ρύπανση ακόμη και μέσα στο ίδιο το σπίτι.

Γιατί τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα

Η καύση ξύλων απελευθερώνει πολύ μικρά σωματίδια που εισχωρούν βαθιά στους πνεύμονες. Η έκθεση σε αυτά μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό των αναπνευστικών οδών, βήχα και επιδείνωση του άσθματος.

Τα παιδιά είναι περισσότερο ευάλωτα επειδή το αναπνευστικό τους σύστημα βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη, ενώ εισπνέουν περισσότερο αέρα σε σχέση με το σωματικό τους βάρος από ό,τι οι ενήλικες.

Ο καπνός περιέχει επίσης χημικές ουσίες, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου έπειτα από μακροχρόνια έκθεση.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ένα παιδί που μεγαλώνει σε σπίτι με τζάκι θα εμφανίσει καρκίνο. Οι επιστήμονες κατέγραψαν την παρουσία των ρύπων και αξιολόγησαν πιθανούς κινδύνους για την υγεία, χωρίς να διαπιστώσουν συγκεκριμένες ασθένειες στα παιδιά που συμμετείχαν στις έρευνες.

Ο καπνός φτάνει και στα γειτονικά σπίτια

Η ρύπανση δεν περιορίζεται στις κατοικίες όπου καίγονται ξύλα. Ο καπνός διαχέεται στην ατμόσφαιρα και μπορεί να εισχωρήσει ακόμη και σε σπίτια που θερμαίνονται με ηλεκτρικό ρεύμα ή άλλες πηγές ενέργειας.

Έτσι, ένα παιδί μπορεί να εκτίθεται καθημερινά στους ρύπους από τζάκια και ξυλόσομπες της γειτονιάς του, ακόμη κι αν η οικογένειά του δεν χρησιμοποιεί ξύλα για θέρμανση.

Το φαινόμενο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε οικισμούς και περιοχές όπου πολλές κατοικίες χρησιμοποιούν ταυτόχρονα τζάκια ή ξυλόσομπες, ειδικά τις κρύες ημέρες του χειμώνα.

Πώς μπορούν να περιοριστούν οι κίνδυνοι

Για τις οικογένειες που χρησιμοποιούν ξύλα για να ζεσταθούν, η σωστή χρήση των συσκευών θέρμανσης μπορεί να μειώσει την έκθεση στους ρύπους.

Οι ειδικοί συνιστούν:

  • στεγνά και καλά αποξηραμένα καυσόξυλα,
  • τακτικό καθαρισμό της καμινάδας και συντήρηση της σόμπας ή του τζακιού.
  • Παράλληλα, πρέπει να αποφεύγεται εντελώς η καύση βαμμένων ή επεξεργασμένων ξύλων, καθώς και απορριμμάτων.

Ωστόσο, ακόμη και όταν τηρούνται αυτές οι προφυλάξεις, η καύση ξύλων εξακολουθεί να παράγει επιβλαβή σωματίδια. Όπου υπάρχει δυνατότητα, η χρήση καθαρότερων μορφών θέρμανσης μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη ρύπανση.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

▌ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΗΜΕΡΑ