Ένα WhatsApp group με 532 μέλη χρησιμοποιήθηκε για τη διακίνηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ σε ολόκληρο τον κόσμο, χωρίς τραπεζικές μεταφορές και ηλεκτρονικό ίχνος. Ανάμεσα στους αποδέκτες χρημάτων βρίσκονταν ακόμη και μέλη του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) στη Συρία.

Το τεράστιο δίκτυο αποκαλύφθηκε μέσα από έρευνα του δικτύου ερευνητικής δημοσιογραφίας της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης (EBU), στο οποίο συμμετέχει και το BBC.

Η ομάδα στο WhatsApp ονομαζόταν «Traders of Greater Europe» και είχε 532 μέλη, τα οποία συνεννοούνταν στα αραβικά για μεταφορές μετρητών από χώρα σε χώρα.

Η συνομιλία περιείχε περισσότερα από 82.000 μηνύματα, που είχαν σταλεί από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τον Δεκέμβριο του 2022. Σε αυτά εμφανίζονταν συναλλαγές που αφορούσαν και βρετανικές πόλεις, όπως το Λονδίνο, το Μπέρμιγχαμ και το Λίβερπουλ.

Σε χαρακτηριστικά μηνύματα, μέλη ζητούσαν 60.000 λίρες στο Λονδίνο ή 15.150 λίρες στο Μπέρμιγχαμ, ενώ άλλοι απαντούσαν ότι τα χρήματα είχαν σταλεί ή ήταν διαθέσιμα.

Πώς μεταφέρονταν τα χρήματα χωρίς τράπεζες

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται το hawala, ένα παλιό σύστημα μεταφοράς χρημάτων που βασίζεται σε ένα δίκτυο έμπιστων μεσαζόντων.

Η λειτουργία του είναι απλή: κάποιος παραδίδει μετρητά σε έναν μεσάζοντα σε μία χώρα και συνεργάτης του σε άλλη χώρα δίνει το αντίστοιχο ποσό, μείον την προμήθεια, στον παραλήπτη. Οι δύο μεσάζοντες τακτοποιούν αργότερα μεταξύ τους τις οικονομικές τους εκκρεμότητες.

Έτσι, τα χρήματα δεν χρειάζεται να περάσουν από τράπεζες ούτε να μεταφερθούν πραγματικά από τη μία χώρα στην άλλη.

Το hawala χρησιμοποιείται και για απολύτως νόμιμους σκοπούς, όπως από εργαζόμενους μετανάστες που στέλνουν χρήματα στις οικογένειές τους σε χώρες με περιορισμένη πρόσβαση στις τράπεζες. Ωστόσο, η απουσία του συνηθισμένου τραπεζικού ίχνους μπορεί να αξιοποιηθεί και από εγκληματικά δίκτυα.

Η συγκεκριμένη ομάδα στο WhatsApp προοριζόταν για συναλλαγές άνω των 5.000 ευρώ, ενώ πολλές αφορούσαν πολύ μεγαλύτερα ποσά. Το BBC διευκρινίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πως όλοι όσοι συμμετείχαν στην ομάδα διαχειρίζονταν χρήματα εγκληματικής προέλευσης.

Η έρευνα για τον ISIS που αποκάλυψε ένα τεράστιο δίκτυο

Την ομάδα εντόπισε ο Βέλγος ανακριτής Vincent Guerra, στο πλαίσιο έρευνας που είχε αρχικά επικεντρωθεί στη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Η βελγική αστυνομία είχε βρει στοιχεία ότι χρήματα στέλνονταν στο Ισλαμικό Κράτος, με σκοπό να βοηθηθούν σύζυγοι μαχητών να διαφύγουν από κέντρα κράτησης στη Συρία.

Όταν οι αρχές συνέλαβαν τον Abu Adam, επικεφαλής του δικτύου στις Βρυξέλλες, βρήκαν στο κινητό του το WhatsApp group.

Η συσκευή περιείχε επίσης 6.000 φωτογραφίες χαρτονομισμάτων των 5 ευρώ με τους σειριακούς αριθμούς τους και 6.000 φωτογραφίες ταυτοτήτων. Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται ως κωδικοί αναγνώρισης στις συναλλαγές hawala και, σύμφωνα με τον Guerra, υποδηλώνουν ότι ο Abu Adam είχε διεκπεραιώσει τουλάχιστον 12.000 συναλλαγές.

Ο ίδιος χαρακτήρισε τον αριθμό των συναλλαγών «συγκλονιστικό», λέγοντας ότι το δίκτυο κάλυπτε ουσιαστικά «ολόκληρο τον πλανήτη».

Από τη διακίνηση ανθρώπων μέχρι τα ναρκωτικά

Η έρευνα της EBU εντόπισε και άλλα δίκτυα στην Ευρώπη που χρησιμοποιούσαν το hawala για εγκληματικές δραστηριότητες.

Στην Αυστρία, για παράδειγμα, οι αρχές εντόπισαν αυτό που χαρακτήρισαν ως το «μεγαλύτερο γραφείο hawala στη Βιέννη», το οποίο λειτουργούσε μέσα από ένα εστιατόριο κεμπάπ και, σύμφωνα με τις αρχές, χρησιμοποιούνταν για πληρωμές που σχετίζονταν με διακίνηση ανθρώπων.

Αυστριακή αστυνομία και Europol εξάρθρωσαν επίσης άλλο κύκλωμα, το οποίο φέρεται να είχε μεταφέρει περίπου 100.000 ανθρώπους στην Ευρώπη μέσα σε 18 μήνες.

Οι αυστριακές αρχές περιέγραψαν ακόμη περιπτώσεις στις οποίες διακινητές βασάνιζαν μετανάστες, έστελναν βίντεο στις οικογένειές τους και απαιτούσαν επιπλέον χρήματα για να σταματήσουν. Οι πληρωμές γίνονταν μέσω hawala.

Η έρευνα του BBC και του δικτύου της EBU αποκαλύπτει έτσι την κλίμακα ενός παράλληλου συστήματος μεταφοράς χρημάτων: ενός μηχανισμού που εξυπηρετεί και απολύτως νόμιμες ανάγκες, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθεί για ξέπλυμα χρήματος, διακίνηση ανθρώπων, εμπόριο ναρκωτικών και χρηματοδότηση εξτρεμιστικών οργανώσεων.

Πηγή: BBC News / European Broadcasting Union (EBU)

Προσθήκη του Paidis.com ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.