Αφρική: 600 εκατομμύρια άνθρωποι χωρίς ρεύμα, ενώ δισεκατομμύρια επενδύονται σε data centers τεχνητής νοημοσύνης
Την ώρα που περίπου 600 εκατομμύρια άνθρωποι στην Αφρική ζουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες σχεδιάζουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων για τη δημιουργία ενεργοβόρων κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα του διεθνούς ειδησεογραφικού οργανισμού Climate Home News (16 Νοεμβρίου 2026), η Αφρική εξελίσσεται σε νέο επενδυτικό προορισμό για τα λεγόμενα data centers, τις τεράστιες εγκαταστάσεις υπολογιστών που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης.
Όμως, σε μια ήπειρο όπου εκατομμύρια οικογένειες στερούνται ακόμη και τον ηλεκτροφωτισμό, οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα.
Τεράστιες επενδύσεις, εκατομμύρια άνθρωποι χωρίς ρεύμα
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), περίπου 600 εκατομμύρια κάτοικοι της Αφρικής δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα, κυρίως στις χώρες νότια της Σαχάρας. Την ίδια στιγμή, οι τεχνολογικές εταιρείες επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στην ήπειρο.
Η Amazon Web Services σχεδιάζει επενδύσεις 1,5 δισ. δολαρίων έως το 2029, η Microsoft έχει δεσμευτεί για επενδύσεις 300 εκατ. δολαρίων στη Νότια Αφρική, ενώ η Equinix έχει ανακοινώσει επενδυτικό πρόγραμμα 438 εκατ. δολαρίων. Οι εγκαταστάσεις αυτές χρειάζονται μεγάλες και συνεχείς ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία των υπολογιστών και την ψύξη τους. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούν επίσης σημαντικές ποσότητες νερού.
Θα ωφεληθούν οι τοπικές κοινωνίες;
Οι υποστηρικτές των επενδύσεων υποστηρίζουν ότι τα data centers μπορούν να συμβάλουν στην κατασκευή νέων ενεργειακών υποδομών, ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Ήδη το Ίδρυμα Rockefeller προωθεί πιλοτικό πρόγραμμα που συνδυάζει μικρά κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης με τοπικά δίκτυα ηλεκτροδότησης από ηλιακή ενέργεια. Το πρόγραμμα προβλέπει δοκιμαστικές εφαρμογές στην Κένυα, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στη Σιέρα Λεόνε και στο Τζιμπουτί.
Η λογική είναι ότι τα κέντρα δεδομένων, αγοράζοντας σταθερά ηλεκτρική ενέργεια, θα μπορούσαν να κάνουν οικονομικά βιώσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής ρεύματος που θα εξυπηρετούν παράλληλα τα γειτονικά χωριά. Πρόκειται, ωστόσο, για μια δυνατότητα που ακόμη δοκιμάζεται και όχι για αποδεδειγμένη λύση.
Ο κίνδυνος να επιβαρυνθούν ακόμη περισσότερο οι πολίτες
Επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η ανάπτυξη των data centers μπορεί να έχει και το αντίθετο αποτέλεσμα. Εάν δεν δημιουργηθούν νέες ενεργειακές υποδομές, η αυξημένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ενδέχεται να επιβαρύνει τα ήδη ανεπαρκή δίκτυα και να περιορίσει τους διαθέσιμους πόρους για νοικοκυριά, νοσοκομεία, σχολεία και επιχειρήσεις. Ανησυχίες υπάρχουν και για την κατανάλωση νερού, ιδιαίτερα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας.
Στη Νότια Αφρική, κάτοικοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη εναντίον δύο σχεδιαζόμενων κέντρων δεδομένων στο Κέιπ Τάουν, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο της COP31
Το ζήτημα συζητείται και στην παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα COP31, που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας. Εννέα χώρες, μεταξύ των οποίων η Σομαλία, η Ουγκάντα και η Σιέρα Λεόνε, έχουν υποστηρίξει μια νέα εθελοντική πρωτοβουλία για βιώσιμη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος είναι οι σχετικές υποδομές να χρησιμοποιούν καθαρότερη ενέργεια, να περιορίζουν την κατανάλωση νερού και να μην επιβαρύνουν δυσανάλογα τις τοπικές κοινωνίες.
Ωστόσο, οι δεσμεύσεις είναι εθελοντικές και δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους ότι οι επενδύσεις θα βελτιώσουν την πρόσβαση των πολιτών στο ηλεκτρικό ρεύμα.
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.




















