Black out στα αεροδρόμια: τεχνικό πρόβλημα ή θεσμική αποτυχία;

Το σημερινό black out στα συστήματα ραδιοεπικοινωνίας της εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα επανέφερε ένα κρίσιμο ερώτημα:
πότε ένα τεχνικό πρόβλημα παύει να είναι «ατυχές συμβάν» και μετατρέπεται σε θεσμική αποτυχία;

Στην πολιτική αεροπορία, τα τεχνικά προβλήματα δεν είναι άγνωστα. Ωστόσο, η πλήρης αναστολή πτήσεων σε εθνική κλίμακα εξαιτίας βλάβης σε ραδιοσυχνότητες δείχνει ότι η ανθεκτικότητα του συστήματος δεν λειτούργησε όπως προβλέπεται από τα διεθνή πρότυπα.

Σύμφωνα με τις οδηγίες της ICAO, τα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας πρέπει να διαθέτουν:

πολλαπλά επίπεδα εφεδρείας
εναλλακτικές συχνότητες
δυνατότητα ασφαλούς υποβάθμισης λειτουργίας

Όταν μια μεμονωμένη τεχνική αστοχία οδηγεί σε καθολικό black out, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό, αλλά αγγίζει τον σχεδιασμό, τη συντήρηση και τη διοίκηση της υποδομής.

Το γεγονός ότι απαιτήθηκε πλήρης διακοπή για λόγους ασφάλειας δείχνει ότι τα εφεδρικά συστήματα είτε δεν λειτούργησαν, είτε δεν επαρκούσαν. Και αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα που πρέπει να απαντηθεί.

Τι σημαίνει αυτό για την ασφάλεια πτήσεων;
1. Υπήρξε κίνδυνος για τα αεροσκάφη;
Όχι. Η αναστολή πτήσεων αποτελεί ένδειξη ότι τα πρωτόκολλα ασφαλείας εφαρμόστηκαν σωστά από όλους τους εμπλεκόμενους (πιλότους, πύργους ελέγχου) εκείνες τις ώρες.

2. Είναι φυσιολογικό να «πέφτει» ένα τέτοιο σύστημα;
Να εμφανίζει βλάβη: ναι.
Να οδηγεί σε καθολικό black out: όχι.
Τα σύγχρονα συστήματα είναι σχεδιασμένα ώστε: να συνεχίζουν με περιορισμένη χωρητικότητα, και όχι να μηδενίζουν τη λειτουργία τους

3. Υπάρχει διεθνής πρακτική για τέτοιες περιπτώσεις;
Ναι. Ο ευρωπαϊκός οργανισμός EUROCONTROL προβλέπει διαδικασίες graceful degradation, δηλαδή ελεγχόμενης μείωσης της κυκλοφορίας, όχι γενικευμένο πάγωμα.

4. Τι δείχνει το σημερινό περιστατικό;
Δείχνει ότι:

η εφεδρεία δεν ήταν επαρκής
ο σχεδιασμός είχε «μονοσήμαντα» σημεία αστοχίας
απαιτείται επανεξέταση υποδομών και διαδικασιών

Σύγκριση με αντίστοιχα περιστατικά στο εξωτερικό

ΗΠΑ – FAA (2023)
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, βλάβη στο σύστημα NOTAM της FAA οδήγησε σε προσωρινή καθήλωση πτήσεων.
Αποτέλεσμα:

άμεση έρευνα
δημόσια λογοδοσία
συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αναβάθμισης

Ηνωμένο Βασίλειο – NATS (2023)
Τεχνική αστοχία στο σύστημα πτήσεων της NATS προκάλεσε χάος για λίγες ώρες.
Αποτέλεσμα:

ανεξάρτητη έρευνα
παραδοχή αδυναμιών
ανασχεδιασμός συστημάτων εφεδρείας

Με λίγα λόγια: τα black out είναι εξαιρετικά περιορισμένα χρονικά,
συνοδεύονται από θεσμική αυτοκριτική και αντιμετωπίζονται ως συστημική αποτυχία, όχι απλό τεχνικό λάθος.

Στο σημερινό black out: Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν χάλασε κάτι, αλλά γιατί μια βλάβη μπόρεσε να παραλύσει ΟΛΟΚΛΗΡΟ το σύστημα.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.