Καρκίνος του προστάτη: Αλλάζουν οι συστάσεις για την εξέταση PSA μετά από 16 χρόνια

Καρκίνος του προστάτη: Νέες οδηγίες για την εξέταση PSA μετά από 16 χρόνια. Σε ποιες ηλικίες συνιστάται ο έλεγχος και γιατί άλλαξαν οι συστάσεις.

Σημαντική αλλαγή στην πρόληψη του καρκίνου του προστάτη ανακοίνωσε η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία (ACS), συστήνοντας πλέον τακτικό έλεγχο με την εξέταση αίματος PSA για τους άνδρες ηλικίας 50 έως 69 ετών.

Η απόφαση, που ανακοινώθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026, στηρίζεται σε νέα επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θανάτου από τη νόσο.

Πρόκειται για την πρώτη αναθεώρηση των σχετικών οδηγιών από το 2010. Μέχρι σήμερα, η Εταιρεία συνιστούσε κυρίως στους άνδρες να συζητούν με τον γιατρό τους τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξέτασης, χωρίς να προτείνει συγκεκριμένο πρόγραμμα τακτικού ελέγχου.

Τι αλλάζει και σε ποιες ηλικίες

Σύμφωνα με τις νέες συστάσεις:

  • Άνδρες 50–69 ετών: Εξέταση PSA κάθε δύο χρόνια, εφόσον δεν ανήκουν σε ομάδα αυξημένου κινδύνου.
  • Άνδρες από 45 ετών με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό: Ετήσια εξέταση όταν ο πατέρας, ο αδελφός ή ο γιος τους διαγνώστηκε πριν από τα 65 ή όταν περισσότεροι από ένας συγγενείς πρώτου βαθμού έχουν εμφανίσει τη νόσο.
  • Άνδρες 45–69 ετών με έναν συγγενή πρώτου βαθμού που διαγνώστηκε στα 65 ή αργότερα: Εξέταση κάθε δύο χρόνια.
  • Άνδρες 70–74 ετών: Η συνέχιση του ελέγχου αποφασίζεται εξατομικευμένα, ανάλογα με την κατάσταση της υγείας τους.

Γιατί οι επιστήμονες άλλαξαν στάση

Το 2010 υπήρχαν σημαντικές αμφιβολίες για το κατά πόσο ο συστηματικός έλεγχος με PSA προσέφερε περισσότερα οφέλη από τις περιττές εξετάσεις και θεραπείες που μπορούσε να προκαλέσει. Σήμερα όμως, η εικόνα έχει αλλάξει.

Μεγάλες μελέτες που παρακολούθησαν άνδρες επί πολλά χρόνια έδειξαν ότι ο έλεγχος με PSA μπορεί να μειώσει τόσο τους θανάτους από καρκίνο του προστάτη όσο και τις διαγνώσεις σε προχωρημένο στάδιο.

Παράλληλα, οι εξελίξεις στη διάγνωση επιτρέπουν στους γιατρούς να ξεχωρίζουν καλύτερα τους επιθετικούς όγκους, που χρειάζονται θεραπεία, από εκείνους που εξελίσσονται πολύ αργά.

Η αλλαγή είναι σημαντική, καθώς ο καρκίνος του προστάτη στα αρχικά στάδια συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Έτσι, ένας άνδρας μπορεί να έχει τη νόσο χωρίς να αντιλαμβάνεται κάποια αλλαγή στην υγεία του.

Τι συμβαίνει όταν το PSA είναι αυξημένο

Η εξέταση PSA είναι μια απλή αιματολογική εξέταση που μετρά μια πρωτεΐνη η οποία παράγεται από τον προστάτη.

Η αύξησή της δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο, καθώς μπορεί να οφείλεται και σε καλοήθη διόγκωση ή φλεγμονή του προστάτη.

Οι νέες οδηγίες συνιστούν, όταν το PSA είναι αυξημένο, να επαναλαμβάνεται πρώτα η εξέταση, κατά προτίμηση μέσα σε δύο εβδομάδες έως τρεις μήνες.

Εάν η αυξημένη τιμή επιβεβαιωθεί, μπορεί να ακολουθήσει μαγνητική τομογραφία προστάτη ή ειδικές εξετάσεις βιοδεικτών, ώστε να διαπιστωθεί αν χρειάζεται βιοψία.

Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται οι περιττές επεμβατικές εξετάσεις, ενώ εντοπίζονται αποτελεσματικότερα οι περιπτώσεις που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.

Δεν χρειάζονται όλοι οι καρκίνοι άμεση θεραπεία

Μία ακόμη σημαντική εξέλιξη αφορά την αντιμετώπιση των όγκων χαμηλού κινδύνου.

Παλαιότερα, η διάγνωση καρκίνου οδηγούσε συχνότερα σε χειρουργική επέμβαση ή ακτινοθεραπεία.
Σήμερα, για ορισμένους όγκους που αναπτύσσονται αργά, οι επιστήμονες προτείνουν αρχικά την ενεργό παρακολούθηση.

Αυτό σημαίνει τακτικές εξετάσεις και στενή ιατρική παρακολούθηση, με θεραπεία εφόσον εμφανιστούν ενδείξεις ότι η νόσος εξελίσσεται.

Έτσι, αρκετοί ασθενείς μπορούν να αποφύγουν ή να καθυστερήσουν θεραπείες που ενδέχεται να επηρεάσουν την ούρηση και τη σεξουαλική τους λειτουργία, χωρίς να στερούνται την αναγκαία αντιμετώπιση όταν αυτή χρειαστεί.

Το μήνυμα για τους άνδρες

Η νέα επιστημονική προσέγγιση δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στον προληπτικό έλεγχο, πριν εμφανιστούν συμπτώματα.

Για τους άνδρες άνω των 50 ετών, η εξέταση PSA αποκτά πλέον σαφέστερη θέση στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη, ενώ όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό χρειάζεται να συζητούν με τον ουρολόγο τους την έναρξη του ελέγχου από μικρότερη ηλικία.

Οι νέες συστάσεις αφορούν την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και δεν αποτελούν αυτομάτως αλλαγή των ελληνικών κατευθυντήριων οδηγιών.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

▌ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΗΜΕΡΑ