Λιγότερα λιπάσματα, μεγαλύτερες αποδόσεις: Η επιστήμονας που αλλάζει τη γεωργία
Για δεκαετίες, η σύγχρονη γεωργία βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στα συνθετικά αζωτούχα λιπάσματα για να πετύχει υψηλές αποδόσεις.
Ωστόσο, μια επιστημονική ανακάλυψη που αξιοποιεί τη δύναμη των φυσικών μικροοργανισμών του εδάφους δείχνει ότι σε πολλές καλλιέργειες είναι δυνατόν να μειωθεί σημαντικά η ανάγκη χρήσης χημικών λιπασμάτων, περιορίζοντας παράλληλα το κόστος παραγωγής και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Στο επίκεντρο αυτής της εξέλιξης βρίσκεται η Βραζιλιάνα μικροβιολόγος Δρ. Mariangela Hungria, η οποία τιμήθηκε με το World Food Prize 2025, μία από τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις στον αγροδιατροφικό τομέα, για το πρωτοποριακό έργο της στη βιολογική δέσμευση του αζώτου.
Πώς τα βακτήρια «ταΐζουν» τα φυτά
Για περισσότερα από 40 χρόνια, η Δρ. Hungria μελετά τους μικροοργανισμούς που ζουν στο έδαφος και συνεργάζονται με τις ρίζες των φυτών.
Η έρευνά της επικεντρώθηκε κυρίως στα ριζόβια, βακτήρια που δημιουργούν μια φυσική συμβίωση με ψυχανθή, όπως η σόγια και τα φασόλια. Οι μικροοργανισμοί αυτοί δεσμεύουν το άζωτο από την ατμόσφαιρα και το μετατρέπουν σε μορφή που μπορούν να απορροφήσουν τα φυτά.
Με αυτόν τον φυσικό μηχανισμό, τα φυτά μπορούν να καλύπτουν σημαντικό μέρος των αναγκών τους σε άζωτο, μειώνοντας την εξάρτηση από τα συνθετικά αζωτούχα λιπάσματα.
Μεγαλύτερες αποδόσεις με φυσικούς συμμάχους
Η ομάδα της ανέπτυξε μικροβιακά εμβόλια που εφαρμόζονται στους σπόρους πριν από τη σπορά. Στη σόγια, η ετήσια χρήση επιλεγμένων στελεχών ριζοβίων έχει συνδεθεί με αύξηση των αποδόσεων έως και 8%, ενώ παράλληλα μειώνεται η ανάγκη για χημική λίπανση.
Παράλληλα, ανέπτυξε εφαρμογές με το βακτήριο Azospirillum brasilense, το οποίο βοηθά φυτά όπως το καλαμπόκι και το σιτάρι να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τα θρεπτικά στοιχεία και να αναπτύσσουν ισχυρότερο ριζικό σύστημα.
Η Βραζιλία δείχνει τον δρόμο
Σήμερα, οι τεχνολογίες αυτές εφαρμόζονται σε περισσότερα από 40 εκατομμύρια εκτάρια γεωργικής γης στη Βραζιλία.
Σύμφωνα με το World Food Prize, η χρήση τους έχει συμβάλει:
- σε εξοικονόμηση περίπου 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως,
- στην αποφυγή εκπομπών άνω των 230 εκατομμυρίων τόνων ισοδυνάμου CO₂ κάθε χρόνο,
- στην αύξηση των αποδόσεων, πέρα από εκείνες που επιτυγχάνονται μόνο με τη χρήση συνθετικών λιπασμάτων.
Τι σημαίνει αυτό για τους Έλληνες αγρότες;
Η τεχνολογία της Δρ. Hungria δεν εφαρμόζεται μόνο στη σόγια. Έχει επεκταθεί και σε:
- φασόλια,
- καλαμπόκι,
- σιτάρι,
- ρύζι και
- κτηνοτροφικά αγρωστώδη,
καλλιέργειες που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την ελληνική γεωργία.
Και στην Ελλάδα κυκλοφορούν εγκεκριμένα μικροβιακά σκευάσματα και χρησιμοποιούνται σε ορισμένες καλλιέργειες, όμως η εφαρμογή τους παραμένει σχετικά περιορισμένη.
Αντίθετα, στη Βραζιλία η αξιοποίηση των ωφέλιμων μικροοργανισμών αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της γεωργικής παραγωγής, αποτέλεσμα πολυετούς επένδυσης στην έρευνα, και της στενής συνεργασίας επιστημόνων, κράτους και παραγωγών.
Παράλληλα, πρέπει να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί στη Βραζιλία δεν μεταφέρονται αυτόματα στις ελληνικές συνθήκες. Η αποτελεσματικότητα των μικροβιακών σκευασμάτων εξαρτάται από την καλλιέργεια, το έδαφος, το κλίμα και τη σωστή εφαρμογή τους, πάντα με την καθοδήγηση γεωπόνου.
Μια ανακάλυψη που αλλάζει τη γεωργία
Η βράβευση της Δρ. Mariangela Hungria με το World Food Prize 2025 αναγνωρίζει μια επιστημονική πορεία που απέδειξε ότι οι φυσικοί μικροοργανισμοί μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο για μια πιο αποδοτική και βιώσιμη γεωργία.
Καθώς το κόστος των λιπασμάτων παραμένει υψηλό και η ανάγκη για πιο φιλικές προς το περιβάλλον καλλιεργητικές πρακτικές αυξάνεται, η εμπειρία της Βραζιλίας δείχνει ότι η αξιοποίηση των ωφέλιμων μικροοργανισμών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της λύσης.
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.
▌ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΗΜΕΡΑ
