Ούτε τσουβάλιασμα ούτε συγκάλυψη στην υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη
ΓΡΑΦΕΙ Η Ντορότα Όλμπριχτ ολιστική–εναλλακτική θεραπεύτρια*
Ο θάνατος του τραγουδιστή απαιτεί πλήρη διερεύνηση και λογοδοσία. Δεν δικαιολογεί όμως τη συλλογική καταδίκη όλων των παραδοσιακών και συμπληρωματικών επαγγελματιών.
Πριν από κάθε αντιπαράθεση, υπάρχει ένας άνθρωπος που έφυγε από τη ζωή και μια οικογένεια που πενθεί. Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη δεν πρέπει να μετατραπεί σε υλικό για τηλεοπτική κατανάλωση ούτε σε όπλο ενός επαγγελματικού πολέμου. Απαιτεί σεβασμό, πλήρη διερεύνηση και καθαρές απαντήσεις.
Τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο, ο δημόσιος διάλογος συχνά θυμίζει σύγχρονο κυνήγι μαγισσών. Οι χαρακτηρισμοί προηγούνται των ευρημάτων, οι τίτλοι υποκαθιστούν την έρευνα και μια συγκεκριμένη υπόθεση χρησιμοποιείται για να ενοχοποιηθεί συλλήβδην ένας ετερόκλητος χώρος. Η αντίδραση σε αυτό το τσουβάλιασμα δεν μπορεί να είναι μια δεύτερη, εξίσου απόλυτη αφήγηση. Πρέπει να ξεκινήσει από όσα γνωρίζουμε και από όσα ακόμη δεν γνωρίζουμε.
Τα δεδομένα προηγούνται των χαρακτηρισμών
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, στον χώρο συστεγάζονταν ένα παθολογικό ιατρείο και ένα ιατρείο ιατρού χωρίς ειδικότητα, για τα οποία είχαν χορηγηθεί βεβαιώσεις λειτουργίας. Κατά τον έλεγχο βρέθηκαν δύο μηχανήματα πλασμαφαίρεσης. Ο ΙΣΑ διευκρίνισε ότι η πλασμαφαίρεση είναι σύνθετη ιατρική πράξη, ότι δεν επιτρέπεται να πραγματοποιείται σε τέτοιους χώρους και ότι απαιτεί σαφή ιατρική ένδειξη, κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και υποδομή ικανή να αντιμετωπίσει πιθανές επιπλοκές. [1]
Ο ίδιος φορέας ανακοίνωσε στη συνέχεια πειθαρχικό έλεγχο σε βάρος των δύο ιατρών και αναφέρθηκε στην ποινική δίωξη που είχε ασκηθεί για έκθεση ασθενούς με θανατηφόρο αποτέλεσμα. Η δικαστική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη. Δημοσίευμα της 12ης Σεπτεμβρίου ανέφερε ότι η ιατροδικαστική εξέταση δεν είχε ακόμη καταλήξει σε σαφή αιτία θανάτου και ότι αναμένονταν ιστολογικές και τοξικολογικές εξετάσεις. [2] [3]
Επομένως, δεν είναι έντιμο να παρουσιάζεται ήδη ως αποδεδειγμένο το ακριβές αίτιο του θανάτου ή να προεξοφλείται η τελική ποινική ευθύνη. Είναι όμως επίσης ανακριβές να διαχέεται η ευθύνη σε κάθε άνθρωπο που ασκεί βελονισμό, βοτανοθεραπεία, Αγιουρβέδα, αρωματοθεραπεία, μάλαξη ή άλλη συμπληρωματική προσέγγιση. Η επίμαχη πράξη ήταν πλασμαφαίρεση, πραγματοποιήθηκε σε χώρο ιατρείων και οι ελεγχόμενοι είναι ιατροί. Αυτά είναι συγκεκριμένα δεδομένα, όχι ιδεολογική θέση.
Παράλληλα, δημόσιες αναφορές δείχνουν ότι στο συγκεκριμένο ιατρείο χρησιμοποιούνταν και όροι όπως «ολιστική» ή «κβαντική» ιατρική. Η επιστημονική εγκυρότητα τέτοιων ισχυρισμών οφείλει να εξετάζεται αυστηρά. Δεν είναι όμως λογικό η χρήση μιας αμφισβητούμενης ορολογίας από ένα πρόσωπο να μετατρέπει χιλιάδες άσχετους επαγγελματίες σε συνυπεύθυνους. Η ευθύνη ακολουθεί την πράξη, την αρμοδιότητα και τις πραγματικές συνθήκες παροχής της φροντίδας. [8]
Η συμπληρωματική φροντίδα δεν είναι ενιαίο σύνολο
Η λέξη «εναλλακτική» χρησιμοποιείται συχνά σαν να περιγράφει μία ενιαία σχολή. Δεν την περιγράφει. Κάτω από την ίδια ταμπέλα τοποθετούνται πρακτικές με εντελώς διαφορετική εκπαίδευση, μηχανισμό, βαθμό τεκμηρίωσης και επίπεδο κινδύνου. Μια συνεδρία μάλαξης δεν είναι συγκρίσιμη με μια επεμβατική διαδικασία στο αίμα. Μια συζήτηση για τον τρόπο ζωής δεν είναι το ίδιο με τη διακοπή φαρμακευτικής αγωγής. Και η χρήση ενός βοτάνου δεν μπορεί να αξιολογείται χωρίς γνώση της δόσης, των αντενδείξεων και των πιθανών αλληλεπιδράσεων.
Για αιώνες, ιδίως εκεί όπου η οργανωμένη περίθαλψη ήταν απρόσιτη ή ακριβή, οικογένειες, μαίες, βοτανογνώστες και πρακτικοί θεραπευτές αποτελούσαν την πρώτη διαθέσιμη βοήθεια της κοινότητας. Αυτή η κοινωνική και πολιτισμική ιστορία αξίζει σεβασμό. Ο σεβασμός, όμως, δεν απαιτεί να μείνει η παραδοσιακή γνώση έξω από κάθε έλεγχο. Αντίθετα, προστατεύεται όταν καταγράφεται, ερευνάται και διακρίνεται με ειλικρίνεια ό,τι ωφελεί από ό,τι μπορεί να βλάψει. [5]
Γι’ αυτό είναι χρησιμότερο να μιλάμε για παραδοσιακές, συμπληρωματικές και ολοκληρωμένες προσεγγίσεις. Συμπληρωματική είναι η φροντίδα που λειτουργεί δίπλα στην αναγκαία ιατρική διάγνωση και θεραπεία. Εναλλακτική είναι εκείνη που χρησιμοποιείται στη θέση τους. Αυτή η διάκριση δεν είναι γλωσσική πολυτέλεια. Μπορεί να καθορίσει αν ένας άνθρωπος θα λάβει εγκαίρως την περίθαλψη που χρειάζεται. [4]
Το «φυσικό» δεν σημαίνει αυτομάτως ασφαλές, όπως και το «ιατρικό» δεν σημαίνει αυτομάτως αλάνθαστο. Η ασφάλεια κρίνεται από την ένδειξη, την εκπαίδευση, τη σωστή εφαρμογή, το περιβάλλον, την ενημερωμένη συναίνεση και την ετοιμότητα για αντιμετώπιση ανεπιθύμητων συμβάντων. Ο ίδιος πήχης πρέπει να ισχύει για όλους.
Η επιστήμη είναι μέθοδος και όχι ιδιοκτησία
Η επιστήμη δεν είναι τίτλος που απονέμεται για πάντα σε έναν κλάδο. Είναι τρόπος ελέγχου των ισχυρισμών. Ζητά σαφή ερωτήματα, παρατηρήσιμα αποτελέσματα, καταγραφή ανεπιθύμητων ενεργειών, διαφάνεια και προθυμία αναθεώρησης όταν τα δεδομένα διαψεύδουν μια υπόθεση. Κανένα πτυχίο δεν παρέχει ασυλία από τον έλεγχο. Αντίστοιχα, η αρχαιότητα μιας πρακτικής, η αφοσίωση ή το προσωπικό χάρισμα δεν αρκούν από μόνα τους ως απόδειξη αποτελεσματικότητας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η παραδοσιακή γνώση πρέπει να απορρίπτεται. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υιοθέτησε τη Στρατηγική για την Παραδοσιακή Ιατρική 2025–2034 και θέτει ως στόχους την ενίσχυση της τεκμηρίωσης, της ασφάλειας, της ποιότητας, της κατάλληλης ρύθμισης και της υπεύθυνης ένταξης των παραδοσιακών και συμπληρωματικών πρακτικών στα συστήματα υγείας. Η κατεύθυνση αυτή απέχει τόσο από την άκριτη απόρριψη όσο και από την άκριτη αποδοχή. [5]
Χρειάζεται και ιστορική ακρίβεια. Η σύγχρονη βιοϊατρική δεν εμφανίστηκε σε μία στιγμή και δεν ξεκίνησε αποκλειστικά από τον Παστέρ ή από το πρώτο αντιβιοτικό. Η μικροβιακή θεωρία του 19ου αιώνα αποτέλεσε καθοριστικό σταθμό, ενώ ο Αλεξάντερ Φλέμινγκ παρατήρησε τη δράση της πενικιλίνης το 1928 και η κλινική της αξιοποίηση ακολούθησε αργότερα. Η ιατρική οικοδομήθηκε μέσα από τη συνεισφορά της ανατομίας, της επιδημιολογίας, της αναισθησίας, της αντισηψίας, της μικροβιολογίας, της φαρμακολογίας και των κλινικών μελετών. Η παλαιά γνώση αποτελεί μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, αλλά κάθε ισχυρισμός υγείας πρέπει να μπορεί να εξετάζεται με τα καλύτερα διαθέσιμα εργαλεία. [6] [7]
Τα συμφέροντα ελέγχονται με διαφάνεια
Η περίοδος της πανδημίας έδειξε πόσο εύκολα ένα σύνθετο θέμα υγείας μετατρέπεται σε μάχη στρατοπέδων. Τα μέσα και οι αλγόριθμοι επιβραβεύουν τον θυμό, την απόλυτη βεβαιότητα και τον πιο δραματικό τίτλο. Έτσι, ένα πραγματικό ερώτημα ασφάλειας μπορεί γρήγορα να γίνει γενικευμένη ηθική καταδίκη.
Τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα στον χώρο της υγείας πρέπει ασφαλώς να ελέγχονται. Υπάρχουν όμως σε περισσότερες από μία αγορές: στα φάρμακα, στις ιδιωτικές ιατρικές υπηρεσίες, στα συμπληρώματα, στις εξετάσεις, στις θεραπείες ευεξίας και στη διαδικτυακή επιρροή. Η αόριστη καταγγελία ότι «όλα καθορίζονται από πάνω» δεν αποδεικνύεται και τελικά αποδυναμώνει τα εύλογα ερωτήματα. Πιο αποτελεσματική είναι η απαίτηση για δημοσιοποίηση συγκρούσεων συμφέροντος, ελέγχους, επαληθεύσιμα προσόντα, σαφείς ενδείξεις και ίδιους κανόνες λογοδοσίας για όλους.
Συνεργασία με σαφή όρια
Η δυτική ιατρική και οι υπεύθυνες συμπληρωματικές προσεγγίσεις δεν χρειάζεται να λειτουργούν ως αντίπαλα στρατόπεδα. Η βιοϊατρική είναι αναντικατάστατη στην επείγουσα φροντίδα, στη χειρουργική, στη διάγνωση σοβαρών νοσημάτων και στη θεραπεία καταστάσεων όπου διαθέτουμε αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Ορισμένες συμπληρωματικές πρακτικές μπορούν, όταν υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση και ασφαλής εφαρμογή, να υποστηρίζουν τη διαχείριση συμπτωμάτων, τον τρόπο ζωής, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής. [4]
Η συνεργασία, όμως, έχει προϋποθέσεις. Ο υπεύθυνος ολιστικός επαγγελματίας αναγνωρίζει τα όρια της εκπαίδευσής του, δεν υπόσχεται ίαση, δεν αποθαρρύνει την αναγκαία διάγνωση, δεν προτείνει αυθαίρετη διακοπή φαρμάκων και παραπέμπει άμεσα όταν εμφανίζονται σημεία κινδύνου. Αντίστοιχα, ο γιατρός οφείλει να ακούει χωρίς χλευασμό, να εξηγεί την αβεβαιότητα και να λαμβάνει υπόψη τη διατροφή, τον ύπνο, το στρες, το κοινωνικό περιβάλλον και τις προτιμήσεις του ασθενούς.
Ως χημικός, με μεταπτυχιακή εκπαίδευση στις φυσικές επιστήμες και δεκαέξι χρόνια ευθύνης σε χημικό εργαστήριο που συνεργαζόταν στενά με νοσοκομεία και μικροβιολογικά εργαστήρια, γνωρίζω την αξία της μέτρησης, των πρωτοκόλλων και του ποιοτικού ελέγχου. Μέσα από την πολυετή εκπαίδευση και πρακτική μου στις ολιστικές προσεγγίσεις, γνωρίζω επίσης πόση σημασία έχουν ο χρόνος, η ακρόαση και η φροντίδα του ανθρώπου ως συνόλου. Αυτές οι δύο εμπειρίες δεν αλληλοαναιρούνται. Μπορούν να συνεργαστούν μόνο όταν υπάρχει ειλικρίνεια για τα όρια και τις δυνατότητες κάθε μεθόδου.
Η αυτοκριτική προστατεύει τους υπεύθυνους επαγγελματίες
Ο χώρος της ολιστικής φροντίδας δικαιούται να αντιδρά στη συλλογική απαξίωση. Έχει όμως και ευθύνη να ξεχωρίζει καθαρά την υπεύθυνη πρακτική από τις επικίνδυνες υποσχέσεις. Χρειάζονται επαληθεύσιμη εκπαίδευση, σαφής επαγγελματική ταυτότητα, τήρηση ιστορικού, έλεγχος αντενδείξεων, ενημερωμένη συναίνεση, καταγραφή ανεπιθύμητων συμβάντων και σταθερό δίκτυο παραπομπής σε γιατρούς και άλλους επαγγελματίες υγείας.
Το ίδιο αυστηρή πρέπει να είναι η απαίτηση προς το ιατρικό σύστημα: ουσιαστικοί και επαναλαμβανόμενοι έλεγχοι, διασταύρωση αδειών και εξοπλισμού, σαφής εποπτεία των επεμβατικών πράξεων, αποτελεσματικοί μηχανισμοί καταγγελιών και πραγματική εφαρμογή των κανόνων ασφάλειας. Η ύπαρξη ιατρικού τίτλου δεν μπορεί να λειτουργεί ως τεκμήριο ότι κάθε πράξη είναι ορθή, όπως η απουσία ιατρικού τίτλου δεν επιτρέπει σε κανέναν να ασκεί πράξεις που ανήκουν στην ιατρική.
Η ευθύνη πρέπει να παραμείνει συγκεκριμένη
Ο Γιώργος Μαζωνάκης αξίζει την αλήθεια. Η οικογένειά του αξίζει απαντήσεις και η κοινωνία αξίζει προστασία από κάθε επικίνδυνη ή παράνομη πρακτική. Οι παραδοσιακοί και συμπληρωματικοί επαγγελματίες, από την άλλη, δικαιούνται να κρίνονται για όσα πραγματικά κάνουν και όχι για όσα αποδίδονται συλλογικά σε μια ασαφή ταμπέλα.
Το κρίσιμο όριο δεν βρίσκεται ανάμεσα στο «δυτικό» και στο «εναλλακτικό». Βρίσκεται ανάμεσα στην υπεύθυνη και στην ανεύθυνη πρακτική: στην τεκμηριωμένη ένδειξη, στην επαρκή εκπαίδευση, στη νόμιμη υποδομή, στην ενημερωμένη συναίνεση, στην ετοιμότητα για επιπλοκές και στην έγκαιρη παραπομπή. Αν η δημόσια συζήτηση παραμείνει εκεί, η τραγωδία μπορεί να οδηγήσει σε ασφαλέστερη φροντίδα. Αν αναζητήσει απλώς μια καινούρια κατηγορία «μαγισσών», θα έχει χάσει το ουσιαστικό ερώτημα.
*Σύντομο βιογραφικό για τη δημοσίευση
Η Ντορότα Όλμπριχτ είναι ολιστική–εναλλακτική θεραπεύτρια. Στην πρακτική της αξιοποιεί παραδοσιακά θεραπευτικά συστήματα, όπως η Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική, η Αγιουρβέδα και η Ιπποκρατική Ιατρική. Είναι επίσης πιστοποιημένη θεραπεύτρια της Ολικής Βιολογίας Recall Healing® / Total Biology που διερευνά τα ψυχοσωματικα αίτια συμπτωμάτων . Είναι χημικός MSc , με μεταπτυχιακή εκπαίδευση στις φυσικές επιστήμες και δεκαέξι χρόνια εργαστηριακής ευθύνης.Διατηρεί νόμιμο θεραπευτήριο.
Πηγές και τεκμηρίωση
[2] Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, 11 Σεπτεμβρίου 2026, ανακοίνωση για τον αυτεπάγγελτο πειθαρχικό έλεγχο
[5] World Health Organization, 2 June 2025, «WHA78: Traditional medicine takes centre stage»
[6] The Nobel Prize, «Sir Alexander Fleming Facts»
[7] Institut Pasteur, «History of the Institut Pasteur»
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.
▌ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΣΗΜΕΡΑ
