Το μυστικό των 140 χρόνων: Η «δίαιτα της οχιάς» και η μακροζωία στον Άθω

Η αναφορά αυτή προέρχεται από το έργο Naturalis Historia, το οποίο δημοσιεύθηκε το 77 μ.Χ. και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά και εγκυκλοπαιδικά έργα της αρχαιότητας. Μέσα από τις σελίδες του, καταγράφονται πληροφορίες για τη φύση, τον άνθρωπο, αλλά και για λαούς με ξεχωριστά χαρακτηριστικά. Σε ένα συγκεκριμένο απόσπασμα, γίνεται λόγος για διάφορες ομάδες ανθρώπων που θεωρούνταν εξαιρετικά μακρόβιες. Ανάμεσά τους αναφέρονται και όσοι κατοικούσαν στον Άθω, με τη μακροζωία τους να αποδίδεται άμεσα στη διατροφή τους και συγκεκριμένα στην κατανάλωση οχιάς.

Η εικόνα που παρουσιάζεται είναι εντυπωσιακή: άνθρωποι που όχι μόνο ζούσαν πολύ περισσότερο από τον μέσο όρο της εποχής, αλλά ταυτόχρονα φαίνεται πως απολάμβαναν και μια ιδιαίτερη σωματική «καθαρότητα»,  καθώς αναφέρεται ότι η παρουσία παρασίτων στο σώμα ή στα ρούχα τους θεωρούνταν ανύπαρκτη. Η οχιά, ένα ζώο συνδεδεμένο κυρίως με τον κίνδυνο και το δηλητήριο, μετατρέπεται εδώ σε βασικό στοιχείο ευεξίας και μακροζωίας.

Το Όρος Άθως, τοποθετημένο στο τρίτο πόδι της Χαλκιδικής, έχει ιστορία που ξεπερνά κατά πολύ τη χριστιανική του ταυτότητα. Όπως αναλύεται σε σχετικό άρθρο του greekreporter.com, σύμφωνα με αρχαίες πηγές η περιοχή κατοικούνταν από πληθυσμούς όπως οι Πελασγοί — λαούς που δεν άφησαν εκτενή ιστορικά ίχνη. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που η εικόνα των «οχιοφάγων» παραμένει ασαφής και κινείται ανάμεσα στην ιστορία και τον θρύλο.

Ωστόσο, το γεγονός ότι η κατανάλωση οχιάς δεν ήταν άγνωστη πρακτική στην αρχαιότητα ενισχύει την πιθανότητα η αφήγηση αυτή να στηρίζεται σε πραγματικές συνήθειες. Η χρήση της οχιάς δεν περιοριζόταν στη διατροφή, αλλά είχε σημαντική θέση και στην αρχαία ιατρική. Υπήρχε η πεποίθηση ότι το δηλητήριο του φιδιού υπήρχε σε ολόκληρο το σώμα του και, κατά συνέπεια, το ίδιο το ζώο περιείχε και τις ουσίες που μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αντίδοτο.

Η ευρεία χρήση της κορυφώθηκε με τη Θηριακή, ένα σύνθετο φάρμακο με περισσότερα από σαράντα συστατικά, στο οποίο περιλαμβανόταν και κρέας οχιάς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σύνδεση της κατανάλωσής της με τη μακροζωία αποκτά μια διαφορετική διάσταση.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν η «δίαιτα της οχιάς» ήταν πράγματι ο λόγος που οι κάτοικοι του Άθω θεωρούνταν μακρόβιοι, ούτε αν οι αναφορές στα 140 χρόνια ζωής ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Ωστόσο, το γεγονός ότι τέτοιες αφηγήσεις καταγράφονται και αναδεικνύονται μέσα από σύγχρονες ιστορικές αναλύσεις, όπως αυτές που φιλοξενούνται στο greekreporter.com, δείχνει πόσο στενά συνδέονταν, στη σκέψη των αρχαίων, η τροφή, η υγεία και η διάρκεια ζωής.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.