Ιστορίες πόρτας στον Τύρναβο 1

Πάντα μου άρεσε να φωτογραφίζω πόρτες. Πόρτες παλιές, κλειστές, μισάνοιχτες, πόρτες γεμάτες ιστορία και αναμνήσεις! Μου άρεσε να περπατάω στις γειτονιές και να φωτογραφίζω. από τα «αγραφιωτατκα»,τα «χαλουλια», τα «τζιαναλεικα»,τον «μαχαλά», την «Δέσπω» την «καμάρα», την Αγία Ανάληψη, τον «μπαλιακα»,το «παρθεναγωγείο», τα «Εξοχικά» ,την «Τούμπα», τα κατσαναλουλεικα, τα «γυφτικα»,το κονάκι του Κοκκονού, το «ζευγαλατιό» του Κοντογιάννη, η το «ζευγαλατιό» του Λουλέ.

Έτσι πάρθηκε η απόφαση να παρουσιάσω αυτά τα έργα τέχνης που φωτογράφησα. Τα οποία φυσικά τα έκαναν «μαστορια» του Τυρνάβου από καροποιούς, ξυλουργούς και σιδεράδες της πόλης μας που έχουν γράψει ιστορία από τα τέλη του 19 αιώνα ως τις μέρες μας.

Μία λοιπόν, από τις πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, σε μία τυχαία βόλτα με τα πόδια, μέσα στην πόλη, είναι οι είσοδοι των τυρναβιτικων σπιτιών.

Αυτό όμως μας υποχρεώνει να σκεφτούμε ποιοι ήταν αυτοί οι δημιουργοί της αισθητικής στην πόλη μας.
Οι ξυλουργοί σίγουρα ήταν οι πρώτοι που άρχισαν να δημιουργούν πόρτες υψηλής αισθητικής μιας και το ξύλο πλάθεται πιο εύκολα και τους χρησιμοποιούσαν οι αστοί της πόλης καθώς και οι μεγαλοκτηματίες. Οι παλιές ξύλινες πόρτες, δεν επέτρεπαν να βλέπεις το εσωτερικό της αυλής του σπιτιού και αποτελούσε δικλείδα ασφαλείας για την κατοικία μιας και περιτριγυριζότανε και από μαντρότοιχο ύψους 2 μέτρων.

Ετσι λοιπον θα ασχοληθούμε με ένα θέμα πλήρους καταγραφής που το έχουμε σπίτι και δεν αναγνωρίζουμε την αξία του. Έχει σχέση με τις πόρτες εισόδου στα σπίτια μας τις οποίες όσο πάμε προς τα πίσω βλέπουμε τι έργα τέχνης είναι.

Είναι τα πορτόνια ,η κεντρική δηλ. και επίσημη είσοδος στο σπίτι μας.

Ιστορικά οι πόρτες στα σπίτια μας ξεκίνησαν σαν απλές σανίδες, μετά εξελίχθηκαν σε πόρτες ξύλινες δουλεμένες στο χέρι από τους μαραγκούς της εποχής, μετά μπήκαν και οι σιδεράδες στο παιχνίδι και συνδύαζαν ξύλο και καλλιτεχνική διακόσμηση με σίδερο, μετά περάσαμε σε πραγματικά έργα τέχνης δουλεμένα στο χέρι οπότε έφτιαχναν περίτεχνα πράγματά για τα πορτόνια αλλά και για τα κάγκελα περίφραξης του σπιτιού οι σιδεράδες , μετά απλοποιήθηκαν οι κατασκευές και έγιναν πιο βιομηχανικές χρησιμοποιώντας απλώς σωλήνες κάθετες και τώρα φτάσαμε στις καθαρά βιομηχανοποιημένες που δεν μας ενδιαφέρουν.

Προσωπική τέχνη του κάθε σιδερά και το μεράκι του έπαψαν να υπάρχουν και τώρα φτάσαμε στις ντιζαινατες πόρτες των εργοστασίων με τις πολλαπλές ασφάλειες.
Λίγα όμως στοιχεία για τα πορτονια πρέπει να αναφερθούν.
Η πόρτα εκτός από τον πρακτικό σκοπό που εξυπηρετεί, στα διάφορα είδη τέχνης έχει και συμβολικό χαρακτήρα.

Συμβολίζει την είσοδο, το μυστήριο, το αβέβαιο και τη βεβαιότητα, τον αποχωρισμό και τη μελαγχολία, τη φυγή και την ελευθερία, την αρχή και το τέλος..
Όπως και να ‘ χει η τέχνη των περασμένων χρόνων που αποτυπώνονταν στις πόρτες και στα πορτόνια όπως τα λέμε στον Τύρναβο την αυλόπορτα ή εξώπορτα, είναι απαράμιλλη. Περνώντας τα χρόνια οι περίτεχνες πόρτες χάθηκαν όπως και πολλά κτίρια.

Μετα την κατασκευή όμως ξύλινων πορτών άρχισε να δημιουργείται μια άτυπη συνεργασία μεταξύ ξυλουργών και σιδεράδων ώστε να βγάλουν πιο όμορφες πόρτες που θα ανταποκρίνονταν στην αισθητική της εποχής και την αστική αντίληψη που άρχισε να δημιουργείται στην πόλη. Έτσι έχουμε ξύλινες πόρτες από μασίφ ξύλο που χρησιμοποιούσαν σαν διακόσμηση σιδερένιο κέντημα από σφυρήλατο σίδερο.
Θα ακολουθήσει μια φωτογραφική παρουσίαση από κάποιες αξιόλογες πόρτες του Τυρνάβου που συνδύαζαν το ξύλο με το σιδερένιο κέντημα.

Βέβαια μετα από αυτόν τον πετυχημένο συνδυασμό ξύλου και σιδήρου  με τα εκπληκτικής ομορφιάς δημιουργήματα, περάσαμε στις πόρτες κέντημα από τους σιδεράδες της πόλης. Ύστερα ήρθε η τυποποίηση με το αλουμίνιο, τους σωλήνες σιδήρου, και τις πόρτες ασφαλείας

Συνεχίζεται…

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.