Το μεγαλύτερο τροπικό δάσος στη γη λιπαίνεται από τη μεγαλύτερη θερμή έρημο στη γη

Με την πρώτη ματιά μοιάζει αδύνατο. Από τη μία πλευρά του Ατλαντικού απλώνεται η Σαχάρα, η μεγαλύτερη θερμή έρημος του πλανήτη, με ελάχιστες βροχοπτώσεις και αχανείς εκτάσεις γυμνής γης. Στην άλλη πλευρά βρίσκεται ο Αμαζόνιος, το μεγαλύτερο τροπικό δάσος της Γης, όπου η βροχή πέφτει σχεδόν καθημερινά.

Κι όμως, τα δύο αυτά εντελώς διαφορετικά οικοσυστήματα συνδέονται με έναν αόρατο «διάδρομο» στην ατμόσφαιρα.

Εκατομμύρια τόνοι σκόνης διασχίζουν τον Ατλαντικό

Ισχυροί άνεμοι σηκώνουν κάθε χρόνο τεράστιες ποσότητες σκόνης από τη Σαχάρα και τις μεταφέρουν χιλιάδες χιλιόμετρα πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Σύμφωνα με μελέτη της NASA, κατά μέσο όρο περίπου 182 εκατομμύρια τόνοι αφρικανικής σκόνης εγκαταλείπουν κάθε χρόνο τη Σαχάρα. Από αυτούς, περίπου 27,7 εκατομμύρια τόνοι καταλήγουν στη λεκάνη του Αμαζονίου.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο αριθμός αυτός αποτελεί μέσο όρο επτά ετών και όχι μια σταθερή ετήσια ποσότητα, καθώς η μεταφορά της σκόνης μεταβάλλεται σημαντικά ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.

Το πολύτιμο «φορτίο» της σκόνης

Η αφρικανική σκόνη δεν μεταφέρει μόνο λεπτά σωματίδια άμμου.

Μεταφέρει επίσης φώσφορο, ένα από τα σημαντικότερα θρεπτικά στοιχεία που χρειάζονται τα φυτά για να αναπτυχθούν. Ο φώσφορος συμμετέχει στη δημιουργία του DNA, των κυτταρικών μεμβρανών και των μηχανισμών που δίνουν ενέργεια στα κύτταρα.

Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι η σκόνη της Σαχάρας μεταφέρει στον Αμαζόνιο περίπου 22.000 τόνους φωσφόρου κάθε χρόνο, ποσότητα που προσεγγίζει εκείνη που χάνεται εξαιτίας των έντονων βροχοπτώσεων και των πλημμυρών.

Γιατί ένα τόσο πλούσιο δάσος χρειάζεται ενίσχυση;

Παρότι ο Αμαζόνιος είναι γεμάτος ζωή, τα εδάφη πολλών περιοχών του είναι φτωχά σε θρεπτικά συστατικά.

Το μεγαλύτερο μέρος των θρεπτικών στοιχείων βρίσκεται αποθηκευμένο στα ίδια τα δέντρα, στα φύλλα, στους κορμούς και στις ρίζες. Όταν τα φύλλα πέφτουν στο έδαφος, αποσυντίθενται και τα φυτά απορροφούν ξανά τα θρεπτικά στοιχεία, δημιουργώντας έναν εντυπωσιακά αποτελεσματικό φυσικό κύκλο ανακύκλωσης.

Ωστόσο, οι συνεχείς βροχές ξεπλένουν σταδιακά μέρος του φωσφόρου από το έδαφος. Εκεί ακριβώς έρχεται να συμβάλει η αφρικανική σκόνη, αναπληρώνοντας ένα μέρος αυτών των απωλειών.

Δεν «ζει» μόνο χάρη στη Σαχάρα

Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι θα ήταν λάθος να πιστεύει κανείς πως ο Αμαζόνιος επιβιώνει αποκλειστικά χάρη στη σκόνη της Σαχάρας.

Το δάσος βασίζεται κυρίως στην εξαιρετικά αποτελεσματική ανακύκλωση των δικών του θρεπτικών συστατικών, ενώ ορισμένες περιοχές τροφοδοτούνται και από νεότερα ιζήματα που μεταφέρουν τα ποτάμια από τις Άνδεις. Επιπλέον, υπάρχει και ατμοσφαιρική μεταφορά θρεπτικών στοιχείων από άλλες περιοχές του κόσμου.

Η σκόνη της Σαχάρας λειτουργεί περισσότερο ως ένας φυσικός μηχανισμός αναπλήρωσης παρά ως η μοναδική πηγή ζωής του τροπικού δάσους.

Μια υπενθύμιση ότι η φύση δεν γνωρίζει σύνορα

Η μεταφορά της αφρικανικής σκόνης προς τη Νότια Αμερική αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα του πώς τα οικοσυστήματα του πλανήτη συνδέονται μεταξύ τους.

Η μεγαλύτερη θερμή έρημος της Γης συμβάλλει στη διατήρηση του μεγαλύτερου τροπικού δάσους του κόσμου, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και περιοχές που χωρίζονται από έναν ολόκληρο ωκεανό μπορούν να αποτελούν κρίκους της ίδιας φυσικής αλυσίδας.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.