Ρόδος: Από τη «μόνιμη βάση V-BAT» στο «δεν υπάρχει σχεδιασμός» – Τι άλλαξε μετά την αντίδραση της Τουρκίας

Με βάση αυτές τις πληροφορίες, η Ρόδος παρουσιαζόταν ως η δεύτερη οργανωμένη βάση στρατιωτικών drones της χώρας μετά τη Σκύρο. Αντίστοιχα, το αγγλόφωνο «Βήμα» παρουσίασε το σχέδιο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Greece Plans Permanent Drone Base on Rhodes».

Η εικόνα, επομένως, που δημιουργήθηκε αρχικά ήταν σαφής: δεν επρόκειτο απλώς για περιστασιακή παρουσία UAV στη Ρόδο, αλλά για υποδομές που θα επέτρεπαν τη μόνιμη υποστήριξή τους.

Η Τουρκία αντέδρασε και επανέφερε την αποστρατιωτικοποίηση

Στις 27 Αυγούστου ήρθε η επίσημη αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας.

Η Άγκυρα υποστήριξε ότι ενδεχόμενη δημιουργία βάσης UAV στη Ρόδο θα παραβίαζε το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς που, σύμφωνα με την τουρκική ερμηνεία, διέπει το νησί.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ισχυρίστηκε ακόμη ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να βλάψει την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, δηλώνοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υπερασπίζεται όσα θεωρεί δικαιώματα και συμφέροντά της βάσει των διεθνών συνθηκών.

Η αντίδραση ήταν άμεση και προβλέψιμη: η Άγκυρα αξιοποίησε ένα ελληνικό αμυντικό σχέδιο για να επαναφέρει την πάγια απαίτησή της περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών.

Μετά την τουρκική αντίδραση, όμως, αλλάζει η δημόσια εικόνα

Και εδώ βρίσκεται το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης.

Μετά την επίσημη αντίδραση της Τουρκίας, η εικόνα που μεταφέρεται από ελληνικές αμυντικές πηγές διαφοροποιείται αισθητά από εκείνη των αρχικών δημοσιευμάτων.

Το «Βήμα» επιβεβαιώνει ότι η διαδικασία προμήθειας υλικών για τις σταθερές εγκαταστάσεις στα Μαριτσά έχει πράγματι προχωρήσει. Αναφέρει μάλιστα ότι αυτό προκύπτει από σχετική ανάρτηση στη Διαύγεια. Ωστόσο, προσθέτει πλέον μια κρίσιμη διευκρίνιση: δεν έχει ληφθεί απόφαση για χρήση των εγκαταστάσεων ως βάσης UAV.

Η «Καθημερινή» μεταφέρει ακόμη πιο κατηγορηματική θέση. Επικαλούμενη πηγές του ελληνικού υπουργείου Άμυνας, αναφέρει ότι «δεν υπάρχει σχεδιασμός για βάση drones στη Ρόδο» και ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη διατίθενται κατά περίπτωση στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις του νησιού, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.

Τη διαφοροποίηση καταγράφει πλέον και το Euronews, αντιπαραβάλλοντας τις αρχικές πληροφορίες περί μόνιμης εγκατάστασης V-BAT με τη νεότερη θέση των πηγών του ελληνικού ΥΠΕΘΑ.

Πρόκειται αναμφίβολα για μετατόπιση στη δημόσια εικόνα του σχεδιασμού.

Γιατί η τουρκική αντίδραση δεν αποτελεί «ετυμηγορία» του διεθνούς δικαίου

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της υπόθεσης.

Η Τουρκία παρουσιάζει τη δημιουργία μιας τέτοιας εγκατάστασης ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Αυτό αποτελεί τουρκική θέση και όχι αδιαμφισβήτητη νομική διαπίστωση.

Η Συνθήκη των Παρισίων του 1947, με την οποία τα Δωδεκάνησα περιήλθαν στην Ελλάδα με πλήρη κυριαρχία, προβλέπει αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Η Τουρκία, όμως, δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη.

Επίσης, μια διεθνής συνθήκη δεν δημιουργεί δικαιώματα ή υποχρεώσεις για τρίτα κράτη.

Παράλληλα, το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το αναφαίρετο δικαίωμα νόμιμης άμυνας. Και αυτό δεν συμβαίνει σε κενό ασφαλείας: απέναντι από τα ελληνικά νησιά βρίσκονται σημαντικές τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ το casus belli του 1995 σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Τι άλλαξε τελικά;

Αυτό είναι το ερώτημα που μένει ανοιχτό. Υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να πούμε κάτι απολύτως σαφές: μετά την τουρκική αντίδραση άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται δημόσια από το ΥΠΕΘΑ ο σχεδιασμός.

• 24 Αυγούστου: σταθερές εγκαταστάσεις για «μόνιμη μεταστάθμευση» V-BAT και δεύτερη οργανωμένη βάση UAV μετά τη Σκύρο.
• 27 Αυγούστου: επίσημη αντίδραση της Τουρκίας.
• Στη συνέχεια πληροφορίες από το ΥΠΕΘΑ αναφέρουν ότι απόφαση για βάση UAV δεν έχει ληφθεί και ότι «δεν υπάρχει σχεδιασμός για βάση drones στη Ρόδο».