Ιστορίες πόρτας στον Τύρναβο 2

Πάντα μου άρεσε να φωτογραφίζω πόρτες. Πόρτες παλιές, κλειστές, μισάνοιχτες, πόρτες γεμάτες ιστορία και αναμνήσεις! Μου άρεσε να περπατάω στις γειτονιές και να φωτογραφίζω. Από τα «αγραφιωτικα», τα «χαλουλια», τα «τζιαναλεικα», τον «μαχαλά», την «Δέσπω» την «καμάρα», την Αγία Ανάληψη, τον «μπαλιακα»,το «παρθεναγωγείο», τα «Εξοχικά» ,την «Τούμπα», τα κατσαναλουλεικα, τα «γυφτικα»,το κονάκι του Κοκκονού, το «ζευγαλατιό» του Κοντογιάννη, η το «ζευγαλατιό» του Λουλέ.

Έτσι πάρθηκε η απόφαση να παρουσιάσω αυτά τα έργα τέχνης που φωτογράφησα. Τα οποία φυσικά τα έκαναν «μαστόρια» του Τυρνάβου από καροποιούς, ξυλουργούς και σιδεράδες της πόλης μας που έχουν γράψει ιστορία από τα τέλη του 19ου αιώνα ως τις μέρες μας.

Μία λοιπόν, από τις πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, σε μία τυχαία βόλτα με τα πόδια, μέσα στην πόλη, είναι οι είσοδοι των τυρναβιτικων σπιτιών.

Αυτό όμως μας υποχρεώνει να σκεφτούμε ποιοι ήταν αυτοί οι δημιουργοί της αισθητικής στην πόλη μας.
Οι ξυλουργοί σίγουρα ήταν οι πρώτοι που άρχισαν να δημιουργούν πόρτες υψηλής αισθητικής μιας και το ξύλο πλάθεται πιο εύκολα και τους χρησιμοποιούσαν οι αστοί της πόλης καθώς και οι μεγαλοκτηματίες. Οι παλιές ξύλινες πόρτες, δεν επέτρεπαν να βλέπεις το εσωτερικό της αυλής του σπιτιού και αποτελούσε δικλείδα ασφαλείας για την κατοικία μιας και περιτριγυριζότανε και από μαντρότοιχο ύψους 2 μέτρων.

Ετσι λοιπον θα ασχοληθούμε με ένα θέμα πλήρους καταγραφής που το έχουμε σπίτι και δεν αναγνωρίζουμε την αξία του. Έχει σχέση με τις πόρτες εισόδου στα σπίτια μας τις οποίες όσο πάμε προς τα πίσω βλέπουμε τι έργα τέχνης είναι.

Είναι τα πορτόνια, η κεντρική δηλ. και επίσημη είσοδος στο σπίτι μας.

Ιστορικά οι πόρτες στα σπίτια μας ξεκίνησαν σαν απλές σανίδες, μετά εξελίχθηκαν σε πόρτες ξύλινες δουλεμένες στο χέρι από τους μαραγκούς της εποχής, μετά μπήκαν και οι σιδεράδες στο παιχνίδι και συνδύαζαν ξύλο και καλλιτεχνική διακόσμηση με σίδερο, μετά περάσαμε σε πραγματικά έργα τέχνης δουλεμένα στο χέρι οπότε έφτιαχναν περίτεχνα πράγματά για τα πορτόνια αλλά και για τα κάγκελα περίφραξης του σπιτιού οι σιδεράδες , μετά απλοποιήθηκαν οι κατασκευές και έγιναν πιο βιομηχανικές χρησιμοποιώντας απλώς σωλήνες κάθετες και τώρα φτάσαμε στις καθαρά βιομηχανοποιημένες που δεν μας ενδιαφέρουν.

Προσωπική τέχνη του κάθε σιδερά και το μεράκι του έπαψαν να υπάρχουν και τώρα φτάσαμε στις ντιζαινατες πόρτες των εργοστασίων με τις πολλαπλές ασφάλειες.

Λίγα όμως στοιχεία για τα πορτονια πρέπει να αναφερθούν.
Η πόρτα εκτός από τον πρακτικό σκοπό που εξυπηρετεί, στα διάφορα είδη τέχνης έχει και συμβολικό χαρακτήρα.

Συμβολίζει την είσοδο, το μυστήριο, το αβέβαιο και τη βεβαιότητα, τον αποχωρισμό και τη μελαγχολία, τη φυγή και την ελευθερία, την αρχή και το τέλος.
Όπως και να ‘ χει η τέχνη των περασμένων χρόνων που αποτυπώνονταν στις πόρτες και στα πορτόνια όπως τα λέμε στον Τύρναβο, την αυλόπορτα ή εξώπορτα, είναι απαράμιλλη. Περνώντας τα χρόνια οι περίτεχνες πόρτες χάθηκαν όπως και πολλά κτίρια.

Είναι πολύ πιθανό δίπλα σε μία περίτεχνη, σιδερένια πόρτα του ΄60 που κουβαλάει μνήμες, ιστορία, πολλές αλλαγές κλειδαριάς και απανωτά στρώματα λαδομπογιάς να στέκεται, αδιάφορη, μία μεταγενέστερη αλουμινένια σε αυτή την ακαθόριστη καφελαδί απόχρωση, κάπως υπερυψωμένη παράλογα από το πεζοδρόμιο, με τρία άνισα μεταξύ τους σκαλοπάτια και πιο δίπλα μία ξύλινη, μίνιμαλ, ευρύχωρη, ψηλή και ανοιχτόχρωμη πύλη, η οποία υπονοεί με κάθε τρόπο ότι ασφαλίζει έναν κόσμο όπου το περιττό έχει απομακρυνθεί για να δώσει τη θέση του στον «καρτεσιανό» ενθουσιασμό του Λε Κορμπιζιέ, ενώ παρακεί βρίσκεται μια πιλοτή, μεγαλοπρεπής και σχετικά φιλόξενη, που αγκαλιάζει μια υπέρδιπλη τζαμένια είσοδο με κολλημένη την Α4 ένδειξη «απαγορεύεται η ρίψη διαφημιστικών εντύπων» από printer.

Και μετα εγκαταλείπεται γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 50 και μπαίνοντας στην δεκαετία του 60 η συνεργασία ξυλουργών και σιδεράδων και η προοπτική νέας αισθητικής παρέμβασης περνάει εξ ολοκλήρου στους σιδεράδες που στην κυριολεξία κεντούσαν δημιουργώντας καταπληκτικά μοτιφ με το σφυρί, το αμόνι και το καμίνι όπου μαλάκωναν το σίδερο για να το επεξεργαστούν.

Συνεχίζεται…

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.