Μητσοτάκης: Όποτε η πραγματικότητα ενοχλεί, αλλάζει την ατζέντα

Το μόνο της μέλημα είναι άλλο: να αλλάξει την ατζέντα. Να πετάξει ένα νέο θέμα στο τραπέζι. Να μετακινήσει τη συζήτηση. Να θολώσει το κάδρο. Να κουράσει την κοινή γνώμη μέχρι να χαθεί η ουσία.

Υποκλοπές: από το σκάνδαλο στις “θεσμικές διορθώσεις”

Αυτό ακριβώς είδαμε στις υποκλοπές. Αντί να υπάρξει καθαρή και γενναία απάντηση στο κεντρικό ερώτημα — ποιος παρακολουθούσε ποιον, γιατί και με ποια πολιτική κάλυψη — η κυβέρνηση έσπευσε να μιλήσει για «θεσμικές διορθώσεις», για την ανάγκη καλύτερης λειτουργίας της ΕΥΠ, για το γενικό πλαίσιο της εθνικής ασφάλειας.

Ξαφνικά, το μείζον δεν ήταν το ίδιο το σκάνδαλο, αλλά η επικοινωνιακή διαχείρισή του. Όχι η αλήθεια, αλλά η μετάβαση στο επόμενο αφήγημα.

Τέμπη: από την ευθύνη στις “διαχρονικές παθογένειες”

Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε με το δυστύχημα των Τεμπών. Όταν η κοινωνία ζητούσε απαντήσεις για την κατάρρευση του κράτους, για τις ευθύνες, για το πώς φτάσαμε σε μια τραγωδία που όλοι έβλεπαν να έρχεται, το κυβερνητικό επιτελείο έσπευσε να μιλήσει για «διαχρονικές παθογένειες».

Η λέξη-κλειδί ήταν το «διαχρονικές». Δηλαδή: φταίνε όλοι, άρα δεν φταίει κανείς συγκεκριμένα.

Και λίγο αργότερα, η δημόσια συζήτηση μεταφέρθηκε στη «σταθερότητα», στο εκλογικό δίλημμα, στην ανάγκη να μη μπει η χώρα σε περιπέτειες. Το βάρος έφυγε από το γιατί χάθηκαν τόσες ζωές και πήγε στο ποιος μπορεί να κυβερνήσει “με ασφάλεια”.

Ένα τραύμα μετατράπηκε σε εργαλείο πολιτικής αναδίπλωσης.

ΟΠΕΚΕΠΕ: νέο σκάνδαλο, ίδια τακτική

Στον ΟΠΕΚΕΠΕ, η ίδια παλιά τέχνη της μετατόπισης επιστρατεύεται ξανά και ξανά. Όταν αναδείχθηκε το πρώτο κύμα της υπόθεσης, η απάντηση δεν ήταν η πλήρης πολιτική απογύμνωση του μηχανισμού που παρήγαγε το πρόβλημα, αλλά το γνώριμο παραμύθι περί «διαχρονικού προβλήματος» και «ψηφιακού εκσυγχρονισμού».

Και τώρα, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ2, την ώρα που η δημόσια πίεση επικεντρώνεται στις ευθύνες, στα πρόσωπα και στις σχέσεις εξουσίας, η κυβέρνηση ανοίγει ξαφνικά θέμα ασυμβίβαστου υπουργού και βουλευτή ως αντιπερισπασμό, ως νέα βιτρίνα, ως μια ακόμα προσπάθεια να μεταφερθεί η κουβέντα από το σκάνδαλο στην …«τολμηρή μεταρρύθμιση».

Η μέθοδος Μητσοτάκη

Και εκεί βρίσκεται όλη η ουσία της μεθόδου Μητσοτάκη.

Δεν κυβερνά απαντώντας στην κρίση. Κυβερνά διαχειριζόμενος την εικόνα της κρίσης.

Δεν τον απασχολεί να φωτιστεί το πρόβλημα, αλλά να ελεγχθεί η δημόσια συζήτηση γύρω από αυτό. Δεν τον ενδιαφέρει να φτάσει η κοινωνία μέχρι το βάθος της υπόθεσης, αλλά να οδηγηθεί το βλέμμα της αλλού: σε μια εξαγγελία, σε ένα νέο δίλημμα, σε μια μεταρρύθμιση-τίτλο, σε ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα που θα κερδίσει χρόνο.

Όχι διακυβέρνηση, αλλά πολιτική επιβίωση

Δεν πρόκειται για διακυβέρνηση, αλλά για μηχανισμό πολιτικής επιβίωσης. Η ουσία δεν τον αφορά γιατί η ουσία είναι πάντα ενοχλητική. Η ουσία ζητά ευθύνες, ονόματα, αποφάσεις, συγκρούσεις με μηχανισμούς, πραγματική διαφάνεια.

Η αλλαγή ατζέντας, αντίθετα, είναι ασφαλής: δεν παράγει αλήθεια, παράγει θόρυβο. Δεν λύνει το πρόβλημα, απλώς το σπρώχνει πιο πίσω στο δελτίο ειδήσεων. Και αυτό είναι το κύριο μέλημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Το πιο ανησυχητικό απ’ όλα

Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι ότι η κυβέρνηση καταφεύγει σε αυτή τη μέθοδο. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι το κάνει πια χωρίς καν να προσπαθεί να το κρύψει.

Σαν να θεωρεί δεδομένο ότι η κοινή γνώμη θα συνηθίσει. Σαν να πιστεύει ότι κάθε σκάνδαλο μπορεί να ξεπλυθεί με μια νέα θεματική, με μια νέα πόλωση, με μια νέα δήθεν μεγάλη πρωτοβουλία. Σαν να αρκεί κάθε φορά ένα καινούργιο επικοινωνιακό αντικείμενο για να θαφτεί το προηγούμενο πολιτικό ναυάγιο.

Η ευθύνη της κοινωνίας και της δημοσιογραφίας

Αλλά εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ευθύνη της κοινωνίας, της αντιπολίτευσης, της δημοσιογραφίας. Να μη δέχονται αυτή τη μετατόπιση ως φυσικό φαινόμενο. Να επιστρέφουν διαρκώς στο αρχικό ερώτημα. Να μην αφήνουν το σκάνδαλο να εξαφανίζεται πίσω από τον επόμενο αντιπερισπασμό.

Γιατί κάθε φορά που αλλάζει η ατζέντα χωρίς να αποδίδεται ουσία, η δημοκρατία χάνει λίγο από το περιεχόμενό της.

Το συμπέρασμα είναι πια αμείλικτο: Σε αυτή την κυβέρνηση, όταν ξεσπά ένα σκάνδαλο, προτεραιότητα δεν είναι ποτέ η αλήθεια, αλλά η σκηνοθεσία. Και σίγουρα δεν είναι η λογοδοσία, αλλά η απόδραση.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου ή μέρους αυτών μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το https://paidis.com/ και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.